Kerstboodschap mgr. Hoogmartens: ‘Vredeslicht uit Bethlehem’

“De goedheid en de mensenliefde van God, onze Heiland, is op aarde verschenen”, klinkt het elk jaar met Kerstmis. “Hij heeft ons gered, niet omdat wij iets goed gedaan zouden hebben, maar alleen omdat Hij barmhartig is,” zo schrijft Paulus in zijn brief aan Titus (Titus 3,4-5a).

Dat die goedheid en mensenliefde van God in Jezus zichtbaar wordt, kunnen wij wel vatten. Dat Hij gekomen is om ons te redden, valt moeilijker te begrijpen.

Als we echter de situatie van onze wereld gadeslaan - met oorlog in zovele landen, met de klimaatcrisis, en met zoveel persoonlijke en relatieproblemen - kunnen we Paulus’ woorden beter verstaan. In enkele zinnen roept hij de hele bijbelse geschiedenis op. Met name het Oude Testament verhaalt over oorlogen en crisissen die elkaar blijven opvolgen en over de mens die heus niet altijd goed is voor de ander. Doorheen de bijbelse geschiedenis spreken de profeten over Schepping en Verbond en over Gods Liefde die toch aan de oorsprong staat van de wereld. We kunnen het haast niet geloven, maar Paulus belijdt in de lezing van Kerstmis met heel zijn wezen: God heeft ons nu, na alles wat al gebeurde, zijn barmhartigheid getoond in Jezus… En dat is precies wat wij vieren met Kerstmis.

Na alle ellende, ballingschappen en oorlogen, komt God de mens naderbij om hem te redden. Het gebeurde in Bethlehem, in een land waar ook nu nog strijd wordt gevoerd.

Daar werd Gods Zoon geboren, die in de liturgie van kerstnacht wordt genoemd: “Wondere Raadsman” of “Vredevorst”.

Alleen vanuit het diepere verstaan van onze mensengeschiedenis, met zijn tragiek en hoop, kan Kerstmis begrepen worden: Jezus brengt ons immers opnieuw in verbinding met de Liefde van God, die aan de oorsprong staat van de Schepping en het Verbond. Hij brengt ze ons heel concreet, als mensenkind, geboren in een stal. Alleen wie eenvoudig is van hart, zoals de herders, kan het begrijpen. Ginds, vanuit Bethlehem, wordt opnieuw vrede geboren en ervaart de mens redding.

Eeuwenlang koesterden mensen dit mysterie. Vanaf de vijfde eeuw door het uitvoeren van kerstspelen, vanaf Franciscus in de 13de eeuw door het uit te beelden in kerststallen in huiskamers en op pleinen. Maar nog meer wordt het mysterie van de menswording vanaf de eerste eeuwen uitgebeeld door zoveel Mariabeelden wereldwijd. Gewoonlijk wordt Maria immers afgebeeld met het kind, Gods Zoon, op de arm. Zo droegen we ook bij de Kroningsfeesten in Tongeren Maria rond in de straten en gebeurt dit de volgende zomer weer met de Virga Jessefeesten in Hasselt: telkens Maria met Jezus op de arm.

Mogen we ook vandaag – met de zorgen van de wereld voor ogen – in het beeld van de Moeder en het Kind Gods barmhartigheid in herkennen, licht voor onze wereld.

Ook vandaag immers is het waar: “het volk dat in het donker wandelt ziet een groot licht, want een kind is ons geboren, een Zoon werd ons geschonken”. Het is daarom heel mooi dat zijn Licht, het licht van Bethlehem, dankzij de scouts wereldwijd ook in ons bisdom steeds meer wordt verspreid. Ook dat helpt ons om te blijven geloven in Gods barmhartigheid en in Jezus. Hij is tot ons gekomen niet om ons te oordelen, maar om ons te redden (Joh. 3,17).

Zalig Kerstmis.

+Patrick Hoogmartens