‘Dimpna gaat recht door zee’: een kinderboek over het leven van patroonheilige stad Geel
“Wat weten jullie over de heilige Dimpna?” Die vraag lag aan de basis van het kinderboek over de patroonheilige van Geel dat leerkracht Griet Daems op rijm zette en Bart Janssen illustreerde met eigenzinnige tekeningen.
“Een boek schrijven was altijd al een kinderdroom. Toen ik tijdens een schrijfcursus vernam dat er nood was aan boeken voor kinderen, rees meteen de idee om iets te maken over de heilige Dimpna. Als leerkracht geschiedenis en inwoner van Geel ligt dat erfgoed me na aan het hart. Dimpna leeft sterk in Geel, met de vijfjaarlijkse ommegang, dit jaar op 3 mei, en het muzikale spektakel GheelaMania vanaf 8 mei, waaraan heel wat kinderen deelnemen. Maar weten ze wel hoe Dimpna in Geel belandde? En waarom ze zo belangrijk is voor onze stad?”
Dimpna spreekt me aan als patroonheilige van geesteszieken en psychisch kwetsbare mensen, zoals ook ik ben
Bart Janssen
Er gingen wat jaren overheen, omdat Griet twee keer langere tijd mantelzorger was. Laat dat zorgaspect nu juist de kern zijn van Dimpna’s boodschap. “Haar verhaal heeft wel iets van een sprookje”, vertelt Griet enthousiast. “Er gebeuren vreselijke dingen en het verhaal heeft een moraal: zorg goed voor jezelf, maar vergeet ook niet voor de ander te zorgen, want in de verbinding met de ander vind je de zin van het leven.” Ze getuigt heel open en rechtuit: “Ik heb aan den lijve ondervonden wat het betekent om te zorgen voor, maar ook om zelf verzorgd te worden, en dat het niet altijd makkelijk is om zorg te ontvangen. Zowel ikzelf als de illustrator hebben een psychische kwetsbaarheid. Ik vind het belangrijk dat te tonen. Want ook al ben je op invaliditeit gezet, je kan wel nog iets betekenen in deze samenleving. Ook al ben je anders, je kan best een goed mens zijn. Anders zijn is ook oké.” Illustrator Bart Janssen, geboren en getogen Gelenaar, knikt instemmend: “Dimpna spreekt me aan als patroonheilige van geesteszieken en psychisch kwetsbare mensen, zoals ook ik ben. Ik moet mijn grenzen steeds goed aangeven. Met haar doorzettingsvermogen kan Dimpna dan een steun betekenen.”
Dat lees je ook letterlijk af van het personage van Dimpna. Bart Janssen verduidelijkt: “Griet vroeg me nadrukkelijk om Dimpna niet als stereotiepe heilige af te beelden en om er geen Disneyprinses van te maken met mooie kleedjes en een ideaal figuurtje. Daarom is mijn Dimpna wat mollig, heeft ze een ietwat dikke neus, ros haar – want ze komt uit Ierland – en sproeten.” Griet vult aan: “En de mensen voor wie ze zorgt, krijgen in mijn verhaal atypisch Vlaamse namen. Dat is historische niet correct, maar ik doe het bewust om het verhaal hedendaags te maken. Vandaag leven we in een multiculturele wereld.”
Griet deelde de legende op in veertien scènes, die telkens met een of twee tekening(en) geïllustreerd worden, met een tekst op rijm. “Dat is een bewuste keuze, omdat kinderen het dan beter onthouden.” In het verhaal van de heilige is er ook plaats voor een religieuze noot. “Dimpna’s mama is katholiek. Je ziet haar bidden met priester Gerebernus in de kapel van het paleis, met een kruisje rond de hals en de Bijbel in de hand, in tegenstelling tot de koning die een ketting met een heidens symbool draagt”, duidt illustrator Bart hoe zijn tekeningen het verhaal ondersteunen. “Met de kleuren en de glasramen wil ik meegeven dat God licht en liefde is. Ik hoop dat het de lezer niet onberoerd laat.”
Kortom, Dimpna gaat recht door zee is een verhaal met een boodschap voor kinderen van 5 tot 105 jaar, besluit Griet enthousiast. “Zoek de Dimpna in jou: wanneer zorg jij voor een ander?”
Praktisch
Griet Daems en Bart Janssen, Dimpna gaat recht door zee. Prijs: 25 euro. Bestellen bij www.studiagelensia.be of Standaard Boekhandel.
Griet Daems organiseert met uitvergrote tekeningen uit het boek kamishibai-namiddagen of Japans verteltheater. Info bij griet.daems@telenet.be