Getuigen van hoop en vreugde - Geert De Cubber blikt terug op WJD

Hoe moet je beschrijven wat uiteindelijk niet in woorden te vatten is? Ik kan alleen maar een poging doen te vertellen wat de Wereldjongerendagen voor mij hebben betekend. Belangrijk detail: ik was maar bij één van de vijf voorprogramma’s en ik was slechts één van de anderhalf miljoen aanwezigen op de avondwake en slotviering. Mijn kijk op het geheel is natuurlijk gekleurd, door mijn persoonlijke geschiedenis, door mijn leeftijd, door de eigen ontmoetingen tijdens voorprogramma en WJD.

IJD-voorprogramma
‘WJD kunnen je leven veranderen’

Als deel van de logistieke en kookploeg voor Portes Ouvertes, één van de vijf IJD-voorprogramma’s, vertrok ik enkele dagen vroeger richting Abbaye Sainte Marie de Mau-mont in Juignac. We wilden de veldkeuken opzetten en de laatste afspraken maken met de zustergemeenschap. Op maandag 24 juli konden we de deelnemers vergasten op een stevig spaghettimaal. Inhoudelijk zette de volgende ochtend een sterke inleiding op de Regel van Benedictus de toon voor de week bij de zusters benedictinessen.

(Lees verder onder de foto)

Enorm vertrouwen

In de namiddag gingen de jongsten kajakken in Aubeterre. De oudere groep ging bij de zusters werken. Gastenzuster Thèrése drukte erop dat het om een echte dienst aan haar gemeenschap ging. Onze jongeren mochten onder meer onkruid wieden op het kerkhof, een plaats die de zusters ten zeerste dierbaar is. Dat getuigt van een enorm vertrouwen in deze jongeren!

Na de vespers sloot novicemeesteres zuster Marie-Bernard bij de groep aan om van het kloosterleven te getuigen. Ze vertelde dat het vijf jaar heeft geduurd voordat ze van harte accepteerde dat ze in Maumont intrad. Haar roeping was een gevolg van de WJD van 1991 in Czestochowa (Polen). ‘De WJD kunnen je leven veranderen’, luidde het. Het maakte indruk op de jongeren.

(Lees verder onder de foto)

Synode

Woensdagavond was het tijd voor een bijzondere persoonlijke ontmoeting. Gastenzuster Thérèse had vernomen dat ik in oktober als een van de 70 niet-bisschoppen deelneem aan de synode (zie: Geert De Cubber mag in oktober mee naar de synode).Ze wilde met haar medezusters graag horen hoe ik het synodale proces tot nog toe had ervaren en wat ik van de synode verwacht. Pertinente vragen kwamen er over de samenstelling van de groep niet-bisschoppen. Zijn de jongeren wel voldoende betrokken? Zitten daar wel vrouwen bij? Zes continenten vaardigen 6 vrouwen en 4 mannen af, vertelde ik. Alleen in Oceanië is er een gelijke verdeling. Bij de niet-bisschoppen zijn de meesten dus vrouwen. Een goede zaak, zei ik. De 45 zusters knikten instemmend. 

Naast de catecheses, uitwisselingen en activiteiten ter plaatse maakte de groep een uitstap naar Bordeaux en bracht iedereen een bezoek aan de grotten van Lascaux. ‘s Avonds na de completen was er telkens ruimte voor een andere activiteit. Dat hoefde niet alleen spel te zijn. Er was evenzeer ruimte voor aanbidding in de kapel van het gastenverblijf. Dat bleek een schot in de roos. Enkele jongeren kwamen zelf vragen of dat nog eens kon worden herhaald tijdens de dagen in Maumont. 

(Lees verder onder de foto)

Zondag vieren

Op zondag was er uiteraard de zondagseucharistie. De kerk zat vol voor de viering. En er werd van harte gevierd. Het deed de hele groep deugd te ervaren dat iedereen meezong en meebad. In de namiddag verhuisde de kookploeg een deel van de keuken naar de tuin van de zusters. Terwijl ze aardappelen in frietjes aan het snijden waren, kwamen zowat alle zusters eens langs om te kijken wat die Belgen aan het doen waren. Na de vespers nodigde de gemeenschap onze groep uit in hun tuin voor een moment van dank en voor een gezellig samenzijn. De eerste frieten waren klaar. Ook de carbonade flamande smaakte. En natuurlijk mocht Belgisch bier niet ontbreken. Aangezien een bisschop-monnik uit Orval meereisde, moesten we niet al te lang nadenken over welk bier we zouden meebrengen. Het was een feest, en meteen het orgelpunt van het WJD-voorprogramma in Juignac.
            
(Lees verder onder de foto)

Impressies uit Lissabon
‘Todos, todos, todos’

Na een lange busrit kwamen we rond 18u aan in Famões, een vijftiental kilometer van het stadscentrum van Lissabon. De deelnemers van de vijf voorprogramma’s alsook wie enkel aan de WJD deelnam, kwamen in het plaatselijke parochiecentrum samen. De 350 Vlaamse WJD’ers werden verdeeld over twee scholen en vele gastgezinnen. Zelf kwam ik met Joris en Orlando bij de familie Pereira terecht. Francisco en Maria toonden ons wat Portugese gastvrijheid betekent. Na een verkwikkende nachtrust serveerde ons gastgezin een stevig ontbijt. Dochter Carmen was daarvoor in alle vroegte een handje komen helpen.

Heuvel van Ontmoeting

Na een warme verwelkoming door de plaatselijke parochie - met gebed, zang en dans, maar ook met cake en frisdrank - trokken we de stad in. Overal op bus en metro begonnen groepjes spontaan te zingen en te dansen, tot grote vreugde van wie in de buurt was. Met een groepje trokken we naar de openingseucharistie in het Parque Eduardo VII, dat voor de gelegenheid was omgedoopt tot de Colina do Encontro, de Heuvel van Ontmoeting. ‘Jullie wor-den verwelkomd door gezinnen en verenigingen die hun plaats en diensten beschikbaar maken’, zei voorganger kardinaal Manuel Clemente, aartsbisschop van Lissabon, tijdens de homilie. ‘Terwijl ik hen bedank, zie ik in elk van hen het huis van Elizabeth, die Maria en Jezus - die zij met zich meedroeg - verwelkomde.’ Daarmee legde de kardinaal de link met het thema van deze WJD: ‘Maria stond op en ging met spoed.’

Rise-up

Het concept van de traditionele catechesemomenten werd - onder de noemer Rise-up meeting - op synodale leest geschoeid. Ecologie, sociale vriendschap en barmhartigheid waren de achtereenvolgende thema’s. Na een getuigenis van achtereenvolgens antropologe en biologe Jane Goodall over ecologie, van federaal minister van Buitenlandse Zaken Annelies Verlinden over sociale vriendschap en engagement en van oud-profbasketter Sebastien Bellin over vergeving, konden de deelnemers telkens in kleine groepjes uitwisselen over het thema. Een wisselend jongerenpanel legde de vragen uit die uitwisselingen voor aan een aanwezige bisschop (Patrick Hoogmartens, bisschop van Hasselt, en Jean Kockerols, hulpbisschop van Brussel).  Nog op woensdag verbroederden de Vlamingen en de Walen in Portela, een buitenwijk aan de andere kant van Lissabon. Het werd alweer een warme namiddag. ‘s Avonds werd een uitgebreide Belgische delegatie met een receptie ontvangen in de residentie van de Belgische ambassadeur. 

(Lees verder onder de foto)

Warm welkom

Donderdag stond er opnieuw een massa-evenement op het programma. De paus ontving de WJD-deelnemers tijdens de officiële opening van de Lissabon-editie. Zowat 500.000 aanwe-zigen gaven Franciscus een warm welkom. Een opvallend felle paus Franciscus riep op dat de Kerk een plaats van onthaal - ‘Todos, todos, todos’ liet hij de menigte in het Spaans nazeggen - mag zijn. Het is een niet mis te verstane boodschap van hoop voor wie zich door de Kerk uitgesloten voelt. De Kruisweg op vrijdag lokte zowaar nog meer jongeren naar de Colina do Encontro. Zowat 800.000 aanwezigen woonden een stijlrijke kruisweg bij. In zijn toespraak legde paus Franciscus vooral de nadruk op de kwetsbaarheid van elke mens. En hij herhaalde zijn niet-aflatende verlangen dat alle mensen in vrede zouden kunnen leven.

(Lees verder onder de foto)

Missionair

Zaterdagochtend werden we onder een loden zon op weg gezet naar Campo da Graça, in de schaduw van de beroemde Vasco da Gama-brug aan de oever van de Taag. Rond 14u kwamen we met een groepje aan op het veld. Iedereen zocht gedisciplineerd een plaatsje in het toegewezen vak. Met stijgende verbazing keek ik in de uren daarop naar de menigte die op het veld bleef toestromen. Die massa overweldigt, maar de wijze waarop ze alles beleeft, bedreigt nooit. Er gaat een zinderende vreugde vanuit.

‘Die vreugde is missionair’, verzekerde paus Franciscus tijdens de wake.

Naast optredens van christelijke bands was er de massa-aanbidding. Met 1,5 miljoen letterlijk door de knieën gaan om in stilte het heilig sacrament te aanbidden, daar blijf je niet onbewogen bij. 

(Lees verder onder de foto)

Gewekt met technoset

Echt goed slapen is er natuurlijk niet bij, maar toch was het in onze sector opvallend stil tijdens de nachtelijke uren en de magistrale zonsopgang boven de Taag. Dat veranderde toen priester-DJ Padre Guilherme de wei opnieuw in vuur zette met een geapprecieerde set, on-danks het ochtendlijke uur. Het is een speciale ervaring te worden gewekt met een technoset.

Levende getuigen

‘Wees niet bang’, vroeg paus Franciscus tijdens de WJD-sloteucharistieviering. Hij gaf op het einde nog mee dat hij de jongeren in 2025 in Rome verwacht voor een festival in het kader van het Heilig Jaar. ‘In 2027 gaan we naar Azië, naar Seoul, in Zuid-Korea.’ Met die boodschap kon de exodus beginnen.

Vanuit het Belgische meeting point in Famões vertrokken ‘s avonds al de bussen en de overgebleven logistieke camionette richting België. De hele terugrit kwamen we medepelgrims tegen die op weg waren naar huis na een vreugdevolle ervaring. In de Mechelse Sint-Romboutskathedraal kwam er nog een klein Post Scriptum: kersvers aartsbisschop Luc Terlinden ontving er bij aankomst de Vlaamse deelnemers. ‘Jezus zendt jullie om de vrede en vreugde van de voorbije weken te verkondigen in jullie eigen omgeving’, klonk het.

Met die woorden sloot de nieuwe aartsbisschop de WJD helemaal af. Vanaf nu begint een nieuwe fase: de deelnemers worden levende getuigen van de hoop en de vreugde die ze mochten ervaren.