"Kerk te midden van de samenleving"

In het aartsbisschoppelijk paleis in Mechelen was dinsdag jl. de Zweedse kardinaal Anders Arborelius te gast bij kardinaal Jozef De Kesel. Het christelijke opinieweekblad Tertio had de kardinalen samenbracht voor een tweegesprek over de grote uitdagingen van deze tijd, zowel maatschappelijk als kerkelijk. Tertio bood zijn lezers en andere geïnteresseerden de kans het gesprek live bij te wonen. Het initiatief bleek een schot in de roos. Mirjam Meijer, een van de toehoorders, schreef volgende impressie van een prachtige avond. 

Buiten was het al duidelijk herfst aan het worden. Vroeg invallend donker, kille wind rond de kathedraaltoren, rondspattende regendruppels... Maar binnen, in het Aartsbisschoppelijk Paleis aan de Wollemarkt in Mechelen, was daar niet veel van te merken. De troonzaal, warm en kleurig, was vol geïnteresseerden voor het gesprek tussen ‘de twee kardinalen’. Twintig jaar Tertio, dat mocht immers gevierd worden! Al was het dan een jaartje later dan voorzien, door de epidemie met een ‘c’… Maar, van uitstel, geen afstel. Op 5 oktober 2021 was het zover.

De Zweedse kardinaal Anders Arborelius, van oorsprong Lutheraans en later overgegaan tot het Rooms Katholicisme, en onze eigen Belgische kardinaal Jozef De Kesel, gingen met elkaar in gesprek. Vele kardinalen die hen waren voorgegaan en zijn vereeuwigd in schilderijen, leken vanaf de vier muren het gesprek goedkeurend te volgen. Onder hen Godfried Danneels. In zijn welkomstwoord vestigde de woordvoerder van kardinaal De Kesel nog speciaal de aandacht op hem, wie Tertio zo ter harte was gegaan, zonder wie Tertio mogelijk zelfs niet bestaan zou hebben. Dan volgde het gesprek. En wie gedacht mocht hebben dat het een oefening in Engels zou worden, omdat de gast-kardinaal immers uit Zweden kwam, kon zijn woordenboekje rustig weer opbergen. Want Anders Arborelius had een deel van zijn studietijd in Brugge doorgebracht, en daar perfect Nederlands leren spreken. Bijzonder hoe hij zich zonder moeite in die voor hem vreemde taal uitdrukte. Wij toehoorders hoefden niet anders te doen dan geboeid naar de uitwisseling van gedachten te luisteren, onder leiding van de kundige moderator Emmanuel Van Lierde.

God is niet onverschillig

Twee persoonlijkheden, twee verschillende achtergronden… Toch leken er meer overeenkomsten in denken tussen hen te zijn dan verschillen, met name in hun beider hoopvol binnen deze geseculariseerde samenleving staan. Op verzoek van de moderator schetste Anders Arborelius om te beginnen wat de coronatijd in Zweden voor impact had gehad op de Kerk. Een tweeledig beeld. Van enerzijds mensen die de kerk verlieten, voor wie anderhalf jaar isolement de banden te los had gemaakt, anderzijds gelovigen die de kerk (terug) vonden. Een instituut dat met al haar beperkingen blijkbaar toch tegemoet kwam aan het verlangen in gemeenschap iets van God te mogen vinden. Kardinaal De Kesel sloot zich daarbij aan. Ook bij ons, overdacht hij, hebben mensen soms afgehaakt door wat een te grote beproeving was. Maar er werden ook ontdekkingen gedaan: zoals een sterker persoonlijk gebed en een dieper gevoelde solidariteit. Juist door de confrontatie met onze kwetsbaarheid konden de wezenlijker vragen naar boven komen.

Dan sprak Kardinaal Arborelius over de gemengdheid van de Zweedse katholieke Kerk. Van Zweden én inwijkelingen. Zoals de grote Chaldeeuwse gemeenschap. Maar ook met Afrikanen, Polen, Zuid-Amerikanen… Over de groeiende samenwerking met de andere Zweedse kerken. Kardinaal De Kesel betreurde dan weer dat, ondanks de persoonlijk zeer goede banden, er in ons land oecumenisch te weinig samen wordt ondernomen. Beiden waren het eens over de zending van de Kerk: God in deze geseculariseerde wereld ‘bekend’ te maken. Een God die niet onverschillig is, maar juist bezorgd om Zijn schepping. Vaak klonk de naam van Paus Franciscus. Die deze verbondenheid van God met zijn schepping zo ter harte gaat.               

Wat door alles heen opviel was de hoopvolle houding van waaruit beiden spraken. Jozef De Kesel benoemde dat met zoveel woorden: “Ik ben niet pessimistisch” zei hij. Anders Arborelius sprak hem niet tegen. Een blijmoedig gesprek van twee kerkleiders. Een mooie avond die eindigde met een receptie door onze kardinaal aangeboden. Buiten was het nog een stukje donkerder, natter, killer, maar de avond had ons hart warm en licht gemaakt! 

Bekijk hierna de fotoreportage van Firmin De Maître (c Maîtrise)