De dynamiek van de verrijzenis

Zusters en broeders, misschien bent u een beetje verrast door de eerste lezing, die vertelt over een gevecht tussen een draak en een vrouw, met de zon als haar mantel en de maan onder haar voeten. De vrouw staat op het punt te bevallen; de draak is klaar om het kind te verslinden. Maar het kind zal winnen. Een vreemd verhaal. Maar ik lees het met de actualiteit van vandaag voor ogen.

Inderdaad spreekt de tekst in beeldende taal over onze wereld. De Griekse term voor openbaring is apocalyps – vandaar het Boek Openbaring. Apocalyps betekent onthulling. We zijn getuige van een ware oorlog tussen leven en dood, tussen goed en kwaad, tussen Maria en haar zoon Jezus (de Vrouw en het Kind in het verhaal) en de Kwade (de Draak). De tekst zegt in symbolen waar we eigenlijk geen woorden voor hebben. Niet alleen het goede en het schone zijn voor ons een mysterie, maar ook het kwade en de duisternis overstijgen ons. Beelden helpen ons om iets van deze realiteit uit te drukken. Het is de verdienste van kunstenaars en schrijvers om op te roepen wat niet kan gevat worden in een objectiverende of wetenschappelijke taal. Het Boek der Openbaring met de visioenen van Johannes op het eiland Patmos heeft het niet alleen over dreigende apocalyps, maar vooral over apocalyptische hoop. (Tim BRYS, Apocalyptische hoop. In Tertio, januari 25, p. 50 sq. )

Er is een strijd tussen aan de ene kant het evangelie, de Blijde Boodschap, en aan de andere kant een heel leger van destructieve krachten. Wat die laatste betreft hoeven we alleen maar te denken aan gebroken relaties in families en vriendschappen, maar ook aan haat, racisme en uitsluiting van mensen die “anders” zijn, door hun geaardheid, hun godsdienst of cultuur. Wat vandaag in Gaza en de Westbank gebeurt zal voor altijd de geschiedenis ingaan als een gruwelijke periode van onze tijd, een aanklacht tegen ons collectieve onvermogen, onze onwil en medeplichtigheid, zowel nationaal als internationaal om dat effectief en efficiënt te verhinderen. Waar situeren we ons – vandaag! – in die strijd tussen goed en kwaad? Hoe bouwen we vrede op? Hoe breken we muren af en slaan we bruggen? Staan we aan de kant van de Vrouw en haar kind, of van de Draak? Hoe kunnen we de hoop bewaren? 

Vanuit ons geloof in de verrijzenis weten we dat het leven tenslotte zal zegevieren, omdat het in Jezus al heeft gezegevierd. Ooit zullen wij delen in zijn overwinning op de Draak, op het Beest, op het kwaad in al zijn vormen. Ons geloof doet ons deelhebben aan de cultuur van het leven en bevrijdt ons uit de cultuur van de dood. Natuurlijk is geloof geen wondermiddel en hoop geen slaapmiddel. Maar sinds Jezus’ verrijzenis leven we niet meer onder de heerschappij van de dood. De dood is niet het absolute einde. Christus gaat ons voor in de opstanding. 

Maria’s Tenhemelopneming is het teken dat de verrijzenis niet is voorbehouden aan Jezus. Maar zij bevestigt ook het belang van de lichamelijkheid. Vandaar dat onze hele persoon – inclusief ons lichaam – nu al iets moet kunnen ervaren van de nieuwe realiteit die Jezus’ verrijzenis in onze menselijke geschiedenis heeft binnengebracht. Hoe komt dat tot uitdrukking? Door zorg te dragen voor het lichaam en het mentale welzijn van elkaar. Door elkaar ruimte te geven in plaats van uit te sluiten. Door te werken aan vrede en rechtvaardigheid in plaats van oorlogen voor te bereiden en toe te geven aan machtswellust. Door onze planeet, ons gemeenschappelijk huis, te redden. Door moedig op te komen voor de mensenrechten. Onze kwetsbaarheid betekent niet determinisme of fataliteit. We kunnen vergeving en genezing bevorderen. De Blijde Boodschap opent de weg naar nieuwe mogelijkheden voor echt leven. Voor “vol” leven. Het Goede Nieuws wordt getoond wanneer de logica van de dood omver wordt geworpen, wanneer we niet opgeven, ons niet laten ontmoedigen. Wanneer we elke dag opstaan en zeggen: "Vandaag begin ik eraan, samen met anderen ". 

De Tenhemelopneming van Maria is dus geen eindpunt. Ze sterkt ons geloof dat wij nu al opgenomen zijn in de dynamiek van de verrijzenis. Zij geeft ons de kracht om in het spoor van Maria haar Magnificat te zingen en te beleven.