Themajaren Project Handelingen van de Apostelen

Themajaar 1 Neem en lees

‘Neem en lees’, zei een kinderstem tot Augustinus. Zoek het niet te ver en te hoog. De woorden en de verhalen die je nodig hebt, liggen klaar. Ze dragen een kracht in zich, sterker dan je twijfel of onzekerheid. Mag een kinderstem ons toespreken? Een stem die ons terugbrengt naar het begin: naar het begin van het Evangelie, naar het begin van de Kerk, naar het begin van ons geloof en onze zending?

Het doel is open en onbevangen te lezen. Zomaar lezen. De tekst zichzelf laten zijn. Het verhaal tot ons laten spreken. De woorden tot ons laten doordringen. Niet wat wij met de tekst kunnen doen, maar wat de tekst met ons kan doen: daarover gaat het. Lezen is niet vrijblijvend: het verandert de lezer.

Het leesjaar richt zich tot alle medewerkers van het bisdom Antwerpen, alleen of in groep. Ook alle gelovigen of zoekende christenen zijn uitgenodigd.

Het leesjaar loopt nu tussen Advent 2019 en Advent 2020. Omwille van de coronacrisis verschuiven we het startmoment van jaar 2 van Pinksteren 2020 naar Advent 2020 om leesgroepen de nodige tijd te gunnen.

Tijdens de corona-lockdown van maart tot mei realiseerden we een digitaal aanbod om lezers en leesgroepen te ondersteunen via het Youtube-kanaal ‘Neem en lees’ en ‘bisdom Antwerpen/Kathedraal’: de Dagelijkse Verbinding, de Dagelijkse Verdieping en het zomerprogramma De Kruk sluiten aan bij het project Handelingen. Het materiaal wordt in deze inspiratiemap aangereikt en ontsloten. In het najaar sluit het programma ‘De Schat’ digitaal aan bij het project Handelingen.

We citeren graag onze bisschop die op pagina 10 in de ‘Werkuitgave Bisdom Antwerpen’ de inleiding als volgt besluit:

‘Neem en lees!’ zei een kinderstem tot Augustinus. Graag wil ik die vraag herhalen, aan alle medewerkers en gelovigen van het bisdom Antwerpen. ‘Neem en lees!’ Handelingen van de Apostelen. Zomaar, zoals de tekst voor je ligt. Zomaar, voor wat de tekst je wil zeggen. Je hebt geen bibliofiele uitgave in handen, maar een werkschrift. Je moet het boekje niet sparen voor later. Je mag erin onderstrepen met fluostift of potlood, je kan er aantekeningen in schrijven, je kan cirkels trekken rond wat je aanspreekt, wat je niet begrijpt of waar je het moeilijk mee hebt, je mag ezelsoren aanbrengen om een bladzijde terug te vinden. Als het maar jouw werkboek is, met de sporen van jouw gebruik.’

Themajaar 2 In naam van Jezus: gebruik je voeten

Vanuit de leesdynamiek van jaar 1 en rekening houdend met de feedback vanuit de leesgroepen diende het thema van jaar 2 zich aan: ‘in de naam van Jezus: gebruik je voeten’.

Mgr. Bonny lichtte in zijn homilie tijdens de pinksterviering op zondag 31 mei 2020 het thema voor jaar 2 als volgt toe:

‘Een jaar geleden begon het bisdom Antwerpen aan een driejarig pastoraal project met Handelingen van de Apostelen. ‘Neem en lees’: dat was de oproep en de opdracht voor het eerste van drie werkjaren. Velen zijn op deze uitnodiging ingegaan, alleen of in een leesgroepje. We hebben vormingsinitiatieven opgezet en materiaal aangeboden om deze brede leesoefening te ondersteunen. Echter, halfweg het werkjaar hebben de coronacrisis en de lockdown ons verplicht om alle groepsactiviteiten rond Handelingen te onderbreken. Niet geklaagd. Deze situatie bood de gelegenheid om op andere wijzen met Handelingen te blijven werken, bijvoorbeeld via livestreaming. Vanaf vandaag – Pinksteren 2020 - zetten we het tweede werkjaar op het getouw. Wat wordt na ‘Neem en lees’ het motto voor het tweede werkjaar? We kozen voor een regel uit Handelingen. Heel kort na Pinksteren komen Petrus en Johannes bij een verlamde persoon in de tempel. Petrus pakt hem bij de hand en doet hem rechtstaan met de woorden: ‘In de naam van Jezus: gebruik uw voeten!’ Van Pinksteren dit jaar tot Pinksteren volgend jaar zal dit onze nieuwe oproep en opdracht zijn: ‘In de naam van Jezus: gebruik je voeten!’

Je ziet het al gebeuren op Pinksterdag. De apostelen zitten nog bijeen op dezelfde plaats, een bovenzaal, waar ze na Pasen gewoon zijn te verzamelen en te bidden. We kunnen letterlijk van ‘samenzitten’ spreken. Tot er een wind opsteekt en een vuur verschijnt die alles ondersteboven gooien. De apostelen zijn niet meer te herkennen. Ze staan op en stappen naar buiten, midden het vele volk dat voor het Pinksterfeest in Jeruzalem is. Nog voor ze buiten beginnen te spreken, staan ze recht om naar buiten te gaan. Vandaag is hun ‘opstanding’. Ze zijn verrezen uit hun graf en gaan naar buiten. Eerst opstaan, dan spreken. Eerst verder gaan, dan opnieuw spreken. Het schema van Handelingen van de Apostelen is ingezet. Je kan zelf tellen hoeveel keren in Handelingen van de Apostelen werkwoorden als staan, rechtstaan, vertrekken of verder gaan voortkomen. Om het met beeldspraak van vandaag te zeggen: heel Handelingen is een verhaal van ‘kom uit je kot!’.

‘In de naam van Jezus: gebruik je voeten!’ Het is een oproep met vele betekenissen. Hoeveel ervaringen van vermoeidheid, ontgoocheling of verlamming zitten niet verborgen achter deze oproep? Bij hoeveel pakken zijn wij blijven zitten? Door hoeveel lekken is onze kracht weggevloeid? In Handelingen spelen de apostelen niet voor loodgieter. Zij komen of gaan geen lekken dichten. Hun oproep is klaar en duidelijk: ‘in de naam van Jezus: gebruik je voeten’. Welke Jezus hebben wij aan twintig eeuwen christendom nog overgehouden? Welke Jezus hebben wij aan onze Vlaamse kerkgemeenschap nog overgehouden? Welke Jezus hebben wij aan ons eigen levensverhaal nog overgehouden? Is het een Jezus die zelf bij de pakken is gaan neerzitten, of een Jezus die nog kan oproepen en zelfs tegenspreken? Wat is al niet mogelijk ‘in de naam van Jezus’ dat wij vergeten zijn! Met een klein stootje zal het niet meer lukken. Met wat lichte massage ook niet. Op Pinksteren had de Heilige Geest storm en vuur van doen om sloffende voeten te sterken en lispelende monden te openen. Ik vrees dat de Heilige Geest het vandaag met niet minder zal kunnen!’

Themajaar 3

In het boek Handelingen worden christenen mensen van de Weg genoemd. In dit project leggen we als christenen van het bisdom Antwerpen een weg af in een open project waarvan het eindpunt nog onbekend is.

Gedreven door de Geest zoekt dit project zich een weg in tijd en ruimte. In de loop van het werkjaar 2 zal het thema voor jaar 3 zich aanreiken en ontwikkeld worden.