Joris Delporte in Tertio: ‘De cultuur als muur’

In de zogeheten nieuwkomersverklaring koppelt de federale regering het verblijfsrecht aan het voornemen tot integratie van mensen die zich blijvend in ons land willen vestigen. Zij worden voortaan verplicht onze rechten, plichten en vrijheden te onderschrijven. Nogal wat specialisten doen het af als een puur symbolisch initiatief van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken. In zijn standpunt merkt Tertio-redacteur Joris Delporte op dat het in een adem noemen van essentiële vrijheden met inburgering niet zo onschuldig lijkt. Het heeft veel weg van een poging om inwijkelingen ons referentiekader van verlichte westerling, waaruit religie zo goed als verdreven is, op te leggen.  Een typisch westers fenomeen dat bevreemdend overkomt op zowel christenen als moslims onder de immigranten, bij wie het geloof uiteenlopende standpunten nog verregaand determineert, schrijft Delporte. Uiteraard ontslaat dat onlosmakelijke verband tussen religie, waarden en cultuur in migrantenmilieus niemand van de verplichting onze wetten na te leven. Wel toont het de limieten van een model waarin het andersgelovigen alleen vrij staat hun cultuur te beleven conform ons seculiere keurslijf. Dat is onlogisch en contraproductief.

Zowel ongecompliceerd religieus als volop modern zijn, dat blijft het recept voor geslaagde integratie.

De venijnige discriminatie achter het ‘culturisme’

Delporte wijst nog op een ander probleem: het is blijkbaar heel moeilijk om onze culturele eigenheid te definiëren zonder in nietszeggende clichés te vervallen. Het leidt volgens hem tot een vreemde vaststelling: Net wanneer cultuurgrenzen wijken onder druk van mondialisering – en zelfs politici onze eigenheid moeilijk helder uitgelegd krijgen – maken we van die deels onbepaalde cultuur een muur, de nieuwe systeemgrens. Het is een paradox die de Nederlandse socioloog Willem Schinkel verklaart door culturisme. Een term die volgens Delporte erop wijst hoe West-Europese elites na decennia vol welwillend multiculturalisme zijn vervallen in een venijnige vorm van discriminatie:

De  ‘culturist’ staat wel open voor inwijkelingen en allochtonen,  maar alleen als ze al onze leef- en denkpatronen onverkort aanvaarden.

Het evenwicht tussen identiteit en diversiteit

Het gevolg is dat we alleen  ‘knuffelmarokkanen’ à la regisseur Adil El Arbi met open armen ontvangen, besluit Delporte. Om dergelijke subtiele uitsluitingmechanismes te overstijgen, blijft een christelijk perspectief heilzaam. Het besef dat iedereen  ‘vreemdeling geweest is in Egypte’  (Leviticus 19, 34) helpt een evenwicht te vinden tussen de even essentiële behoeftes aan identiteit en diversiteit. Recht op een culturele eigenheid en respect voor anders-zijn horen elkaar nooit uit te sluiten.

Lees het volledige standpunt van Tertio-redacteur Joris Delporte

Tertio brengt vandaag ook het heel intrigerende essay van Tomas Halik, exclusief voor het Nederlandse taalgebied bovendien.

Bron: Tertio