Heerlijk geplagieerde passie van C.P.E. Bach

Tientallen componisten hebben de voorbije eeuwen het lijdensverhaal van Jezus verklankt. Veel bijdragen verdienen beter dan de vergetelheid of een plaats in de imposante schaduw van Bachs Johannespassie en Mattheüspassie. Het moet niet altijd J.S. Bach zijn, toch?

Het Vlaamse ensemble Il Fondamento zorgt alvast voor een opvallende aanwinst: de Lukas Passion van Carl Philipp Emanuel Bach (1714-1788), de meest bekende zoon van Johann Sebastian en vaak de Hamburgse Bach genoemd, naar de stad waar hij het tweede deel van zijn carrière werkte, 21 jaar lang.

Muziek voor tijdens de kerkdienst

Elk jaar werd van 'CPE' nieuwe passiemuziek verwacht, afwisselend op tekst van de vier evangelisten. Zijn composities moesten wel een stuk korter zijn dan de passies die we gewoon zijn. Reden daarvoor is dat in Hamburg de passies werden uitgevoerd tijdens een kerkdienst, en niet apart.

Dat dwong componist en tekstschrijver tot een gebaldere vertelling.

In dit geval begint het verhaal in de Hof van Olijven en eindigt meteen na Jezus' dood. Een uurtje in totaal, maar die korte(re) versie gaat alleszins niet ten koste van de spankracht. Het verhaal krijgt meer vaart, de aria's zijn minder uitgesponnen en de replieken krachtiger. Drie hoogtepunten blijven meteen hangen: de alt-aria Ich, erhebe meine Blicke, het koor Erbarme dich, du Mann der Schmerzen en het terzet In stillen Tränen, het emotionele middelpunt van dit werk.

Schare puike solisten, trefzeker orkest

Il Fondamento bevestigt op deze cd zijn meesterschap in dit repertoire. Paul Dombrecht is met dit ensemble vergroeid zoals een muzikant met zijn instrument en leidt het met trefzekere hand.

Geen grootse gebaren, geen gedonder of gebulder, maar finesse en muzikaliteit.

Zullen we nu dan een onthulling doen? Carl Philipp Emanuel Bach gaat hier met de eer lopen, maar eigenlijk komt die vooral toe aan de illustere Gottfried August Homilius, een leerling van Johann Sebastian Bach. Onderzoek wees uit dat CPE een Lukas Passion van Homilius plunderde, wat naar zijn hand zette en vervolgens voor eigen werk liet doorgaan. Reden waarom de partituur eerst aan hém werd toegeschreven - en misschien ook reden waarom de partituur nu wordt opgevist. Moet het dan toch altijd Bach zijn...?

Sinds 1775 werd deze passie niet meer uitgevoerd, na 250 jaar later biedt Il Fondamento ons de kans dit werk te herontdekken. CPE, Homilius of beiden: geniet ervan.

Bestel deze cd in de Kerknet-shop en geniet van 5 euro korting.