Vicariaat Diaconie - Pastoraal in de zorg
Vanouds hebben christenen een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de zorg, ook in ons bisdom. De kleine, de zwakke, de zorgbehoevende mens dienen = God dienen, dat was de onderliggende filosofie. Zieken verzorgen, ouderen bijstaan, het opnemen voor kinderen en jongeren … het is pastoraal, het is het in praktijk brengen van het christelijk geloof.
Het belangrijkste accent lag op de dienstbaarheid, de diaconie, maar er was evenzeer plaats voor geestelijke begeleiding, stervensbegeleiding, liturgie aan het ziekbed, het motiverend gesprek met het personeel.
De afgelopen decennia is er veel veranderd, ook in de zorg. De professionalisering en specialisering namen toe. De secularisering had grote invloed, ook op de ontwikkelingen in de zorg.
Het vicariaat voor de diaconie wil de evoluties in de zorg volgen, bemoedigen en ondersteunen, vooral echter leeft een grote bekommernis voor de ethische en identiteitsbepalende keuzes die er gemaakt worden. We besteden dan ook aandacht aan de vorming van personeelsleden. Om de twee jaar nodigen we bestuurders en directies van voorzieningen uit voor ontmoeting en vorming.
Bijzondere aandacht wordt gegeven aan de personeelsleden en vrijwilligers die tijd en energie kunnen besteden aan de spirituele zorg voor bewoners en patiënten. Het betreft aalmoezeniers, pastoraal werksters en werkers, pastorale werkgroepen, pastorale animatoren. Hun activiteiten situeren zich op het vlak van de pastoraal in de meer enge betekenis van het woord; de christelijke sacramenten, de liturgische tijden in het jaar, de individuele geloofsgesprekken, de stervensbegeleiding, de opvang van families, de contacten met de kerkgemeenschap…
Het is van groot belang dat zeker vrijgestelde pastores goed opgeleid zijn, een stevige theoretische, bijbelse, sociale en spirituele basis hebben. Het streefdoel is daarom vooral universitair geschoolde mensen aan te trekken. Omdat dit niet altijd realiseerbaar is organiseren we een “basisvorming zorgpastoraal”.
Ziekenhuizen |
|---|
In nagenoeg alle Limburgse algemene en psychiatrische ziekenhuizen is een pastorale dienst. De ziekenhuisdirecties nemen één of meerdere ziekenhuispastores in dienst. In sommige ziekenhuizen is een pastorale werkgroep met vertegenwoordigers van alle afdelingen. Verder zijn er op vele plekken vrijwilligers actief in de pastoraal. Bovendien kunnen alle ziekenhuizen beroep doen op priesters uit de nabij gelegen parochies. De vrijgestelde ziekenhuispastores dragen zorg voor alle patiënten die een beroep op hen doen. Voor de katholieke patiënten krijgen de pastores een mandaat van de bisschop. Tweemaal per jaar worden de vrijgestelde pastores samengebracht voor een vormingsdag. Op deze dag is er aandacht voor pastorale en spirituele vorming, en een ruime kans tot persoonlijke ontmoeting. |
Woonzorgcentra |
|---|
De laatste jaren is het aantal rusthuizen in onze provincie aanzienlijk toegenomen. De bestuursvorm van deze woon-zorgcentra varieert van een VZW structuur, een openbaar “OCMW” statuut en privé of commerciële initiatieven. Wat de pastoraal betreft is er eveneens een grote diversiteit. Van overheidswege zijn er in principe geen middelen voorzien voor “betaalde” pastorale begeleiding. Enkele centra hebben toch de keuze gemaakt voor een rusthuispastor. In Limburg zijn er een vijftal door de bisschop gemandateerde leken actief in de pastorale zorg. Meer nog dan in de ziekenhuizen zijn er vele vrijwilligers die ingezet worden voor de pastorale dienstverlening. Daarnaast zijn er nog enkele priesters die heel wat uren doorbrengen tussen de bewoners. Zij gaan regelmatig voor in vieringen, zalven zieken en bidden bij stervenden. Ondanks hun vaak hoge leeftijd zijn ze een welkome gast bij vele bejaarden. De vrijgestelde pastores komen enkele keren per jaar samen voor vorming en overleg. Voor de vrijwilligers in de pastoraal zijn er enkele vormingssamenkomsten en eens per jaar krijgen alle personeelsleden van de rusthuizen een uitnodiging voor een studiedag rond een spiritueel, ethisch, pastoraal thema. |
Zorg voor personen met een handicap, jeugd- en kinderzorg |
|---|
Wanneer het minderjarigen betreft kunnen we spreken van een opvoedingssituatie. Bij opvoeding hoort sociale, psychologische, maar ook spirituele begeleiding. Vele opvoeders hebben oog voor deze opvoedingselementen. Het spreekt vanzelf dat de persoon van de opvoeder een belangrijke rol speelt. Voor samenkomsten rond de feesten van het jaar zijn er in de meeste instellingen werkgroepen. Eén instelling heeft een vrijgestelde voor zingeving en pastoraal. Bij de meerderjarige personen met een handicap zijn ook daar pastorale werkgroepen. In twee voorzieningen is een personeelslid enkele uren vrijgemaakt voor deze pastorale zorg. Voor pastores en pastoraal animatoren in deze welzijnsvoorzieningen zijn er regelmatige vormingssamenkomsten die vrij toegankelijk zijn voor alle personeelsleden. Er is een studiedag voor alle personeelsleden rond een spiritueel, ethisch of pastoraal thema. Voor de volwassen bewoners met een handicap organiseren we een aangepaste viering in Scherpenheuvel. |
| Zelf pastor worden? |
|---|
| Heb je zin om zelf pastor te worden? Neem dan even contact op met Frank Deloffer (frank.deloffer@bisdomhasselt.be) en tijdens een gesprek verkrijg je alle informatie. |
