‘Het groepswerk kan beginnen’ - bisschop Johan Bonny doet oproep aan gelovigen en medewerkers bisdom

Nog voor de lente begon, deed bisschop Bonny een nieuwe wind waaien door ons bisdom met zijn pastorale brief Implementatie van het synodaal proces in het bisdom Antwerpen, die hij op 19 maart publiceerde. ‘Nu kan het groepswerk beginnen’, klonk zijn uitnodiging aan het adres van de gelovigen en medewerkers van zijn bisdom.

Zijn pastorale brief kadert in de derde fase van het synodale proces. ‘Rome vroeg alle bisschoppen om elk in hun bisdom thematieken naar voren te schuiven om synodaal mee aan de slag te gaan. En om de synodaliteit concreet te maken, voorbij abstracte hypothesen zonder resultaat, zodat de dynamiek van synodaliteit niet verloren gaat’, legt hij uit. ‘In antwoord op die uitnodiging tot lokale moed en daadkracht heb ik als bisschop van Antwerpen met mijn bisschopsraad mijn huiswerk gemaakt.’

Het zijn stuk voor stuk thema’s die lokaal al meerdere jaren leven en tijdens de consultatie-fase van het synodale proces in het bisdom Antwerpen naar boven gekomen zijn, gekoppeld aan dynamieken uit het slot-document van de synode over synodaliteit. ‘Als een maatpak gesneden op de nood en de haalbaarheid in ons eigen bisdom, op wat we nodig hebben en op wat we kunnen. In de hoop dat daaruit een gedragenheid en verbondenheid groeit.’ 

Nu wil de bisschop aan de slag met de bisschopsraad en medewerkers uit het bisdom om een en ander verder uit te tekenen. Want doel is te groeien naar een meer synodale kerkgemeenschap.

Wat eerst dient onder de loep genomen te worden en eventueel aangepast, benadrukt Bonny, zijn de overlegstructuren in het bisdom. ‘Zijn er zoveel nodig? Wat is een goede combinatie van vergaderen? Vergaderen we te vaak met dezelfde mensen … Als je een reis wil maken, moet je er eerst voor zorgen dat je auto in orde is. Anders kan je zelfs niet vertrekken.’

Op vraag van Rome stelde bisschop Bonny ook zijn diocesaan synodaal team aan. ‘Dat wordt de bisschopsraad, die heel divers is samengesteld en een synodale dynamiek uitbouwt vanuit het hart van ons bisdom’, aldus de bisschop. ‘Per thema dat synodaal zal besproken worden op nationaal vlak, zullen we vanuit ons bisdom een trekker als afgevaardigde aanduiden met expertise ter zake. Dat hoeft niet per se iemand uit de bisschopsraad te zijn.’

Daarnaast herneemt hij de drie meest voorkomende thema’s uit de consultatiefase van de synode in het bisdom Antwerpen om ze vandaaruit mee te geven aan de bisschoppenconferentie als bijdrage aan het wereldwijde synodale proces: de gelijkwaardige betrokkenheid van man en vrouw in de Kerk, waarbij hij vragen stelt bij de argumentatie dat vrouwen niet gewijd kunnen worden, de verdere uitbouw van een pastoraal dienstambt voor lekengelovigen, waarover hij eerst wil overleggen in de commissie PWW met de betrokkenen zelf, en de mogelijkheid om ook gehuwde mannen tot priester te wijden tegen 2028. ‘Een bisschop moet zijn verantwoordelijkheid nemen, zonder gemakkelijke verontschuldigingen. Daarom leg ik enkele voorstellen op tafel waarvan ik in eer en geweten meen dat ze vandaag moeten ter sprake gebracht worden’, meent Bonny, beseffend dat hier de factor onzekerheid meespeelt.’Het zal erop aankomen dat zorgvuldig aan te pakken en voorzichtig op te starten.’

Een ander thema dat de bisschop naar voren schuift en waarop naar zijn mening meteen ingezet kan worden, betreft de taal van de Blijde Boodschap. ‘Ik stel steeds vaker vast dat de kernbegrippen van ons geloof technische termen geworden zijn. Mensen weten niet meer welke lading ze dekken. Hoe vertaal je ze naar vandaag zodat mensen ze begrijpen? Wat bedoelen we als we het hebben over genade of over de menswording? Dat is essentieel, want zonder een goed begrip gaat de kern van onze Blijde Boodschap verloren.’

Verder neemt hij het thema ‘nieuwkomers in de Kerk’ mee, dat door de bisschoppenconferentie naar voren geschoven is als eerste synodale oefening. Hoe verrijken katholieke gelovigen van buitenlandse afkomst en catechumenen ons? Hoe dagen ze ons uit? Hoe kunnen we hen begeleiden? 

Lees ook

Pastorale brief 'Implementatie van het synodaal proces in bisdom Antwerpen'

Lees het volledige artikel

Tot slot staat hij stil bij de uitdagingen die parochies en pastorale eenheden en hun medewerkers op hun weg vinden, zoals ook het slotdocument van de synode aangeeft. In de evolutie naar nieuwe parochies wil de bisschop temporiseren. Hij trekt twee jaar uit voor intern gesprek met medewerkers, om daarna met de uitkomst van die gesprekken naar de pastorale eenheden te trekken voor lokaal overleg.

Met al deze thema’s wil de brief een opstap zijn naar het nieuwe pastorale werkjaar, in afwachting van een nationaal overleg in eigen land en de wereldwijde synode in oktober 2028 in Rome. ‘Met die tijdlijn in mijn achterhoofd schreef ik deze brief, zodat de inhoud alvast kan meegenomen worden. Je kan pas evalueren als de voorstellen duidelijk op tafel liggen.

Lees op de website van het bisdom Antwerpen de volledige brief met de uitgebreide toelichting, bedenkingen en suggesties van de bisschop bij elk thema.