Allerheiligen 2022 - homilie

Het evangelie van de zaligsprekingen is niet in de eerste plaats gericht tot hen die ons in het leven zijn voorgegaan en er niet meer zijn. Jezus verkondigt, belooft het geluk aan mensen die nu op aarde leven en voor wie de situatie nochtans niet gemakkelijk is, integendeel.

Over de hemel is vaak gesproken als een eeuwige liturgie waar de heiligen God eeuwig loven. Onze liturgie zou deze hemel weerspiegelen. Laat ons toegeven dat het beeld niet vanzelfsprekend is voor de meeste mensen van onze tijd. Dat ligt niet alleen aan de tijdsgeest van vandaag, maar vaak ook aan de manier waarop de liturgie gevierd wordt! 

De liturgie is allereerst dankzegging en lofprijzing voor wat de Bijbel "Gods wonderen" noemt. Dit is bijna een technische uitdrukking om te zeggen dat God aan het werk is in onze wereld. Er zijn tekenen van zijn aanwezigheid voor wie kijkt met de ogen van het geloof. Het wonder dat wij gedenken is het feit dat mannen en vrouwen voor ons effectief en op een overtuigende manier het evangelie beleefden, de boodschap van liefde die Jezus kwam brengen, de boodschap die hij in zijn eigen persoon was. We beperken ons niet tot de heiligen die op de kalender staan. Die zijn tenslotte weinig talrijk in verhouding tot de hele mensheid. Maar veel heiligen blijven onbekend. Heiligen zijn steeds een voorbeeld voor ons. In alles? Zeker niet. Zij zijn zondaars zoals wij. En precies omdat zij ook zondaars zijn, kunnen zij een voorbeeld zijn. Zij hebben zich aan God overgegeven, zodat Hij in hun zwakke menselijke persoon kon werken. Ook voor ons is menselijke goedheid een vrucht van Gods Geest. Ik denk aan de toewijding van vaders en moeders; aan hen die vergeven ondanks hun lijden of het gevoel dat hun onrecht is aangedaan; zij die zich ten dienste stellen van anderen.

Wij moeten heiligheid niet ver weg zoeken: ofwel wordt zij beleefd in het dagelijkse leven of zij wordt niet beleefd.

Het getuigenis van de martelaar blijft uitzonderlijk. Maar de gewone heiligheid kunnen we dagelijks beleven, en zeker in tijden als vandaag is dat belangrijk. 

Bij het vieren van de heiligen vieren we niet in de eerste plaats het einde van hun leven. Amen en … voorbij. We vieren hun hele leven. Op aarde. Maar ook nu in dat eeuwige heden dat ze in God beleven. Ze blijven belangrijk voor ons als bemiddelaars. Zij wijzen ons de weg, en bovendien kunnen wij ons tot hen wenden. 

Het evangelie van de zaligsprekingen vertelt ons welke weg zij gevolgd hebben. Zalig de armen van geest. Zij zijn vrije mensen, open, zonder vooroordelen, die al hun vertrouwen op God stellen. Zalig die rechtvaardig zijn. Ik denk aan hen die gevangen zijn en mishandeld omwille van hun opkomen voor mensenrechten of omwille van hun geloofsovertuiging. Gezegendzijn zij die dubbelhartigheid en leugen weigeren.Gezegend ook die de onverschilligheid in zichzelf hebben overwonnen en in staat zijn tot mededogen. Zalig die broederlijk samenleven bevorderen door alle onnodige tegenstellingen te overstijgen (we zijn zo snel vreemden voor elkaar!). 

Aan alle vormen van heiligheid verbindt Jezus een bijzondere vorm van geluk. Een geluk dat niet voorbehouden is aan de helden van de deugd.

Dat geluk is beloofd aan hen die hun dagelijks leven leiden, een leven van goedheid voor alle mensen, zonder onderscheid en die hun vertrouwen stellen op God.

Heiligheid voor iedereen. Aan hen belooft Jezus een mysterieus geluk. Een geluk dat niet helemaal van deze wereld is. Maar een geluk dat zin geeft aan het leven, dat het leven nu al vruchtbaar maakt. De voorbeelden die wij "in de hemel" hebben, waren al voorbeelden op aarde. En zo begon hun hemel al op aarde, ondanks de schijn. Het was vaak een "geluk ondanks": ondanks nood, ondanks vervolging, ondanks onbegrip, ondanks fysiek en moreel lijden, ondanks persoonlijke mislukkingen. In de hemel wordt het dan een "geluk - dankzij": een geluk dankzij alles wat zij meemaakten. 

Maar wat is dat tenslotte: geluk? Ieder van ons weet dat we gelukkig zijn als we bij mensen zijn van wie we veel houden en die van ons houden. Als we in de aanwezigheid zullen zijn van Hem die in zijn persoon zelf de liefde zelf is, dan zal het geluk op zijn hoogtepunt zijn. 
Alles is ons gegeven. Strikt genomen verdienen we nooit het geluk van de heiligen. God geeft het. Gratis. Onze verdiensten wegen er nooit tegenop. Maar Hij wil het wel aan iedereen geven. 

Het sterkste teken daarvan is de gave van zijn Zoon tijdens deze Eucharistie. In Jezus geeft God zich helemaal, om ons te maken zoals Hij: dienaren van onze broeders en zusters, maar ook vrienden van Hem die de Dienaar bij uitstek is, Jezus, onze broeder.