Kerstmis vieren in een multiculturele samenleving

Dit artikel verscheen in het kerstnummer van KERK & LEVEN (21 december). In dat nummer is er bijzondere aandacht voor wat kerkmensen concreet doen voor vluchtelingen.  Op de bisdompagina's lees je het verhaal van een gezin dat gehuisvest en opgevangen wordt in het voormalig huis van de rector van de zusters in Opbrakel.

Ook het decembernummer van KERKPLEIN besteedde aandacht aan de opvang van de vluchtelingen. Lees hier de artikels "Kerk zonder grenzen" met een getuigenis van de opvang en huisvesting van een gezin in een huis van de zrs. Bernardinnen in Bassevelde.   

De winter is een tijd waarin we meer zorg dragen voor onze eigen gezondheid. We laten ons inenten tegen de griep, letten op schommelingen van temperatuur en ook op voldoende verwarming in huis of in lokalen waar we met verenigingen of vrienden samenkomen. De kerstmarkt lokt ons om de sfeer van de winter op te snuiven. De winter is het seizoen van de gezelligheid, denk maar aan die lekkere maaltijd op de vooravond van Kerstmis, met ons gezin, in een warme huiskamer om vervolgens naar de middernachtmis te trekken. Oudejaarsavond is natuurlijk een hoogtepunt, ook al houdt het vuurwerk ons misschien ongewenst wakker.

De wintertijd verscherpt echter ook onze aandacht voor mensen die geen onderdak vinden in onze steden en dorpen.

Veel meer dan in de zomer merken we dat er mensen uitgesloten zijn van onze warme woningen. Wie in deze tijd van groeiende armoede en van mensen op de vlucht even aandachtig rondkijkt in zijn omgeving, ontdekt al gauw mensen die het niet zo warm hebben. We kennen krakerswoningen of zien bedelaars aan openbare gebouwen met een deken over de knieën.

In het beste geval weten we dat er in onze omgeving nieuwe mensen zijn komen wonen, vreemdelingen, maar ook Vlamingen die vanwege persoonlijke redenen en werkloosheid in moeilijkheden raakten.

Ze brengen ons de vraag in herinnering die de Farizeeër aan Jezus stelde: „Wie is mijn naaste?” Hij bedoelde met die vraag of we mensen van een andere herkomst of godsdienst ook als naaste moesten beschouwen. Als antwoord vertelde Jezus over de Samaritaan die wel oog had voor de gekwetste man langs de straat, terwijl de eigen mensen hem geen aandacht schonken. Dat verhaal hoorden we vaak gedurende het voorbije Jaar van de Barmhartigheid. Dat bijzondere jaar leerde ons ook verder te kijken, want de geestelijke werken van barmhartigheid kunnen ons en andere mensen op blijvende wijze begeleiden.

In de context van Kerstmis weerklinkt de oproep in alle duidelijkheid: „Verwelkom de vreemdeling, hij of zij is uw broer of zus.”

We zullen ook in 2017 nieuwe gezichten zien, mensen uit diverse landen die andere talen spreken en misschien ongewone gebruiken hebben. Ze geven ons de kans nieuwe harten te beluisteren en van elkaar te leren.

Eerst komt er echter nog een nieuwe naaste. Hij komt uit Nazareth en we vragen ons af: „Kan daar iets goeds van komen?”. We zullen moeten wennen aan zijn taal. Hij gaat in tegen verstarde tradities, zowel van het volk als van hun leiders. We weten immers niet eens waar Hij vandaan komt. Hijzelf zegt dat hij komt van zijn Vader. We weten niet goed waarom, maar Hij boeit ons wel, Hij opent nieuwe horizonten, geeft nieuwe inzichten.

Zou die nieuwe buur misschien de Messias zijn? Hij biedt ons in elk geval de kans eveneens wereldburgers te worden.

Ik wens jullie alvast in deze multiculturele samenleving een zalig kerstfeest en een gelukkig nieuwjaar.

+ Luc Van Looy, bisschop van Gent