Samen vieren: voorbereiding en beleving van het Paastriduüm

Paasliturgie meemaken en mee maken 

Deken Eric benadrukt dat het Paastriduüm een levende liturgie vraagt: “Een goede liturgie is een goed voorbereide liturgie. De rijkdom van deze dagen vraagt meer aandacht dan andere liturgieën. Alle medewerkers moeten meegenomen worden in de dynamiek van de vieringen, want het is één liturgie, geen aparte vieringen.” 
Hij herinnert zich hoe hij hierin een evolutie doormaakte: “Je kunt je verliezen in de uitvoering, terwijl je juist zelf die beleving van Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Pasen wil ervaren. Dat vraagt tijd en bewustzijn van je eigen beperkingen en de kansen die samenwerking bieden.” 
Deken Ali vult aan dat een persoonlijke beleving essentieel is: “Ik ga met Hem in die dagen. Dat maakt mij een ‘betere’ voorganger dan alleen iemand die het correct uitvoert. Die beleving neem ik mee, en ik merk dat de gelovigen me daarin volgen.”

Samen leren 

Praktisch betekent dit dat er schema’s worden gemaakt over wie welke taak op zich neemt. Of het nu gaat om lectoren, koorleden, de bloemengroep of acolieten, allen hebben hun taak. Ali en Eric benadrukken hierbij het belang van overleg en communicatie met de medewerkers. 
Kleine bijeenkomsten of momenten in de kerk zelf, om samen te bespreken wat de liturgie inhoudt en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt, helpen enorm om de betrokkenheid te vergroten. 
“Het is niet alleen praktisch,” zegt Deken Ali, “maar ook een moment van vorming: samen de liturgie doornemen, rubrieken bespreken en keuzes maken voor de vieringen. Zo groeit het besef dat elke handeling betekenis heeft en dat iedereen betrokken is bij het liturgisch gebeuren

De goede kerkruimte goed ingericht 

Eric vertelt hoe de pastorale eenheid kiest voor één centrale locatie voor gezamenlijke vieringen, bij hem is dat de basiliek in Tongeren. Dit versterkt het gevoel van gemeenschap: “Het samen vieren op één plek laat zien dat wij samen rond Christus zijn. Actieve deelname is belangrijker dan alleen kijken.” Immers, het is niet om te zeggen dat we nu nog drie kerken hebben dat in elke kerk een viering doorgaat.  Dat zou kunnen, maar dat is niet strikt nodig. Als die kerken zich daartoe lenen, dan kan dat misschien wel.

Deken Ali vult aan dat de fysieke opstelling afgestemd moet zijn op de specifieke viering. Witte Donderdag kan intiemer zijn, in een kleinere kerk; de Paaswake vraagt een grotere, uitbundigere ruimte. 

Ook symboliek in de kerk, zoals een kruis, een wasbekken of kaarsen, moet doordacht en consistent worden toegepast. Zo kan eenzelfde kruis op Witte Donderdag worden gebruikt bij de voetwassing, op Goede Vrijdag met de doornenkroon, en op Pasen met de witte doek. “Het moet sober, maar zinvol zijn,” benadrukt Deken Ali.

Belangrijke aandachtspunten bij de vieringen 

Elke viering heeft zijn eigen accenten. Op Witte Donderdag is de voetwassing een kernmoment. Deken Eric adviseert daarbij een begeleidende homilie en inleiding die de betekenis voor vandaag duiden. “Het gaat niet om wie zijn voeten nu gewassen worden, maar dat Christus onze voeten wast,” zegt hij.

Goede Vrijdag vraagt zorg voor zowel ritueel als persoonlijke beleving. Deken Eric beschrijft een sterke ervaring in de basiliek: gelovigen, inclusief vormelingen, wandelen rustig naar voren met kleine kaarsjes om het kruis te vereren. Dit creëert een ingetogen, intiem moment dat de gemeenschap verbindt.

De Paaswake vraagt bijzondere aandacht voor het symbool van het licht. Deken Eric en Deken Ali leggen uit dat één centrale paaskaars voldoende is voor de viering, terwijl andere paaskaarsen aan het einde worden aangestoken en meegegeven aan de gelovigen. “Christus is één, en dat symboliseert de ene paaskaars. Het vuur kan wel gedeeld worden, maar één licht brengt ons samen,” legt Deken Eric uit. Zo blijft de liturgie overzichtelijk en betekenisvol, zelfs bij een grote groep gelovigen uit verschillende parochies.

Ars celebrandi: de kunst van het vieren 

Deken Ali en Deken Eric benadrukken dat een goede ars celebrandi verder gaat dan de uitvoering van rituelen. Het gaat om een bewuste houding van voorgangers en medewerkers: aandacht voor de gemeenschap, de betekenis van de rituelen en de beleving van Christus’ lijden en verrijzenis. Deken Ali: “Het moet een innerlijke tocht zijn voor de parochies. Niet alleen de uitvoering, maar het weten waarom en wat je betrokkenheid is, maakt dat je goed bidt en de liturgie goed viert.”

Eric vult aan dat de liturgie van de Goede Week gevierd moet worden zoals de kerk haar ons geeft, maar met een levende beleving. “Zo groeit er verbondenheid met Christus die onze voeten wast, sterft aan het kruis en verrijst. Pas dan wordt de Paaswake het hoogtepunt van het jaar.”

Beide gespreksvoerders benadrukken dat voorbereiding en uitvoering met zorg, tijd en aandacht voor detail moeten gebeuren. Van de keuze van de teksten en de gaven tot de planning van de lectoren, koorleden en acolieten, elk element draagt bij aan de kwaliteit van de liturgie. De voorbereiding is daarmee niet alleen praktisch, maar ook spiritueel: een traject van bewustzijn, samenwerking en verdieping.

Samen vieren als pastorale eenheid

Wanneer gelovigen van verschillende parochies samenkomen, is duidelijke communicatie cruciaal. Deken Eric: “In de begroeting wordt dit al duidelijk. Het nieuwe ‘wij’ wordt ervaarbaar als de voorganger zegt: ‘Welkom hier, we zijn nu samen met PE … .  Fijn dat u er bent!’
Daarnaast kunnen kleinere gebedsmomenten of alternatieve vieringen worden georganiseerd. Sommige mensen konden de verplaatsing naar de basiliek niet doen. Een gebedsmoment over nieuw licht en water eerder gericht op de jongere gezinnen ter plekke helpt mensen datgene ontdekken zodat ze vroeg of laat ook eens naar de paaswake zullen komen. ’s Anderendaags was dan wel de eucharistieviering van Pasen in de kerk waar het gebedsmoment doorging.  “Het gaat om kwaliteit en betekenis, niet om kwantiteit,” zegt deken Eric.

Abonneer je op SAMEN

Bisdomblad Samen

Lees het volledige artikel

Conclusie 

Het interview met dekens Ali en Eric toont aan dat een rijk Paastriduüm zorgvuldige voorbereiding vraagt: een combinatie van praktische organisatie, liturgische keuzes en persoonlijke beleving. Dit gaat over de inrichting van de kerk, de inzet van medewerkers, de plaatsing van de voetwassing en de paaskaars, enzoverder. Alles draagt bij aan de diepe betekenis van deze vieringen. Het gaat om een ars celebrandi waarin besef van het bijzondere van deze liturgie, samenwerking en spiritualiteit samenkomen.

Voor voorgangers en medewerkers is de boodschap duidelijk: neem tijd, bereid samen voor, en laat de gelovigen meebeleven dat ze deel uitmaken van de levende liturgie van Christus. Zo wordt het Paastriduüm niet alleen een reeks vieringen, maar een innerlijke tocht van geloof, gemeenschap en beleving.

Ria Ombelets

Tekts verscheen origineel in SAMEN nr. 2, maart-april 2026