In memoriam E.H. Cis Schrooyen (11 september 1936-24 september 2026)

11 september is een bijzondere datum. In 2001 doorboorden vliegtuigen de New Yorkse torens van het World Trade Center, en in 1936 werd op die dag Cis Schrooyen geboren.

Op 11 september vierde Cis dus zijn 90ste verjaardag en naar aanleiding daarvan stond in het parochieblad van Oud-Turnhout nog deze kop op de frontpagina: “Cis! Lang zal hij leven!!!” Maar minder dan twee weken later fluisterde Onze Lieve Heer in zijn oor: “Ciske, ’t is tijd. Kom maar bij mij…” En Ciske ging in alle rust. 

Cis werd geboren in Essen en groeide er op, samen met zijn broer Wim. Zijn ouders hadden een beenhouwerij gecombineerd met een café. Cis zag hoe zijn vader voor iedereen die hulp nodig had, klaarstond, en hoe zijn moeder de mensen die het financieel moeilijk hadden, graag wat toestopte. Er was altijd leven in huis, en Cis deed wat zijn ouders hem voordeden. Graag onder de mensen zijn en mensen helpen waar mogelijk.

Van zijn tijd op het Klein Seminarie in Hoogstraten herinnerde hij zich het liefst zijn tijd als KSA-leider. Misschien zag hij zijn keuze om priester te worden als een verlengstuk van wat hij in de jeugdbeweging deed. Alhoewel in die tijd (de jaren 1950) priesters nog heel wat aanzien hadden, was het hem daar beslist niet om te doen. Het was nooit zijn ambitie om 'carrière' te maken in de Kerk. 

Als priester wilde Cis vooral met mensen bezig zijn. 

Die kans kreeg hij eerst als priester-leraar in het college van Geel. Cis vond zichzelf heel onzeker, maar op die school heeft hij ontdekt dat hij de juiste woorden kon vinden om de leerlingen aan te spreken. Een getuigenis op Facebook: “Een fantastische man, altijd een luisterend oor, indertijd de jaren ‘60 nog les van gekregen in het College van Geel”. 

Daarna werd hij onderpastoor in Sint-Jozef Merksem en in de Maria-Middelaresparochie in Turnhout. Ook uit die tijd herinneren mensen hem met veel warmte. “Hartverwarmend, mild, geëngageerd, fantastische parochiepriester... zoveel goede herinneringen aan lang geleden in onze parochie Maria Middelares”.

In de nasleep van het Tweede Vaticaans Concilie ontwikkelde zich een heel nieuw kerkbeeld, en in Turnhout kon hij samen met pastoor-deken Karel De Vocht daar concreet vorm aan geven. Het dekenaat Turnhout liep in de jaren 1970 ver voorop op het vlak van kerkvernieuwing.

Toen Cis in 1983 benoemd werd als pastoor in Sint-Bavo Oud-Turnhout kon hij volop bouwen aan de Kerk, zoals die hem voor ogen stond: geen priesterkerk, maar een kerk waaraan leken vormgeven. Cis was voortdurend onderweg met zijn fiets. Hoe hij het deed, niemand die het weet, maar hij wist de mensen te vinden en hen aan te spreken op hun talenten. 

Er moest van alles gebeuren, maar wel vanuit een diepere inspiratie, en zo organiseerde Cis de geloofsdagen. Mensen maakten tijd voor bezinning, kwamen samen bij iemand in de buurt thuis en zo werden die geloofsdagen een tijd van verdieping, ontmoeting en ook van engagement. Want zo ontstonden verschillende werkgroepen die van Sint-Bavo een levende parochiegemeenschap maakten.

In 1986 werden Cis en Louis Bogaerts samen benoemd tot pastores van de drie parochies in Oud-Turnhout en werd wat Cis gezaaid had in Sint-Bavo, verder verspreid naar Zwaneven en Oosthoven. Want Cis en Louis zaten duidelijk op dezelfde lijn. Zo ontstonden interparochiale samenwerkingen. 

Leken – mannen en vrouwen – kregen verantwoordelijkheden die tot dan aan priesters waren voorbehouden. Cis zocht en vond communie-uitdelers en communiedragers, die onder klokgelui vanuit de viering naar zieken en ouderen werden gezonden om hen de communie te geven. Cis zocht en vond predikanten en hij stond erop dat ook vrouwen homilieën zouden verzorgen. Dat was zo revolutionair dat, in het begin, enkele kerkgangers de kerk verlieten wanneer een vrouw het woord nam. Maar Cis was koppig, zette door en vooral: moedigde aan.

Nog een stap verder: woord- en communiediensten. Cis vond niet dat we moesten wachten om leken te laten voorgaan in de weekenddiensten tot er echt een tekort aan priesters was. Mensen mochten dit ook niet ervaren als een noodoplossing. Als leken voorgingen, zat hij, als gewone kerkganger, in de dienst, om aan te geven dat hij de leken niet vroeg om de dienst te verzorgen omdat hij een dagje vrij wilde hebben. 

Feesten van liturgie waren de En-Tochvieringen, die ook volledig door leken werden vormgegeven. En ook daar zat Cis gewoon in de kerk. 

Onder zijn impuls kwam er ook een werkgroep gezinsvieringen. Jonge gelovige ouders bereidden de kinderen voor op de zondagsviering. En Cis ging voor: enthousiast en geroerd door zoveel jong volk. Het was geen toeval dat zijn gouden priesterjubileum gevierd werd in een schitterende gezinsviering in de kerk van Sint-Bavo.

Dat was in 2013. Toen was hij al 18 jaar geen pastoor meer in Oud-Turnhout…

In 1995 werd hij immers benoemd als pastoor in de Sint-Pietersparochie in Turnhout. Ook zijn compagnon Louis Bogaerts verhuisde naar Turnhout (Goddelijk Kind Jezus) zodat ze samen de kerkvorm die ze in Oud-Turnhout op poten hadden gezet, konden uitdragen. Ook in Turnhout bleef Cis een bijzonder geliefde priester. “Heeft ons in 1999 getrouwd, zo ne zalige pastoor ... daar zou je inderdaad elke week voor naar de mis gaan.”

Ook na zijn pensioen in 2001 bleef hij geregeld voorgaan in de eucharistie, in Turnhout en Oud-Turnhout. 

Maar dan sloeg het noodlot toe: een val met de fiets, een gecompliceerde breuk… Plots werd deze priester die van hot naar her bolde, immobiel.

De dood van zijn hartsvriendin Rachel, met wie hij lief en leed kon delen en die hem behoedde voor de eenzaamheid, was een zware klap, maar Cis berustte. 

En ook in zijn laatste jaren in huize wzc Sint-Elisabeth in de Herentalsstraat was hij een geliefde medebewoner en ontving hij met alle warmte zijn regelmatige bezoekers.

Over zijn eigen roeping wist Cis weinig te vertellen. Die was als het ware organisch voortgevloeid uit wie hij was. Maar veel mensen in Oud-Turnhout en Turnhout kunnen wel iets zeggen over hun roeping als medewerker in de Kerk. Die roepstem sprak uit de mond van Cis.

Cis was een man van de daad, maar ook van innerlijk gebed. Ooit vertelde hij dat hij bad tijdens het fietsen. Het was een heel kort gebed: “Mijn Heer en mijn God”.

Als er een Heer en een God is die mensen opwacht na hun laatste adem, dan heeft Deze Cis met open armen ontvangen.

Fred Vanderpoorten