Werkvorm Hulp uit onverwachte hoek

Korte omschrijving

De eerste bijeenkomst draait om 'hulp uit onverwachte hoek'. De deelnemers staan eerst stil bij hun beeld van engelen. Daarna bespreken ze het Bijbelverhaal waarin Petrus wordt bevrijd door een engel. Vervolgens bedenken en spelen ze een rollenspel over dit thema. De tweede bijeenkomst draait om situaties die anders uitpakken dan gedacht. De jongeren verkennen dit thema aan de hand van een balspel. Vervolgens gaan ze er dieper op in aan de hand van een verhaal uit Hnd 9,1-9 waarin Paulus onverwacht bekeert en genezen wordt door Ananias. Hierbij delen ze hun hun eigen ervaringen. Daarbij kijken ze ook hoe dit zich verhoudt met 'hulp uit onverwachte hoek'. Tot slot verwerken ze hun persoonlijke bevindingen in een tekening, stripverhaal of gedicht.

Doelstelling

• De deelnemers leren meer over de rol die engelen spelen in de Bijbel en dat engelen namens God kunnen zorgen voor hulp uit onverwachte hoek..

• De deelnemers denken na over de vraag of zij ooit hulp uit onverwachte hoek hebben ontvangen en wat dat voor hen heeft betekend.
• De deelnemers denken na over wat zij van 'hulp van boven' vinden en kunnen dat verwoorden.

Doelgroep(en)

Jongeren van 12 tot 18 jaar

Minimum/maximum aantal deelnemers

4 tot 12

Context/activiteit waarin deze werkvorm kan toegepast worden

Op veel plaatsen in de Bijbel komen engelen voor. Zij vervullen dan altijd een belangrijke rol, bijvoorbeeld doordat ze een boodschap van God overbrengen of waarschuwen voor onheil. Ook zijn er enkele Bijbelverhalen waarin mensen een beschermengel hebben, die soms onverwacht te hulp schiet (zoals het verhaal dat aan bod komt in deze werkvorm).

Christenen van nu denken heel verschillend over engelen. Zo gaan sommigen ervan uit dat engelen zich in de hemel hebben teruggetrokken, terwijl anderen juist aangeven dat ze zelf engelen hebben gezien. Hoe dan ook, ook vandaag de dag ervaren mensen soms 'hulp uit onverwachte hoek'. Engelen aan het werk?

Voorziene tijdsduur

2 bijeenkomsten van 1u

Benodigd materiaal

Eerste bijeenkomst

• Een grote kaars en iets om deze mee aan te steken;
• Afbeeldingen van engelen (zie Praktische voorbereiding);
• Pennen
• Het verhaal van Hnd 12, 1-17. Uit de bijbel of uit bijlage 7 of via de podcast
• Een kopie van bijlage 2 (in kaartjes geknipt)
• Per twee deelnemers een kopie van bijlage 3.

Tweede bijeenkomst

• Een grote kaars en iets om deze mee aan te steken;
• Een schaal witte veertjes (te koop in hobbywinkels);
• Een bal voor het spel;
• Verhaal van Hnd 9, 1-19 uit de bijbel of uit van bijlage 5 of de podcast
• Kopieën van bijlage 5 voor alle deelnemers;
• Tekenpapier;
• Potloden;
• Stiften.

Aangeboden ondersteuning

Voor meer informatie mogen begeleiders van catechumenen contact opnemen met ijdantwerpen@ijd.be

Voorbereiding

Praktische voorbereiding

• Lees de hele werkvorm goed door, inclusief de bijlagen.
• Zoek op internet minstens twintig uiteenlopende afbeeldingen van engelen. Print ze op stevig papier.
• Luister zelf eens naar de twee verhalen uit handelingen via de podcast op: http://www.handelingen.be/
• Regel voor de tweede bijeenkomst een ruimte die geschikt is voor het spel.
• Zet vlak voor de eerste bijeenkomst de stoelen in een kring, met een tafel in het midden. Zet de kaars op de tafel.
• Zet vlak voor de tweede bijeenkomst de stoelen in een kring, met de kaars en de veertjes in het midden.
• Leg voor elke bijeenkomst alle benodigdheden klaar.

Persoonlijke voorbereiding

Met behulp van deze vragen kun je je ook persoonlijk voorbereiden op de bijeenkomsten:

• Wat voor associaties en/of beelden roept het woord 'engel' bij je op?
• Welke Bijbelverhalen met engelen ken je?
• Lees Hnd 12, 1-17 goed door. Hoe zou dit geweest zijn voor Petrus, denk je? En hoe voor het dienstmeisje Rhode? En voor de gemeente?
• Heb je zelf ook weleens hulp uit onverwachte hoek ontvangen, of ben je dat misschien weleens voor een ander geweest? Relateer je deze gebeurtenissen aan engelen? Wat kun en wil je daarvan delen met de jongeren?

Werkwijze

EERSTE BIJEENKOMST

Opening (5 min)

Heet de deelnemers welkom en bied eventueel iets te drinken aan. Maak zo nodig een voorstelrondje. Vertel kort iets over de opzet van deze werkvorm (zie omschrijving).

Vraag één van de deelnemers om de kaars aan te steken als symbool voor Gods aanwezigheid. Open vervolgens met het gedicht in bijlage 1.

Verkenning (10 min)

Vertel dat iedereen een eigen beeld heeft van hoe een engel eruitziet en wat een engel doet. Deel pennen uit en verspreid de afbeeldingen van engelen over de tafel. Laat iedere jongere de afbeelding pakken die het meest overeenkomt met zijn of haar beeld van een engel. Vraag de deelnemers om hun keuze toe te lichten. Vraag ook welk woord de gekozen afbeelding bij hen oproept. Geef aan dat ze dat woord op de achterkant van de afbeelding mogen schrijven. De gekozen afbeelding mogen ze zelf houden of ophangen in de ruimte.

Verdieping (15 min)

Leid dit onderdeel als volgt in: In de Bijbel komt een grote verscheidenheid aan engelen voor. Allemaal komen ze namens God, maar elke engel heeft een eigen verschijningsvorm en taak. In sommige Bijbelteksten lijken engelen net mensen, op andere plaatsen hebben ze vleugels of geven ze licht. Soms komen ze een boodschap overbrengen, andere keren komen ze waarschuwen voor onheil of bieden ze hulp uit onverwachte hoek. Een voorbeeld van het laatste staat in Hnd 12, 1-17.

Vraag één van de jongeren om Hnd 12, 1-17 voor te lezen uit een bijbel. Of luister naar de podcast (www.handelingen.be)

Verdeel dan de uitgeknipte vragenkaartjes onder de deelnemers. Laat de jongere met kaartje 1 de vraag stellen aan de jongere rechts van hem of haar. Hij of zij geeft dan antwoord. Doe vervolgens hetzelfde met kaartje 2, enzovoort. Werk alle kaartjes in volgorde af.

Verwerking (25 minuten)

Vorm tweetallen. Geef ieder tweetal een kopie van het werkblad en een pen. Vraag de tweetallen om zich met behulp van de bijlage voor te bereiden op een kort rollenspel over een engel en een jongere. Het gaat alleen om het bedenken van het verhaal; de teksten mogen ze improviseren. Geef hiervoor tien minuten de tijd. Ondersteun de tweetallen waar nodig.

Vraag de jongeren om hun rollenspellen uit te spelen. Stel na afloop de volgende vragen:

• Hoe was het om een engel te zijn?
• Hoe was het om hulp uit onverwachte hoek te krijgen?
• Kun je je voorstellen dat dit in het echt zou gebeuren? Waarom wel of niet?

Afsluiting (5min)

Sluit af met het gedicht in bijlage 4. Blaas de kaars uit.

Bedank de deelnemers voor hun aanwezigheid en inbreng.

Nodig hen uit voor de volgende bijeenkomst.

TWEEDE BIJEENKOMST

Opening (5 min)

Heet de deelnemers welkom en bied eventueel iets te drinken aan. Kom nog even terug op de eerste bijeenkomst. Door de tekst uit handelingen terug te lezen. Benoem daarbij dat het ging om 'hulp uit onverwachte hoek'.

Ga in een kring bij elkaar zitten. Vraag één van de deelnemers om de kaars aan te steken als symbool voor Gods aanwezigheid. Leg uit dat de witte veertjes symbool staan voor het voorrecht om af en toe hulp uit onverwachte hoek te mogen zijn en te mogen ontvangen. Geef aan dat je hier even bij stil wilt staan met elkaar. Laat elke deelnemer in stilte een wit veertje pakken. Geef na een moment stilte aan dat de jongeren de veertjes mee naar huis mogen nemen. Zet de kaars op een veilige plaats (in verband met het spel dat volgt).

Verkenning (10min)

Geef aan dat het in deze bijeenkomst gaat om situaties waarin dingen anders lopen dan je had gehoopt of verwacht. Vertel de deelnemers dat ze een spel gaan doen dat hiermee te maken heeft. Leg uit wat de bedoeling is: De jongeren moeten in een kring gaan staan met hun handen op hun rug. Eén van hen gaat met een bal in het midden van de kring staan en gooit de bal steeds naar iemand in de kring. Die moet de bal dan vangen en teruggooien. Wie de bal bij het vangen laat glippen, is af. Degene in het midden van de kring kan echter ook de bal vasthouden en alleen doen alsof hij gaat gooien. Wie dan zijn handen van zijn rug haalt, is ook af. De jongeren in de kring mogen dus alleen hun handen van hun rug halen als degene in het midden echt gooit. Wie als laatste overblijft, mag bij de volgende ronde in het midden gaan staan.

Laat dit spel even spelen, leg het dan stil en voeg een nieuwe spelregel toe: Een deelnemer mag ook een 'engel' zijn voor een ander, door de bal voor die ander op te vangen (als de ander hem laat glippen of er niet goed bij kan). Daarbij moet hij dan het woord "engel" roepen. Dan is de ander niet af, ook al heeft hij de bal gemist.

Verdieping (20 min)

Leid dit onderdeel als volgt in: In het spel liepen dingen soms

iets anders dan je had verwacht. Bijvoorbeeld: je dacht de bal te krijgen, maar degene in het midden gooide niet. Of je miste de bal, maar iemand anders ving hem voor je op. Het volgende verhaal gaat ook over iemand bij wie dingen anders lopen dan hij had verwacht.

Lees of laat door één of meerdere deelnemers het Bijbelverhaal uit Hnd 9, 1-19 lezen. (zie bijlage 5) of luister naar de podcast

Bespreek het verhaal vervolgens met de jongeren. Stel bijvoorbeeld de volgende gespreksvragen:

• Wat vind je van dit verhaal?
• Wat zijn de overeenkomsten tussen dit verhaal en het verhaal van Petrus in de vorige bijeenkomst?
• Wat in eerste instantie pech leek (blind zijn), bleek later juist een geluk te zijn. Kan dat ook 'hulp uit onverwachte hoek' zijn? Waarom wel of niet?
• Als het hulp uit onverwachte hoek is , hoe komt dat dan?
• Helpt God mensen nog steeds op zo'n manier?
• Wat kun je leren van een situatie waarin dingen anders lopen dan je had verwacht?

Deel zo mogelijk ook iets van je eigen ervaring (zie Persoonlijke voorbereiding). Rond het gesprek af met de volgende woorden: Er kunnen dingen gebeuren in je leven die in eerste instantie vervelend lijken, maar uiteindelijk juist in je voordeel blijken te werken. Of er gebeurt iets waarvan je eerst heel erg baalt, terwijl je later beseft dat je er wel iets van hebt geleerd. Het is lastig om precies aan te wijzen hoe God hierbij betrokken is. Maar je kunt erop vertrouwen dat Hij weet wat je doormaakt en dat Hij je wil helpen in je leven. Misschien doet Hij dat door middel van een engel, of via de mensen om je heen. Je mag er hoe dan ook op vertrouwen dat Hij er is en als het ware met je meeloopt wat er ook gebeurt.

Na de bespreking kan je gerust het verhaal via de podcast nog eens laten horen of laten voorlezen.

Verwerking (35 min)

Deel tekenpapier, potloden en stiften uit. Vraag de jongeren om een tekening, stripverhaal of gedicht te maken over een situatie die onverwachts goed uitpakte; iets waarvan ze in eerste instantie stevig baalden maar wat achteraf juist een meevaller bleek. Net zoals Paulus in het verhaal: eerst baalde hij omdat hij onverwacht blind werd door de ontmoeting van de Heer, maar achteraf was hij juist blij omdat bleek dat dit een heel nieuw leven voor hem betekende na zijn doopsel. Geef zo nodig nog een voorbeeld: Op weg naar school kreeg iemand een lekke band en daardoor kwam hij te laat voor een belangrijke toets. Maar van zijn docent mocht hij de toets de volgende les inhalen. Zo kreeg hij nog wat extra tijd om te leren!

Als de deelnemers het lastig vinden om iets te bedenken, mogen ze ook een stripverhaal maken over het rollenspel in

de eerste bijeenkomst. Vraag de jongeren om hun werk te presenteren en kort de bijbehorende verhalen te delen. Praat er even over door met elkaar. Denken de jongeren bijvoorbeeld dat het toeval was wat er gebeurde, of zou het 'hulp van boven' geweest zijn?

Afsluiting (5 min)

Sluit af met het verhaal in bijlage 6. Blaas de kaars uit.

Bedank de deelnemers voor hun aanwezigheid en inbreng.

Feedback en opvolging

Laat via handelingen@bisdomantwerpen.be zeker weten hoe deze werkvorm bij jou verliep. Alle feedback is welkom.

Aanvullende informatie

Voor meer informatie mogen begeleiders contact opnemen met ijdantwerpen@ijd.be