Kleurrijk jaar: Driekoningen
Epifanie – beter gekend als Driekoningen – betekent ‘aan het licht komen’. We herdenken hoe Jezus als kind in Betlehem werd aanbeden door de Wijzen uit het Oosten en hoe zij de geboorte van Gods’ zoon aan de wereld hebben verkondigd. Epifanie is het moment van de eerste ‘verschijning’ van de Heer. Wij vieren dus het zichtbaar worden van God onder de mensen. Stille goddelijke aanwezigheid, hoe bescheiden ook, staat centraal in deze impuls.
De Wijzen uit het Oosten hadden geschenken meegebracht: goud, wierook en mirre. Ze waren in die zin de eerste pelgrims, de eersten die 'de weg van het geloof' volgden.
 | Zomaar een dag |
 | Bij ons thuis |
 | Rondom ons |
 | De eigen kleur van Driekoningen |
 | Terug naar het overzicht: Kleurrijk jaar. Een mozaïek van impulsen |
Zomaar een dag
“Dat wéét ik wel”, rolt ze met haar ogen.
“Ja, maar ga je het ook doen?” dring ik aan.
Ze plooit haar lippen in een scheef lachje, zoals alleen zestienjarigen dat kunnen.
Een mengeling van jeugdige branie, ergernis en ook wel een beetje meewarigheid met die moeder die nog zanikt over het opstapje terwijl zij allang naar haar volgende bestemming raast.
“Dat weet ik nog niet”, grijnst ze.
Ik zwijg. Ik zwijg steeds vaker.
Goede raad zonder ontvanger is als een moeder zonder kind. Helemaal verloren. En die raad blijft maar klaaglijk en verongelijkt rond hobbelen tot iemand hem grondig beu is en de deur wijst.
Is er dan helemaal niets meer wat ik kan doen? Van sprankelende spil van het gezin naar zielige zaag, is dat het scenario?
De stukken van het Godly Play verhaal over epifanie liggen voor me op tafel. Morgen zal ik het aan de kinderen in de kinderwoorddienst vertellen. Ik laat de kleine doosjes vol mirre, ‘goud’, wierook door mijn vingers glijden. Wat moeten de koningen verwonderd geweest zijn om God dáár te vinden: in een baby van arme mensen, in een kind zonder woorden. Ik verwonder me erover hoeveel stilte er geweest is in het leven van Jezus – het grootste deel van zijn leven was Hij in stilte aanwezig, schijnbaar zonder een rol van betekenis te spelen. Geen getuigen, geen openbaringen – toch niet voor zover wij weten.
Stil … en aanwezig. Wat een wonderlijk duo.
Ik kan stil zijn door mijn gouden raad in te slikken. Ik kan stil zijn door te stoppen met draaischijf te zijn, en een oogje dicht te knijpen wanneer de dingen – natuurlijk - in het honderd lopen. Ik kan stil zijn door mijn eigen leven te gaan leiden en eindelijk de dingen te doen die zoveel jaren niet konden. Ja, ik kan best stil zijn.
Maar tegelijk aanwezig zijn, dat vergt meer.
Kan ik een stille, aanwezige moeder worden?
Een moeder die oprecht tevreden is met de nieuwe plaats die ze krijgt in het drukke leven van haar kinderen?
Een moeder die in haar stilte ruimte maakt voor de wegen die haar kinderen kiezen, voor hun unieke dromen en inzichten?
Een moeder die heel dun wordt in een liefdevolle stretch en onzichtbaar ondersteunt?
Een moeder die er helemaal is wanneer haar kinderen haar nog eens opzoeken en zich verheugt in die momenten?
Het houten Christuskind ligt in de palm van mijn hand, stil en aanwezig. Ik glimlach, ik ben in goed gezelschap.
Katie
Bij ons thuis
De drie Wijzen hadden geschenken meegebracht: goud, wierook en mirre. Deze geschenken moeten vooral symbolisch worden bekeken.
De eerste Wijze geeft goud, een vorstelijk geschenk. Het goud staat voor het materiële, zonder geld kunnen we immers niet leven.
Het tweede geschenk dat de Wijzen hadden meegenomen was wierook. In de tijd van Jezus werd er in de tempel iedere dag wierook gebruikt. Wij kennen ook de wierookstokjes die lekker ruiken. De rook van de wierook kringelt omhoog, naar de hemel, naar God. Dat verklaart de diepere betekenis van wierook: in een goede reuk staan, in de smaak vallen, vertrouwen uitstralen: een goddelijk geschenk.
Er is dan nog het derde geschenk: mirre. Mirre wordt gebruikt in olie. Vroeger werden koningen gezalfd met olie. Ook profeten werden gezalfd. Zo wordt de verheerlijking van Jezus aangetoond, de voorspelling dat Hij een groot profeet zal worden.
Deze drie geschenken horen bij elkaar: genieten, vertrouwen en leven als een goed en wijs mens.
Geschenken geven doen wij meestal bij een speciale gelegenheid. De ‘dagelijkse geschenken’ – dat wat wij in stilte voor elkaar doen – krijgen meestal weinig of geen aandacht: bijvoorbeeld de stille aanwezigheid van een mama die kookt en ondertussen beschikbaar is voor een babbeltje, papa die de zwemzak klaarlegt, het zonnige humeur van de jongste dat aanstekelijk werkt, de tiener die erop let om zijn schoenen niet te laten slingeren, een oma die soep brengt, enzovoort.
We doen de namen van elk gezinslid in een pot. Ieder trekt één naam. Je krijgt de uitdaging om in een tekening (of een cartoon, collage, een kaartje of kleiwerkje) een antwoord te geven op de volgende zin:
“Jij bent voor mij een geschenk omdat …”
In de loop van de week geef je jouw kunstwerkje aan de ander. Niet alleen het werkje maar ook wat je erbij vertelt of wat je erbij hebt geschreven, is een pracht van een symbolisch geschenk!
De eigen kleur van Driekoningen
Over Driekoningen, hun geschenken en sterzingen kan je hier meer lezen in 'Driekoningen: 10 vragen & antwoorden'
Wat zijn jouw kostbare geschenken? (een meditatie bij een afbeelding van de Duitse kunstenares Beate Heinen)
