Herman Finkers herwerkte de Bijbel in het Twents: ‘De liefde blijft’

Vijf jaar lang werkte cabaretier Herman Finkers aan een herziene Bijbel in het Twents. Wat begon als een belofte aan theoloog en goede vriend Anne van der Meiden werd een ontdekkingstocht. ‘Wij katholieken hadden vroeger geen bijbel in huis, en ik snap ook wel waarom.’ Toch twijfelt Finkers niet aan de waarde van de Bijbel: ‘Ook in tijden dat je alle hoop wel kunt laten varen, blijft de liefde.’

De vertaling van Anne van der Meiden (2009) is zorgvuldig bewerkt door Herman Finkers en omgezet in de geactualiseerde Twentse spelling. Daarnaast heeft een team van deskundigen in deze nieuwe druk inhoudelijke verbeteringen aangebracht. De Bijbel in de Twentse taal is terug en volledig vernieuwd. De NBG-uitgave bevat een geheel herziene editie van de Twentse Bijbel.

Het Twents is een Westfaalse variant van het Nedersaksisch, een erkende streektaal in Nederland. Het wordt gesproken door ongeveer 400.000 mensen in de regio Twente in het oosten van de provincie Overijssel. Nedersaksisch is dus een andere taal dan het Nederlands. Het bestaat uit een groep niet-gestandaardiseerde dialecten die op hun beurt tot het Nederduits behoren. Anders dan het Fries, dat is erkend als een officiële taal en dat de status heeft van regionale bestuurstaal, kent het Nedersaksisch geen normerende, overkoepelende standaardtaal. Twente is van oudsher een streek met veel katholieken.

Opmerkelijk, er bestaat dus een Bijbelvertaling in het Twents en het Fries, maar niet in een Vlaams dialect. Ter vergelijking: wellicht een miljoen mensen spreken een West-Vlaams dialect. Er bestaan wel delen in een dialect, vaak ten behoeve van dialectmissen.

Hoe klinkt de Bijbel in het Twents?

Een beroemd voorbeeld (Handelingen 2:11, over Pinksteren) uit de Twentse vertaling klinkt zo:
Jödden en proselieten, Kretenzen en Arabieren, wiej heurt eer ja in oonze modersproake oawer de grote doaden van God sprekken.
(Nederlandse vertaling: Joden en proselieten, Kretenzen en Arabieren, wij horen hen in onze eigen taal over de grote daden van God spreken.)

(1 Korintiërs 13:1)
Al zol ik de talen van de meansken en van de engelen sprekken, mer ik had de leefde neet, dan was ik as een dreunende gong of een schelle cimbaal.

(1 Korintiërs 13:4-7)
De leefde is geduldig en vol goodheid. De leefde is neet jaloers, ze drait zikzelf neet op en ducht neet loflik oawer zikzelf. Ze is neet grof en ze zeukt neet eer egene belang, ze löt zik neet hellig maken en rekent een aander de schuld neet an. Ze is neet bliede oawer onrecht, mer dert met in de woarheid. Ze verdraagt alles, ze geleuft alles, ze hopet alles en ze hölt alles vol.

• Biebel in de Tweantse sproake is te koop bij het Nederlands-Vlaamse Bijbelgenootschap en kost 57,50 euro.