Woorden met wortels (32)

Alle dingen werken mede ten goede  

Woorden met wortels

Orlando García Duarte © Orlando García Duarte

Beste parochianen van Lokeren en omstreken,

Dag! Heb je dat ook wel eens voorgehad? Dat je ‘s morgens opstaat met het vaste voornemen om de wereld te veroveren, en dat binnen de vijf minuten heb je koffie over jezelf gemorst, je sleutels nergens te vinden zijn en het regent pijpenstelen. Je zou voor minder spontaan je bed weer inkruipen, gewapend met een deken. Maar weet je, op zo’n moment denk ik altijd aan een stokoude wijsheid die hier in Vlaanderen al generaties lang meegaat. Onze bomma’s en bompa’s wisten het al: “Er is geen kwaad of het is ergens goed voor.”

Die uitdrukking is niet zomaar een loze spreuk om de moed erin te houden; ze heeft een diepe, historische wortel die rechtstreeks teruggaat tot een van de grootste denkers uit de kerkgeschiedenis: de Heilige Augustinus. Die man schreef eeuwen geleden al de prachtige woorden die we vandaag nog zo vaak horen: "Alle dingen werken mede ten goede." 

Nu denk je misschien: Wat heeft een vierde-eeuwse bisschop uit Noord-Afrika nu te maken met mijn mislukte appeltaart van verleden week? Wel, heel wat! Augustinus zat destijds ook niet te wachten op alle miserie die op zijn pad kwam. Hij schreef boeken vol over hoe het leven nu eenmaal loopt: soms stroomt de beek helder en rustig, en soms zit er een dikke boomstam dwars. Maar volgens hem is het grote mysterie dat zelfs die omgevallen boom je uiteindelijk op een beter pad kan brengen.

Vroeger hoorde je die wijsheid vooral op de koorbanken en in de kerk, maar al snel vond ze haar weg naar de volksmond. Als de oogst mislukte door de hagel, dan hoorde je de boer in het café niet alleen zuchten. Na een geuze of een streekbier zei hij droogjes: “Tja, er is geen kwaad of het is ergens goed voor.” Misschien kregen de varkens zo wel extra eten, of bracht de slechte oogst je op het idee om eens iets anders te proberen.

Laten we eerlijk zijn: we komen het vandaag de dag nog even vaak tegen. Denk maar aan die keer dat je naar de bakker fietst voor je favoriete pistolets, en je ketting er net op dat vervelende kruispunt afloopt. Je staat daar te prutsen met zwarte vingers. Maar kijk: net op dat moment komt je oude buurman voorbijgewandeld met wie je al jaren geen klap meer hebt gepraat. Jullie slaan een babbel, en voor je het weet ben je uitgenodigd voor een tas koffie en een stuk speculaas. Kijk, dat bedoel ik nu! Die afgeslagen ketting was pure pech, maar het bracht je wel onverwacht gezelschap.

Natuurlijk moeten we niet al te vroom doen. Als je teen dik is van de tafelrand of de wasmachine begeeft zich net op de dag dat je je witte lievelingstrui wilde wassen, dan roep je heus geen “alleluia!”. Dan mag je gerust eens goed mopperen. Dat is trouwens ook heel gezond voor de menselijke ziel; een Vlaamse zucht lucht nu eenmaal op.

Maar als de eerste woede is gezakt, helpt het om die oude spreuk erbij te nemen. Het leven loopt nu eenmaal zelden volgens een strak opgesteld treinschema. Soms moet er eerst iets misgaan voor we de ogen openmaken voor iets beters. Dus de volgende keer dat je koffiebeker omvalt of je plan in het water valt, onthoud dan de woorden van Augustinus en onze lokale traditie. Lach er eens mee, haal je schouders op en denk: tja, we zien wel waar dit ons brengt!

Orlando Garcia Duarte