Dagelijkse blog: tussen 'opstaan' en 'naar buiten gaan' ...

Paasmaandag

(bij het evangelie van de dag: Mt 28,8-15)

Mag Pasen jou begroeten? En wat zeggen jouw voeten?

Pasen maakt alles anders. Zelfs mijn blog. Niet alleen de lay-out werd opgefrist, maar ook de tekst zal groeien en buiten de groene lijntjes van de kaders kleuren. De veertigdagentijd was een periode van beperking. Zelfs mijn zinnen werden ingekort en ik gebruikte vele 'regels' om de witruimte te tonen die Pasen brengen zou. De tijd van minderen is nu niet meer, dus na Pasen probeer ik mijn inzet te vermeerderen. Ik zal wat langer stilstaan bij mijn opstaan en naar buiten gaan. Mijn zinnen zullen het lengen van de dagen volgen. Langer zullen zij vertellen over het verlangen om geloof een plek te geven in het leven.

Mijn blog kreeg de titel ‘tussen opstaan en naar buiten gaan’. Jezus staat op nog voor het morgen wordt. ’s Morgens in de vroegte is Hij reeds vertrokken. Hij kan niet wachten om ons tegemoet te komen. Hij wil ons begroeten. In het evangelie van vandaag horen we wat Hij zegt tot allen die Hem zoeken. “Wees gegroet”, zegt Hij. Een groet die ons doet denken aan wat de engel zei toen hij een bezoek bracht aan Maria. Wie had ooit gedacht dat de Heer ook ons zou aanspreken met de woorden: “Wees gegroet”. Ja, Hij zegt ons dat ook wij ‘in blijde verwachting’ zijn. Pasen mag groeien in ons. 50 dagen lang. Pas op Pinksteren zal ons geloof echt naar buiten komen. Enkel wanneer geloof de tijd en ruimte krijgt om te groeien, kan het later openbloeien en zich in geuren en kleuren, in alle talen en verhalen tonen aan de wereld.

De geschiedenis herhaalt zich. Maria schrok toen de engel haar bezocht. De engel zei “Vrees niet, jij hebt genade gevonden in Gods ogen”. Ook het paasverhaal van vandaag spreekt over Maria, over Maria in meervoud. Er zijn meerdere Maria’s die naar het graf gaan. Ook wíj mogen ons bij hen voegen. En ook zij … schrikken als ze worden begroet. Ze weten niet goed wat ze moeten denken en ze willen vooral zijn voeten voelen. Zoals een vingerafdruk zegt wie je bent, zeggen je voeten namelijk waar je voor staat en waar je heen gaat. En dan zegt Jezus wat ook Maria hoorde: “Wees niet bevreesd”. Verweesd waren wij achtergelaten. Na zijn dood waanden we ons alleen. We zagen zelfs onze broeders niet meer. Of we hadden niet door dat ze onze broeders en zusters waren. Jezus zegt echter dat we naar hen toe moeten gaan. Geloven doe je nooit alleen. Je kan het niet zonder Hem en zonder zijn mensen. Wie alleen is of alleen staat, is wellicht bang, maar samen zie je steeds meer dan angst. Samen kan je zelfs iets zien in het geloof.

Het evangelie van vandaag gaat echter niet enkel over mensen die zich hechten aan de Heer en geloven in het ongelofelijke. Terwijl de vrouwen zich vastklampen aan Jezus’ voeten, gebeurt er ook iets dat ‘laag bij de grond is’. Hogepriesters en soldaten staan paraat om het startschot te geven voor een heilige oorlog. Dieven stelen geld, maar wat als er geld wordt gegeven om valselijk te beweren dat er gestolen is? Hogepriesters en soldaten gaan de strijd aan met de verrijzenis en ze beweren dat de leerlingen in de nacht de verrijzenis hebben bedacht en het lijk hebben weggebracht. Maar wie zou in Godsnaam naar het graf gaan als je zelf het lichaam had gestolen? Waarom op zoek gaan naar iets dat je zelf in huis hebt?

Het evangelie van vandaag verhaalt dus hoe de verrezen Jezus de harten steelt van velen. Liefde is echter niet eenvoudig. Liefde is altijd ‘meervoud’. En geloof gaat altijd gepaard met bijgeloof en ongeloof. Dat was 2000 jaar geleden zo en dat is ook zo vandaag. Wellicht leest de Heer ook in onze ogen een mengeling van geloof en ongeloof. Kunnen wij echt geloven in het leven dat Hij ons belooft?

Lieve Gommers

Dinsdag in de paasweek

(bij het evangelie van de dag: Joh 20,11-18)

Lijk jij op Maria Magdalena? En wil je dat wel?

Ooit toonde ik een schilderij van Maria Magdalena en weet je wat iemand zei? Hij zei dat ik op haar leek. De vrouw op het schilderij had ook lange haren en gekrulde zinnen en haar emotie spatte in het rond. En daar stond ik dan. Ik wist niet wat ik denken moest. Was het een belediging of een compliment? Zei het schilderij louter wie ik ben of is Maria Magdalena eerder het prototype van elke mens?

Ik vind het zonde dat Maria Magdalena wordt beschouwd als een zondige vrouw. Waarom kijken wij niet naar haar zoals Jezus deed? Hij zag niet de zonde, maar wel het berouw. Hij hield van haar passie, haar roekeloos zoeken en haar onophoudelijk rouwen.

Het evangelie van vandaag vertelt dat Maria Magdalena aan het huilen is. Niet stiekem of in een hoekje. Het is geen verdriet dat je niet ziet. Het is pijn die er mag zijn. Het is diepe rouw die zich niet gauw laat verstoppen. Het zijn tranen die niet aan hun einde komen. De tijd van leegte wordt gevuld met stromen van droefheid.

Haar verdriet is zichtbaar, maar geeft geen uitzicht op het lege graf. Ze staat huilend bij de plaats waar Hij lag. Het is druk op het kerkhof. Vreemd op dat vroege uur. Er zijn twee engelen en een tuinman. Maar Maria van Magdala vindt dat blijkbaar niet eens raar. Ze reageert namelijk niet verbaasd. Misschien omdat ze wat verdwaasd is of omdat niets haar nog verbazen kan.

En dan klinkt tot tweemaal toe: “Waarom schreit gij?” Waarom een gesprek beginnen met een ‘waarom-vraag’ die geen mens beantwoorden kan? Of heb ik het mis? Dit verhaal leert ons toch dat wie die vraag stelt een engel is. Het is wellicht bovenmenselijk om te vragen naar wat je reeds weet. Wie vraagt om iets te krijgen of om iets te weten te komen, vraagt iets voor zichzelf, maar er zijn ook ‘vragen’ die iets ‘geven’. Ze schenken de mogelijkheid om in woorden te vatten wat ondenkbare chaos en emotie is. Wie vraagt naar het ‘waarom’ van tranen brengt het verhaal boven water. De tranen rollen weg als ze zegt dat ze niet weet waar haar Heer is neergelegd. Voor de tweede keer wordt de Heer haar ontnomen. Eerst stierf Hij en nu vindt Hij niet eens rust in zijn eigen graf. Ongerust vraagt ze zich af waar Hij is.

Het korte evangelie van vandaag bevat echter twee maal dezelfde vraag. Twee maal weerklinkt: “Waarom schreit gij?” Jezus herhaalt wat reeds klonk in het verhaal. Ook Hij vraagt – als de Engel der engelen – waarom ze huilt. Wellicht weet Hij dat verdriet niet in één, twee, drie verdwijnt. Enkel wanneer ze het verhaal meermaals heeft gedaan, kan ze een stapje verder gaan. Niet om het verdriet achter te laten, maar om het draagbaar te maken.

Jezus stelt echter nog een andere vraag. Maria van Magdala heeft niet zomaar Iemand verloren. Ze heeft ALLES verloren. Ze IS verloren. En terwijl ze juist zélf verloren is, vraagt Jezus wie ze zoekt. Zij heeft gevonden wie ze zocht zonder dat te weten. Ze beseft niet wat ze heeft. Ze herkent de Heer niet en wellicht herkent ze ook zichzelf niet meer. Ze denkt dat Hij de tuinman is en zij een ‘plant’: een mens die leeft, maar niet beweegt. Als kind begreep ik niet zo goed wat een tuinman op het kerkhof doet. Een grafdelver of een onderhoudsman had ik er wel verwacht, hoewel ik hun werk in de nacht toch een beetje verdacht vond. Een tuinman heb ik als kind altijd geassocieerd met iemand die groenten teelt. Ik zag dus een kerkhof vol met huilende uien, rijen van prei en diepe wortels. En eerlijk gezegd vond ik het als kind wel fijn dat er na Pasen dus niet enkel Brood en Wijn, maar blijkbaar ook groenten zijn. Nu denk ik dat een tuinman vooral buiten is. Hij is dus een buitenmens die buitenmenselijk is. Hij zit niet meer vast, niet in het graf, niet op de aarde. Hij is gewoon buiten en buitengewoon. Hij groeit uit boven de dood en kruipt zelfs in onze huid.

Dan noemt Jezus haar naam en zij herkent Hem: niet aan zijn stem, noch aan zijn lichaam. Ze herkent Hem, niet aan het breken van het Brood, maar aan zijn liefde, sterker dan de dood. Ze voelt de liefde trillen in zijn warme stem. En terwijl Hij zegt “Houd me niet vast”, leert ze van haar Rabboeni wat liefde werkelijk is: LOSLATEN!

Lieve Gommers

Woensdag in de paasweek

(bij het evangelie van de dag: Lc 24,13-35 – Emmaüs)

Wat wil jij niet weten?

Velen zijn werkelijk weg van Emmaüs. Ze lopen ermee te koop. Ze kunnen niet zwijgen over het sprekende verhaal en ze zijn niet weg te slaan van de maaltijd.

De laatste keer dat ik het verhaal vertelde, werd ik echter de mond gesnoerd. Er was iemand die alles wist: wie Kleopas was en waar Emmaüs lag. Ik geef toe dat ik teleurgesteld was. Ik wou en wil dat niet weten.

Als ik niet weet wie Kleopas is, dan zou ook ik het kunnen zijn. Sommigen zeggen dan dat ik ook de naamloze andere leerling kan zijn, maar dat wil ik niet. Ik wil niet naamloos zijn en onbestemd. Ik wil met Hem spreken en luisteren naar zijn stem. En ik wil vooral dat Hij ook mij bij name kent.

En Emmaüs wil ik echt niet op de kaart plaatsen. Ik wil dat Emmaüs niet bestaat. Dat zou toch krachtig zijn. De leerlingen gaan dan naar Emmaüs, een plaats die er niet is. Ze gaan dus ‘nergens naartoe’. Ze hebben geen doel meer. Ze gaan terug. Terug naar af.

Soms denk ik dat ik niet wil aankomen. In Emmaüs. Ik wil blijvend onderweg zijn. Met Hem. Als een nomade of een pelgrim die ‘een mens is van de weg’ en al wandelend thuiskomt. Bij Hem.
Soms echter wil ik ook zélf in Emmaüs wonen, in ‘the middle of nowhere’, in een vergeten plek, die niemand iets zegt en waar niemand iets zoekt of te zoeken heeft. En dan zou ik Hem vragen om te blijven. Niet zozeer in Emmaüs, maar wél bij mij. En niet alleen voor de nacht, maar voor altijd.

En natuurlijk zou ik met Hem aan tafel gaan. En gezien Hij onverwacht komt, heb ik wellicht niets in huis. Zeker geen vers brood en al helemaal geen wijn. Ik zie voor mij hoe hij een oude boterham in tweeën slaat en we ons een breuk lachen omdat het niet te eten is. Ik stel me voor hoe ik er dan een soepje van maak en we het oude brood dopen in een waterzooi van groenten uit de tuin van het leven.

Wellicht denken nu velen dat ik niets uit het verhaal haal en vooral de eucharistie vergeet. Aangezien ik niets in huis heb, wil ik de eucharistie echter graag bewaren voor later. Ik vind – eerlijk gezegd – dat die te vlug komt in het verhaal. Kinderen moeten wachten tot ze zeven zijn en begrijpen dat het eucharistisch brood niet zomaar brood is, maar de Heer die zich geeft. Ik zou ook willen wachten en nog wat verlangen naar wat in mij leeft.
Kortom, die eerste avond samen wil ik de eucharistie nog niet. Natuurlijk wil Hij ons reeds zijn leven geven, maar wat als ik nog niet klaar ben om te antwoorden op zijn liefde? Of ben je daar nooit klaar voor?

Ik wil Hem eerst nog vaak herkennen: aan zijn woorden, maar vooral aan zijn daden die verraden wie Hij werkelijk is. En hoewel ik weet dat je nooit weet wat er gebeurt in een eucharistie, wil ik toch weten wat die leerlingen volgens mij niet weten wanneer ze met Hem aan tafel gaan. Ik wil minstens weten dat er iets te gebeuren staat. Ik wil tijd en openheid om het voluit te beleven.

En weet je wat mij het meest afschrikt in dit veel te mooie verhaal? Dat Hij verdwijnt uit het gezicht. Wanneer ze Hem herkennen, is Hij er plots niet meer. Of wellicht is Hij er nog wel, maar ze moeten Hem niet meer zoeken. Of ze moeten Hem niet meer zien, omdat ze geloven zonder te zien.

Ik zie dus niet zo veel in het verhaal. Of juist wel. Ik wil eigenlijk vooral: dat Hij komt wonen in Emmaüs en wil huizen in ons hart.

Lieve Gommers

Ben jij ook gevraagd als huwelijksgetuige?

De verrijzenis vat je niet in één, twee, drie. Wellicht zijn ook wij leerlingen die pas leren als het verhaal zich herhaalt. Jezus die Maria van Magdala ontmoet. Jezus die Kleopas en die andere begroet. En vandaag zijn ze met velen - te veel voor in coronatijden -. Ze staan over Hem te praten. Wie van de duivel spreekt, trapt reeds op zijn staart, dus wie van God praat, weet dat Hij naast je staat.

Jezus geeft hen de zegen. Hij wenst hen ‘vrede’, maar dat is niet wat er gebeurt. De leerlingen schrikken en beven. Ze nemen geen vrede met het verleden. Ze worstelen en strijden met de verrijzenis. Ze voeren oorlog met zichzelf. Hun verstand komt in opstand tegen de opstanding. Ze denken dat ze een geest zien. Ze verwachten dat Hij slechts een schim is van hun gedachten. En dan doet Hij zoals wij. Hij eet. Enkel wie leeft, heeft de behoefte om zich te voeden. Ik stel me voor hoe Hij graatmager is van drie dagen in de dood en de duisternis. En weet je wat Hij eet? Geroosterde vis. Voor het eerst zie ik hier het vuur van Pinksteren. Het wakkert de hoop aan dat het waar is. Ik stel me voor hoe hun hart begint te branden, zoals bij die leerlingen van Emmaüs. Ik denk aan het spelletje ‘warm-koud’. Je vindt dan wat je zoekt als het warm wordt onder je voeten. Ik zie voor mij hoe de leerlingen Jezus omarmen. Hij gaat voor hen door het vuur.

Na het eten, laat Hij nog even weten wat Hij zeggen wil. Een mens leeft niet van Brood of vis alleen, hij moet er Woord bij hebben. Jezus vertelt de Schriften die Hij heeft beleefd. Voor het eerst komen de Wet, de profeten en de psalmen tot leven. En plots weten de leerlingen wie zij zijn. Zij zijn GETUIGEN. Ze getuigen van het huwelijk tussen God en mensen. Bij het nieuwe verbond stonden zij op de eerste rij. Ze hebben het met hun eigen ogen gezien, met hun eigen oren gehoord en vooral hebben zij de liefde gevoeld en geproefd. Zij waren erbij. Tegelijkertijd begrijpen ze heel goed dat je identiteit niet alleen zegt wie je bent, maar ook wat je doet. Of te doen hebt. Ze zijn getuigen en hebben de taak om getuigenis af te leggen. Hun identiteit van ‘getuigen’ is een werkwoord. Het is wellicht ongehoord en volgens sommigen zelfs gestoord om te getuigen van wat je hebt gezien, terwijl het ongezien is. De leerlingen krijgen de taak om te getuigen over wat onmogelijk is. Voor God is namelijk niets onmogelijk: zelfs de verrijzenis niet. De leerlingen maken de opdracht om te getuigen echter niet onmiddellijk waar. De kracht ontbreekt hun. Het vuur, waarop vis geroosterd wordt, verbrandt definitief hun leven als vissers. Vanaf nu moeten ze écht de aandacht van mensen vangen. Maar … het kampvuurtje ligt nog aan hun voeten. Ze staan nog niet ‘in vuur en vlam’. Ze zijn nog bang. Omdat het heet kan worden. Onder hun voeten. En daar staan ze dan.

Weet je wat ik mij afvraag? Ik stel mij de vraag of zij … dat vuur brandend houden? Houden zij het Paaslicht brandend? Gooien ze af en toe hout of olie op het vuur? Blijven ze waken bij die warme vlammen die likkend en dansend vertellen over de liefde? Durven ze hun hand in het vuur steken. Voor Hem?

Wat mij ook opvalt, is … dat het vuur met de vis brandt in Jeruzalem. Jeruzalem is letterlijk ‘hoogverheven’. Het is het toppunt van geloof. De stad prijkt boven alles uit. De hoge ligging van de stad maakt dat kleine kampvuur wellicht tot een vuurtoren, een baken bij dag en nacht. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven en een lamp plaatst men niet onder een korenmaat. Daar, bij het kampvuur, worden zij van verre gezien. Zijn zij het licht der wereld? Ik denk het niet. Of NOG niet. Het is nog geen Pinksteren. Het hele gebeuren is nog niet echt bij hen ‘binnengekomen’. Laat staan dat ze naar buiten kunnen gaan en naar buiten kunnen komen met hun geloof.

Eerlijk gezegd stelt mij dat eigenlijk ook gerust. Zelfs leerlingen die het hebben meegemaakt, kunnen niet onmiddellijk beginnen aan hun taak. Daar, bij het vuur, moeten ze zich nog klaarmaken. Het Woord moet nog verteerd worden. Ze moeten nog leren om er iets van te bakken. Als zelfs die ooggetuigen de tijd krijgen om warm te worden, zullen ook wij niet ogenblikkelijk naar buiten moeten gaan. Jezus laat ook ons niet in de kou staan. Ook wij krijgen tijd en ruimte om het Pinkstervuur in ons te laten groeien. ​

Lieve Gommers

Vrijdag in de paasweek

(bij het evangelie van de dag: Joh 21,1-14)

Staan er sommen in de Bijbel?

De leerlingen hongeren steeds naar meer. En ze krijgen meer. Bij het meer van Tiberias. Daar leren ze dat vissers van mensen niet moeten vissen in de nacht. Dan moeten ze slapen. En dromen van de Heer.

De leerlingen gaan ’s nachts vissen, maar ze vangen niets. En Jezus, die niet eens een visser is, leert hen dat de vissen hen links laten liggen en dat ze dus hun netten rechts van de boot uit moeten werpen.

De leerlingen hebben nog heel veel te leren, want ze weten niet eens dat het de Heer is. Ze herkennen Hem niet. Je zou kunnen zeggen dat de afstand de reden is. De leerlingen bevinden zich namelijk op tweehonderd el van het strand. Het is dus al een wonder dat ze Hem verstonden. En van zover moet Hij sowieso een schim geweest zijn. Van zichzelf. Maar wonder boven wonder herkennen de leerlingen Jezus wél wanneer ze plots veel vissen vangen. Ze herkennen de Heer niet aan zijn woorden en deze keer ook niet aan zijn daden, maar veeleer … aan wat Hij doet mét en in hen. Ze herkennen Hem als ze zien dat ze iets doen dat ze helemaal niet kunnen. Ze merken dat wat ze doen te groot is voor mensenhanden. Hun visvangst getuigt van de Heer.

We zeggen nogal vaak dat ‘kwaliteit belangrijker is dan kwantiteit’, maar in het evangelie van vandaag gaat het toch vooral over de hoeveelheid. Als er zovelen zijn die door Hem worden opgevist, dan moet Hij toch wel de grote Messias en Bevrijder zijn. Ze vingen 153 vissen. Je zou je de vraag kunnen stellen waarom ze, terwijl ze de Heer ontmoeten, vissen gaan tellen. Ik zou wel degelijk iets anders doen! Misschien telt de hoeveelheid echter niet, maar enkel het getal. 153 is namelijk een droom voor wiskundigen. Ja, blijkbaar waren die vissers minstens even wijs als de drie wijzen. 153 bestaat namelijk uit 3 getallen en bijzonder is dat 13 + 53 + 33 juist 153 is. En meer nog, als je eender welk getal neemt dat deelbaar is door 3 en je elk van de afzonderlijke cijfers verheft tot de 3de macht en de uitkomsten bij elkaar optelt en dit herhaalt (en herhaalt, …), dan bekom je altijd 153. Als je niet gelooft zonder te zien, moet je het maar eens uitproberen. Als je dus, vissen of mensen of andere dingen die tellen, verheft tot de 3de macht en dan bij elkaar optelt, bekom je altijd 153. Wellicht gaat het in het verhaal dus om de 3de macht of de macht van drie of de triniteit. Als God – Vader, Zoon en Geest – om de hoek komt kijken, is een mens de koning te rijk! Alles wat door God ‘verheven’ wordt (tot de 3de macht) ontsnapt dus aan de nacht en toont in het getal 153 wat goed en God is.

De leerlingen hebben dus veel vis. Ze doen veel moeite om de vis aan land te slepen en … dan lijkt alles voor niets geweest. Ja, als ze aankomen brandt reeds een houtskoolvuur mét vis en brood erop! Waarom nog vissen vangen als er al vis is? Ja, wellicht leren de leerlingen dat vissen niets is ‘om de honger te stillen’. Ze moeten geen mensen gaan opvissen om er zelf beter van te worden of ervan te eten. Ze leren dat ze het moeten doen voor de Heer en voor de vissen. Niet zozeer voor zichzelf.

En weet je wat Jezus dan zegt? Hij vraagt hen om te komen ‘ontbijten’. Een ontbijt op het strand. Het lijkt bijna romantisch en het getuigt wellicht ook van de liefde van de Heer. Maar … wie heeft er nu ’s morgens zin in gebraden vis? Bij mij leidt dat tot ochtendmisselijkheid. Getoast brood vind ik OK, maar die vis is er toch te veel aan. Hoewel ik toegeef dat ‘brood en wijn’ voor een ontbijtje ook wat gek zouden zijn. Eerlijk gezegd zoek ik eigenlijk naar de gelijkenis tussen de wijn en de vis. Ik weet niet of er een verband is, maar normaal herkennen ze Hem aan het Brood en de Wijn dat samen de Eucharistie vormt. Is het misschien zo dat vis hen ‘van in den beginne verbindt’ en dat ook de wijn teken is van het (nieuwe) verbond tussen God en zijn kinderen?

Weet je trouwens dat 153, ja, dat getal van die vissen, ook het getal is dat hoort bij de woorden ‘zonen van God’. De Hebreeuwse woorden ‘beni ha elohim’ kunnen tellen. Elke Hebreeuwse letter staat voor een getal en als je de getalwaarde van de letters van ‘beni ha elohim’ optelt, dan kom je blijkbaar uit bij 153. Dus 153 vissen verwijzen dus wellicht naar ‘zonen van God’. Hij sticht een nieuw verbond met ons en maakt ons door zijn Zoon Jezus tot zijn zonen en dochters, tot zijn kinderen. Als het verhaal werkelijk dié boodschap brengen wil, dan … moet ik toch zeggen dat die boodschap erg goed verborgen is in wiskundige formules. Maar ja, misschien gaat het ook juist over iets dat heel moeilijk is: namelijk … OVER REKENEN OP GOD.

Lieve Gommers

Zaterdag in de paasweek

(bij het evangelie van de dag: Mc 16,9-15)

Wat als God jou iets vraagt dat niet mag … (of toch niet in coronatijden)?

De vraag van vandaag is … of je mag lachen tijdens het bidden. Ik was aan het bidden en kreeg de slappe lach. Ik las namelijk Mc 16,15. Dat vers vertelt wat we moeten doen: “Ga uit over de hele wereld”. Maar ja … dát is nu juist iets … dat we NIET mogen. We mogen niet reizen, hoewel Jezus wellicht zou zeggen dat het hier echt wel gaat over een essentiële verplaatsing.
De paasvakantie is bijna halverwege en er zijn zelfs mensen die vragen of mijn blog geen vakantie neemt. Alsof bidden en bezinnen ooit vakantie kunnen nemen. De vakantie is volgens mij juist de ideale tijd om méér tijd te besteden aan gebed en bezinning. Kortom, mijn blog neemt geen vakantie. Ze kan trouwens nergens heen. En een reisje naar zee leidt alleen maar tot een ‘verbrande blog’ of een blog die verzandt in oeverloosheid. Naar de Ardennen wil mijn blog ook niet, want daar zou die blog alleen maar doorbomen en door de bomen het bos niet meer zien. Mijn blog blijft dus thuis. Of beter: met mijn blog probeer ik ‘thuis te komen’. Bij God.

Vandaag ging ik ook letterlijk naar mijn ouderlijk huis. Mijn ouders behoren tot mijn bubbel. En soms bruist er ook wat in het struikgewas en ontmoet ik – geheel toevallig én mooi op corona-afstand – mijn neefjes en nichtjes. Ook die toveren steeds een lach op mijn lippen.

Vorige week, op Witte Donderdag, stuurde één van mijn neefjes zijn rapport. Dat is niet bijzonder. Hij doet dat elke keer. Maar nu was zijn rapport plots niet zo goed meer. Ik bekeek de cijfers van de grote en de kleine proeven en las de uitgebreide commentaren van de leerkrachten die niet konden wachten om te zeggen dat hij zich toch herpakken moest. Wellicht was de teleurstelling op mijn gelaat te zien, maar aangezien het rapport met whatsapp kwam, stuurde ik een lief berichtje naar mijn neef van dertien. Ik zei ‘oei, dat rapport is niet zo goed. Weet je zelf hoe dat komt?’ Hij wist het. Hij wist het goed. Hij weet altijd wat hij doet. Weet je wat hij antwoordde. Ik vroeg ‘weet je zelf hoe dat komt’ en hij antwoordde: ‘omdat het vandaag 1 april is’. Ik durf niet te zeggen dat humor in de familie zit, maar ik was er dus finaal ingetrapt. Hij had zijn rapport vervalst en slechte punten en kritische commentaren zwommen in het rapport van zijn aprilvis. Zijn prestaties waren dus eigenlijk niet verwaterd en hij mocht terecht vissen naar een compliment.

Kortom … de voorbije weken heb ik wel wat gelachen en … wellicht past dat ook bij Pasen en de BLIJDE BOODSCHAP die we moeten verkondigen. In het evangelie van vandaag vraagt Jezus zijn leerlingen en ook ons om het evangelie te verspreiden. Het woord ‘evangelie’ betekent letterlijk ‘blijde boodschap’, maar als die ‘blijde boodschap’ in kerken weerklinkt, krijg ik soms het gevoel dat niemand blij is met die boodschap. Het lijkt soms wel of niemand die boodschap wil kopen. Die blijde boodschap is natuurlijk ook niet te koop en ze is bovendien ook wat zwaar om te dragen. Van die boodschap kan je echter wel eten. Meer nog: je kan ervan leven.

Het laatste vers van het evangelie van vandaag vertelt dus dat wij over de hele wereld moeten gaan en het evangelie moeten verkondigen AAN HEEL DE SCHEPPING. Ik geef toe dat die laatste woorden in eerste instantie ook op mijn lachspieren werkten. Ik zag niet alleen Franciscus die met dieren sprak, maar ook mensen die in gesprek gingen met een snoep- of broodautomaat of personen die de zee en de woestijn probeerden te overtuigen om gelovig te zijn. Wat ik eerst lachwekkend vond, bleek later echter niet eens zo gek te zijn. Een humorist zit soms dichter bij de waarheid dan een dichter. We moeten over de hele wereld gaan en reizen om het evangelie te verkondigen aan de schepping en paradoxaal genoeg kunnen we dat OOK doen door onze (ecologische) voetafdruk te verminderen. Kortom: verkondigen aan de schepping is wellicht ‘goed doen aan alle schepselen’, aan mens en natuur. Dat is wellicht óók de blijde boodschap. Die blijde boodschap kost dus veel en is betrekkelijk duur, maar ze is vooral ook ‘duurzaam’. Kortom: hopelijk gaat die blijde boodschap de hele wereld rond en komt ze ook terecht bij ons!

Lieve Gommers

Beloken Pasen

(bij het evangelie van de zondag: Joh 20,19-31)

Ken jij Quasimodo? En zit er altijd muziek in een octaaf?

Ken jij Quasimodo? Wellicht denk je dan … aan de klokkenluider van de Notre Dame in Parijs. We zijn ondertussen bijna twee jaar na de brand en ik heb nog steeds geen idee of Quasimodo die brand eigenlijk overleefd heeft. Iedereen is als de dood voor zijn tragische leven. Hij ziet er niet uit en komt dus niet buiten. Uit angst sluit hij zich op in de kathedraal. Erg origineel is dat niet. Het is namelijk niet de eerste maal dat iemand zich opsluit op een plek die juist open en bloot getuigt. 2000 jaar geleden verstopten de leerlingen zich ook, maar ze werden toch gevonden. Door Jezus.

Vandaag vieren we het feest van ‘Beloken Pasen’. Het woord ‘beloken’ komt van ‘beluiken’, wat ‘afsluiten’ betekent. Vraag is alleen … ‘wat’ afgesloten wordt? In het evangelie van vandaag horen we dat de leerlingen zich afgesloten hebben van de wereld. Ze hebben zich teruggetrokken. Ze willen enkel samen-zijn met binnenstaanders. Net zoals Quasimodo zijn ze bang om buiten te komen. Toch is dat wellicht niet de echte betekenis van het woord ‘beloken’. Het gaat veeleer over het paasoctaaf dat wordt ‘afgesloten’. Pasen is geen eendagsvlieg. Echte feesten gaan niet slapen als het nacht wordt en ze duren tot in eeuwigheid. Het paasfeest is een feest van acht volle dagen. Nu nog Vadertje Staat overtuigen van deze waarheid en dan krijgen we nog wat meer vrije tijd. Want geef toe, wie écht Pasen wil vieren komt met die paasmaandag niet toe. We hebben niet zeven, maar acht dagen nodig om te bekomen van wat op Pasen aan ons gebeurt. Het scheppingsverhaal telt zeven dagen. Toch bleek die schepping niet compleet. Jezus is de nieuwe mens, de nieuwe Adam, de man die het paradijs terugbrengen kan. Op paasmorgen wordt dus de achtste dag geschapen. Iets totaal nieuws komt aan het licht. De verrijzenis is een nieuwe schepping die zelfs de aarde hemels maakt. De achtste dag, de dag van de verrijzenis en de nieuwe schepping, wordt acht dagen en acht nachten volop en voluit gevierd. Het is een huwelijksfeest. Een feest van het huwelijk tussen God en zijn mensen. En dat huwelijk verwekt en baart iets totaal nieuws. 8 dagen en 8 nachten duurt de wittebroodsweek. En ook daarna gaat de huwelijksreis voort. Heel de paastijd lang, 50 dagen aan één stuk, mogen wij de liefde van Pasen vieren. En het is niet vanzelfsprekend, maar van-God-sprekend dat zelfs daarna het huwelijk blijft voortbestaan. Elke zondag mogen wij het wekelijkse Pasen vieren en tot het besef komen dat Gods liefde zon brengt in elke dag.

Vandaag wordt het paasoctaaf dus afgesloten. In een octaaf zit altijd muziek. Om die reden wil ik vandaag ook kijken (en vooral luisteren) naar de openingszang of het introïtus van deze zondag. Vooral de eerste woorden vind ik interessant. Wat er op de eerste plaats komt? ‘Quasi modo’! Ja, dat klinkt vandaag bij het begin van de mis. Spijtig dat velen dit moeten missen omdat we maar met vijftien mogen vieren. Natuurlijk verwijst die zang niet naar de klokkenluider van de Notre Dame. Het is veeleer omgekeerd. Die gebochelde man zou op beloken Pasen ‘gevonden’ zijn, zoals de leerlingen door Jezus gevonden werden. Hij en zij waren ‘vondelingen’. En ze werden geadopteerd. Door God. Victor Hugo verwekte Quasimodo. En wellicht wou hij zeggen dat de persoon die de misvormde baby vond, besefte dat nieuw leven altijd op de eerste plaats komt en de verwondering voorafgaat aan alle woorden. Hij besloot het kind dus te noemen naar de eerste klanken uit zijn mond: Quasi modo.

Eigenlijk gaat de openingszang nog verder: Quasi modo geniti infantes … : wees als pasgeboren kinderen! Ja, ook wij zijn pasgeboren baby’s die op Pasen door de Heer ‘gevonden worden’. Dit doet me denken aan de ‘School voor geloofsverdieping’ (wie dat nog niet volgt, moet dat zeker volgend jaar doen! – PS: hopelijk wordt deze sluikreclame niet gecensureerd). Eén van de leerlingen uit de School voor geloofsverdieping werd op Pasen gedoopt. En allen mochten op die eerste (of achtste) dag hun doopbeloften vernieuwen. Bij ons doopsel worden wij ‘nieuw geboren’. Als pasgeboren kinderen worden we ondergedompeld in Gods Paasliefde. En een week later klinkt dan: ‘Quasi modo geniti infantes’: wees als pasgeboren kinderen. Of nog: ‘laat je voeden door de Heer. Groei naar Hem toe’. Nog onmondig zijn wij. Nog niet in staat om over Hem te spreken. Maar we worden geroepen om uit te groeien tot ‘klokkenluiders’: klokkenluiders van de Notre Dame. Notre Dame begroette Jezus in haar leven en ze liet Hem groeien boven zichzelf uit.

Het evangelie van vandaag vertelt dus dat wij nog klein zijn in het geloof, net zoals ook de elf leerlingen nog niet durfden geloven in zichzelf en in de Heer.

Opvallend is dat Jezus in het evangelie van vandaag ook blaast over de leerlingen en zegt ‘ontvang de heilige Geest’. Beloken Pasen is dus ook ‘ontloken Pinksteren’. Op de achtste dag, de dag van de nieuwe Schepping blaast God het stof dat wij zijn ‘nieuw leven’ in. Wij worden nieuwe mensen: het leven van de Heer wordt ook in ons geboren.

En wellicht vragen velen zich nu af waarom ik op beloken Pasen niet over de gelovige of ongelovige Thomas spreek? De reden is simpel: omdat ik geloof dat het verhaal niet over hem gaat, maar wél over ons!

Lieve Gommers

Maandag 12 april

(bij het evangelie van de dag: Joh 3,1-8)

Droom jij er ook van … om terug kind te worden?

Gisteren werden we pasgeboren kinderen genoemd. Probleem is dat kinderen niet graag kind zijn en vlug groot willen worden. Volwassenen daarentegen verlangen vaak wél terug naar hun kindertijd, maar ze denken dat ze ‘geen kind meer kunnen worden’.

Vandaag laat het evangelie van de dag Nikodemus aan het woord. Hij gelooft nog niet in een leven na de dood en al helemaal niet in een wedergeboorte tijdens ons aardse leven. Jezus zegt dat wie Hem wil volgen opnieuw geboren moet worden, maar Nikodemus meent dat dát niet kan. We lezen vandaag eigenlijk slechts acht verzen, maar ik zou iedereen willen aanraden om niet te stoppen bij vers acht. In vers negen wacht namelijk iets heel interessant. Nikodemus vraag namelijk ‘hoe zal dat geschieden’. Hij neemt de woorden van ‘Notre Dame’ in de mond. Ook Maria begreep niet dat voor God niets onmogelijk is en er in een mens altijd nieuw leven kan groeien! Zelfs als je maagd bent of reeds veel te oud!

“Hoe kan een mens geboren worden als hij al oud is?”, vraagt Nikodemus. Jezus verwijst dan naar het doopsel ‘met water en Geest’. Ja, wie gedoopt wordt, mag met Jezus doorheen het nauwe hol van de zwarte dood gaan, richting de verrijzenis en het nieuwe leven. Niemand is ooit te oud om gedoopt te worden. In Vlaanderen zijn wij vooral vertrouwd met het doopsel van baby’s, maar steeds vaker worden ook kinderen gedoopt die 7 jaar zijn en de eerste communie willen ontvangen. Tevens groeien ook de catechumenen. Elke catechumeen groeit in geloof, maar ook de groep van catechumenen groeit en wordt steeds groter en grootser.
Kortom, wie gedoopt wordt, wordt ‘opnieuw geboren’. Probleem is wellicht dat velen dát niet weten of … het nogal snel willen vergeten. Velen dromen wellicht van hun kinderentijd als een tijd zonder veel verantwoordelijkheid en zonder veel zorgen voor morgen. Velen willen wel dat onbezorgde kind-zijn, nog niet belast met een persoonlijke geschiedenis van fouten en falen. Die kant van het doopsel zien de meesten wel zitten. Velen zouden zo graag ‘opnieuw beginnen’ en ‘een nieuwe kans krijgen’. Niet voor niets stonden ze in rijen om via Johannes dat ‘doopsel van bekering’ te ontvangen. Velen willen anders gaan leven, maar hoe wordt het doopsel meer dan een goed voornemen dat bijna eindigt voor het begint? Kortom: iedereen voelt wellicht de nood om onbezorgd te zijn als een kind en gekoesterd te worden op de schoot. Maar … wie wil een kind zijn met groeipijn? En stel dat je volwassen en voornaam bent als Nikodemus, wil je dan terug een kind zijn dat gehoorzaamt aan een Vader die vooral vraagt om bedachtzaam te zijn? Hoewel mensen zoals ik, die wellicht in hun midlife-crisis verkeren, graag terug gaan studeren, willen velen toch liever niet als een kind leren over God en geloof. Ik ontmoet vaak catechisten of liturgisten die denken dat ze niets meer moeten leren, maar alleen moeten doorgeven wat ze ontvangen hebben. Sommigen zijn ontvankelijk. Anderen zijn kinderen die zeggen dat ze het beter weten. En diegenen die zeggen dat ze niets weten, weten meestal meer van de Heer dan ze zelf beseffen. De meeste mensen willen niet leren. Ze willen afgestudeerd zijn. Ze zijn blij met hun rapport. Vooral als dat ‘het laatste’ is. Probleem is dat God geen rapport geeft en sommigen dus ook niet studeren. Zij die altijd enkel voor de cijfers werkten, vinden dat ‘levenslang leren’ niet werkt. God geeft echter geen punten. Of dat hoop ik toch. Want wellicht zou ik zelf erg slechte punten hebben. En dan zou God een punt hebben, want ik heb nog veel te leren. Zoals wellicht iedereen.

De vraag van vandaag is dus … of jij een kind wil zijn. Van God. Maar het moeilijkste van kind-zijn staat pas in de laatste zin. Vers acht zegt dat de wind waait waarheen hij wil en dat je als kind dus niet weet waar je uitkomen zal. Vooral volwassenen zijn heel doelgericht. Ze willen een huisje, boompje, beestje, kindje. Ze dromen van roem of faam of willen voornaam zijn. Ze willen een hoge functie en vooral een groot loon zodat ze niet op de kleintjes moeten letten. Wie zich echter laat bewegen door de Geest, weet niet waar zijn of haar leven heengaat. Je hebt je toekomst niet geheel in de hand. Als kind geef je jezelf uit handen. Je hebt echt niet alles te zeggen. God zegt ons echter: ‘wie gelooft, komt wel terecht’.

Lieve Gommers

Dinsdag 13 april

(bij het evangelie van de dag: Joh 3,7-15)

Waarom is de liturgie altijd hetzelfde?

Er zijn mensen die zeggen dat de mis altijd hetzelfde is. Als je één keer mist, mis je dus niets. Persoonlijk vind ik het vreemd dat de meeste mensen altijd meer willen: meer van hetzelfde. Ze willen meer geld, meer huizen, meer loon, maar … dat geldt dus niet voor de mis. Daar willen ze niet meer, maar juist minder. Of ze willen iets anders. Terwijl iedereen natuurlijk wel weet dat het juist niet anders is opdat wíj zouden veranderen.

Eigenlijk is de mis trouwens nooit hetzelfde, want onder andere de lezingen zijn altijd anders. Of toch bijna altijd. Vandaag worden twee verzen herhaald. Vers zeven en acht zijn niet van gisteren. Ze spreken over de toekomst en komen dus vandaag opnieuw aan bod.

Vandaag waait de wind dus uit dezelfde hoek. Wellicht waaide de wind gisteren zo hard dat we de lezing niet of niet helemaal hebben gehoord. Vandaag klinkt dus weer dat we opnieuw geboren moeten worden. We lijken wel een embryo dat zich schuil houdt in de moederschoot en wel stampt en beweegt, maar toch niet komen wil. Wellicht willen we de geborgenheid van die schoot niet kwijt. We willen liever drijven in het water dat vrucht draagt. We blijven nog graag even op de plaats waar geluiden fluisteren en waar de golven de rust niet breken.

Willen wij opnieuw geboren worden? Willen wij ‘naar buiten komen’? Naar buiten komen met ons geloof? Willen wij onszelf en ons geloof tonen?

Het doopsel is dus een ‘wedergeboorte’. God reikt je de hand om op te staan en naar buiten te gaan. Je wordt geboren om te leven. Van het geloof. Ik vind een doop van een volwassene enorm krachtig. Het enige minpunt is … dat de meesten niet durven huilen.

Ik huilde wel. Niet toen ik geboren werd. Ik werd blauw van het leven en ik huilde dus niet, maar ik piepte. Ik leek wel een muis, hoewel ik welkom was en muizen dat niet zijn. Ik huilde dus niet bij mijn geboorte. Mijn babyboek, dat mijn moeder minutieus bijhield, vertelt dat mijn doopsel wél ‘bloed, zweet en tranen’ kostte. Ik huilde onophoudelijk. En wellicht hoort dat ook zo. Zoals een boreling moet huilen om zuurstof te krijgen, zo moet een gelovige bij het doopsel wellicht ook naar ‘adem happen’ zodat God lucht en leven kan blazen in wat soms zwaar en ondraaglijk is.

Gedoopt-zijn is niet gemakkelijk. Het is niet zomaar ‘binnenkomen in de kerk’. Het is vooral zwaar werk. Het is handenarbeid. Het is hard werken met het hart. En het is niet alleen veel werk. Het is vooral nooit gedaan. Ik begrijp dus dat ik huilde, hoewel ik eigenlijk nog steeds niet weet of het tranen waren van vreugde of van verdriet. Ja, mensen huilen ook als iets te mooi is voor woorden. Tranen vertellen dan over de zin die niet gevat kan worden in woorden of zinnen.

Als corona er niet meer is, kunnen we terug met meer naar de mis en dan kunnen we vooral opnieuw de hand dopen in het doopwater dat ons toegewijd aan de deur opwacht. Het water doet het doopsel in ons opborrelen. In ons wil het stromen. Vraag is of jij ook tot tranen toe beroerd wordt in de mis? Raakt God jou aan? In Woord en Brood? Ben je ontroerd? Ik zie weinig mensen huilen in de kerk. Zelf pink ik soms een traan weg, maar ik wil dan liever niet dat iemand het ziet. Blijkbaar is het raar om te huilen in de mis. Ik vind dat vreemd. Waarom alleen deelnemen met oren, ogen, mond, handen en voeten? Waarom niet aanwezig zijn met het hart? En met emoties die uit het doopsel vloeien.

Wanneer ik heel emotioneel word? Soms van de lezing, maar soms ook van een blik. De laatste zinnen van het evangelie van vandaag spreken over Jezus die hoogverheven is en Mozes die de slang ophief in de woestijn. Volgens mij gaat het niet over Mozes, noch over de slang. Volgens mij gaat het vooral over ‘opkijken’. Als ik opkijk en mijn ogen gaan naar een kruis dat mijn hoofd letterlijk en figuurlijk te boven gaat, dan heb ik soms het gevoel dat Hij mij ziet staan. En ook dan toont zich soms een traan.

Hoewel sommigen beweren dat de mis altijd hetzelfde is, denken mijn hart en mijn emotie er dus duidelijk anders over.

Lieve Gommers

Woensdag 14 april

(bij het evangelie van de dag: Joh 3,16-21)

Heb jij het levenslicht gezien?

De hele paastijd lang balanceren we tussen de doop met water en de doop met de Geest. Het water van de doop kreeg de zegen in de paaswake en de Geest zal ons verder vormen met Pinksteren.

Wie spreekt over het doopsel kan ook niet zwijgen over peters en meters. Een tiental jaar geleden kreeg ik een vreemde vraag. Een moeder van een kind dat zeven jaar gewacht had op het doopsel vroeg of de meter en de peter bij het doopsel dezelfde moeten zijn als bij de geboorte. Kortom: het peter- en meterschap is zo ingeburgerd in Vlaanderen dat niemand nog weet dat het eigenlijk te maken heeft met geloof. Omdat ‘peters en meters’ zo profaan geworden zijn, voel ik niet zo veel meer voor die woorden. Ik introduceer graag een nieuw begrip. Ik spreek zelf steeds over ‘tochtgenoten’: mensen die gelovig met een dopeling op weg gaan. Wellicht is dat woord ook niet perfect, maar woorden kunnen de werkelijkheid nu eenmaal nooit volledig vatten.

Ik ben tochtgenoot van velen (of dat hoop ik toch), maar meter ben ik slechts één keer. Of beter: ik ben altijd meter, maar slechts voor één iemand. Ik ben meter van de oudste zoon van mijn oudste zus. Normaal probeer ik wel dicht bij hem te staan, maar in corona-tijden ben ik meter op afstand van 1,5 meter.

Vandaag verjaart mijn petekind. Zijn zestiende verjaardag kon hij reeds vergeten en nu gooit corona opnieuw roet in het eten. Ik geloof natuurlijk dat hij eeuwig zal leven, maar toch had ik graag zijn verjaardag gevierd.

Vandaag gaat het evangelie van de dag over het eeuwig leven. En over het laatste oordeel. Ik weet niet waarom dat oordeel zo noemt. De woorden suggereren dat het laatste oordeel op het laatst komt en het einde vormt. Het laatste oordeel is echter helemaal niet ‘het laatste’ wat er gebeurt. Pas daarna begint het. Daarna start het eeuwig leven.
Het is misschien wel het laatste oordeel omdat er daarna niet meer geoordeeld wordt, hoewel dat dus betekent dat het oordeel niet ‘eeuwig’ is.
Het laatste oordeel werd in de middeleeuwen vaak afgebeeld boven de deuren van de kerk. Wie dus naar binnen ging, kreeg de vraag voorgeschoteld of men klaar was voor het laatste oordeel. Eerlijk gezegd ben ik blij dat ik niet in de middeleeuwen leefde, want ik zou terecht bang zijn om de kerk binnen te gaan. Natuurlijk ben ik niet klaar voor het laatste oordeel. Wie is dat wel? Ik vraag me ook af hoe een mens zich daarvoor moet klaarmaken. Schmink om jezelf te verbergen, lijkt me geen goede optie. Mooie kleren zijn volgens mij niet nodig, want daar kijkt Jezus wel doorheen. Natuurlijk kan je het kwaad van de wereld de rug toekeren en binnenstappen in de ruimte die goedheid toont in de hoogte en de breedte. Je kan vergeving vragen en jezelf louteren in het aardse vagevuur dat boete heet. Maar ben je dan werkelijk ‘klaar’ of is ‘gereed’ een beter woord? Gereed betekent ‘klaar’, maar ook ‘bereid’. Gaat het niet veeleer om bereid-zijn? Bereid-zijn om de Zijne te zijn?

Vers 21 vertelt dat ‘wie de waarheid doet naar het licht gaat’. Ik vind die zin fantastisch. Vaak laat de waarheid zich niet zien. Wie kent jouw ware gelaat? En sta jij altijd in de waarheid? Meestal gaat het echter over de waarheid spreken en zeggen wat waar is, maar dit vers spreekt dat tegen. Het gaat nu over de waarheid ‘doen’ en wellicht ook over ‘recht doen aan de waarheid’. Wie het goede doet, IS dus waarheid en niet alleen ‘waarheid’. Wie goed doet, is zoals Hij: de Weg, de Waarheid en het Leven. Ja, de waarheid doen zet je op weg naar het leven dat eeuwig is. Blijkbaar is dat eeuwig leven ook licht. Of dat beweert toch het evangelie van de dag en ik ga ervan uit dat dát toch de waarheid is. Aangezien de tekst van vandaag volgt op het ‘opnieuw geboren worden’ veronderstel ik dus … dat het hier eigenlijk gaat over ‘het levenslicht zien’. Wie de waarheid doet, wordt wellicht opnieuw geboren en ziet het levenslicht.

Lieve Gommers