Het doopsel als vertrekpunt. Brief van de bisschop in Kerkplein

Brief in Kerkplein, september 2021

Beste vrienden,

Paus Franciscus vraagt dat alle bisdommen vanaf 17 oktober zouden nadenken over de synodale weg. Op deze manier wil de paus de bisschoppensynode van 2023 voorbereiden. Zij heeft als thema: “De synodale weg als kans en noodzaak voor de universele Kerk”. Het woord synode betekent letterlijk: samen op weg.

Voor ons komt dat goed uit. In het algemene gedeelte van mijn visietekst “Samen Kerk opbouwen vanuit de Geest” noemde ik synodaliteit als één van de vier accenten die ik wil leggen. Bovendien starten we dit werkjaar met een tweejarig vormingsproject over het doopsel. Die twee moeten nauw met elkaar verbonden blijven. Zonder zich bewust te zijn van wat het betekent als christen gedoopt te zijn, ontaardt de synodale weg in een pure strategie om het eigen gelijk te willen halen.

Het doopsel is het vertrekpunt om te begrijpen hoe de synodale weg verloopt als onderscheiding van de Geest.

De synodale weg is immers de weg van gedoopten. En niet omgekeerd: een weg om tot het doopsel te komen. Geloof en Kerk ontvangen we, vinden we niet zelf uit.

Vandaar het belang ons te verdiepen in wat het betekent gedoopt te zijn.

Wie niet weet dat hij in het doopsel de Geest ontvangen heeft, kan ook de synodale weg niet bewandelen zoals het hoort.

Dat geldt niet alleen voor ons als individu, maar ook voor de gemeenschap in al haar geledingen: de kerkplek als onderdeel van de parochie, de parochie als onderdeel van de lokale Kerk (het bisdom) en het bisdom als onderdeel van de universele Kerk. Wie op zichzelf teruggeplooid blijft en niet steeds de Kerk in haar geheel voor ogen houdt, getuigt dat hij of zij niet leeft volgens de Geest.

Door alleen aan de eigen lokale groep te denken, rukt men het Lichaam van Christus uiteen, hoe mooi dat eigen project ook is.

Maar wat dat concreet betekent, is niet eenvoudig. We leven immers altijd in een concrete, lokale cultuur. Je moet de ‘particulariteit’ verzoenen met de ‘universaliteit’ in een spiraalbeweging die steeds van het ene naar het andere gaat. Dat onderscheidingsproces kan niet op de juiste manier tot stand komen zonder gebed en voortdurende voeling met Gods Woord. Maar ook niet zonder voortdurende band met medechristenen van ‘over de grens’, de zusters en broeders die niet behoren tot mijn beperkte kring.

(lees verder onder de afbeelding)

Fixatie op hoe ‘wij’ het doen – los van de bredere gemeenschap – is nooit een vrucht van de Geest. De vraag is steeds: waar is het Lichaam van Christus, dat lichaam waar Hij het hoofd van is en de rest van de Kerk de ledematen (in al hun verscheidenheid)? Dat begrijpen we alleen vanuit het doopsel dat ons in het Lichaam van Christus ‘geïncorporeerd’ heeft.

En nu dus: samen op weg om de Kerk steeds weer opnieuw op te bouwen vanuit de Geest. Hopelijk ook letterlijk elkaar meer nabij dan het voorbije anderhalf jaar.

b. Lode

• Meer lezen over het doopproject kan op www.levenvanuitdedoop.be
• Lees ook het rondetafelgesprek in Kerkplein van september: Naar een meer synodale Kerk
• Een abonnement op Kerkplein? Kijk hier of contacteer kerkplein@bisdomgent.be