Kardinalenvergadering steunt de hervormingskoers en de vredesleer van Leo XIV

Het voorbije weekend verzamelde paus Leo XIV voor de tweede keer de kardinalen rond zich in Rome. De twee belangrijkste onderwerpen waren conclusies uit de recente encycliek Magnifica Humanitas en de synode over synodaliteit. Leo XIV bevestigde de voortzetting van het grote project dat Franciscus tot 2028 had ingezet.

Aanwezig waren 178 kardinalen (van de 241). De drie scherpste critici van het kerkelijk beleid sinds het intreden van paus Franciscus (de kardinalen Zen, Eijk en Erdö) waren afwezig wegens gezondheidsredenen. Volgens de samenvatting van de debatten die door het persbureau van de Heilige Stoel werd vrijgegeven, waarschuwden verschillende kardinalen de paus voor onduidelijkheid over de synode. 'De intuïtie achter synodaliteit is goed', zei een Europese kardinaal tegen La Croix, 'maar de gebruikte taal is soms onduidelijk en het proces is onbegrijpelijk geworden.' 

Op verzoek van de paus concentreerden de kardinalen zich op het vijfde hoofdstuk van zijn recent gepubliceerde encycliek Magnifica Humanitas. Het feit dat de werksessie van 27 juni werd ingeleid door kardinaal Víctor Manuel Fernández, hoofd van de Congregatie voor de Geloofsleer, onderstreepte het leerstellige gewicht van de discussie. Bij de opening van de sessie zei Fernández dat de oude leer van de rechtvaardige oorlog van de Kerk ertoe heeft geleid dat de leer van de Kerk gemanipuleerd kan worden om een theoretische basis te bieden voor de meest onrechtvaardige oorlogen. In zijn slottoespraak zei paus Leo dat oorlog niet slechts een conflict tussen staten is. 'Het ontstaat veel eerder, vanuit een machtscultuur die onze manier van denken, van leven in relaties, van machtsuitoefening en van het gebruik van economie, technologie en zelfs religie doordringt.'

Kardinaal Mario Grech, secretaris-generaal van de synode, probeerde synodaliteit te verduidelijken aan zijn confraters-kardinalen. De Maltese kardinaal schetste de weg naar de wereldsynodebijeenkomst van oktober 2028 en richtte zich vooral op het wegnemen van een misverstand dat de synode een herhaling is. Het implementatieproces is gestructureerd rond vier werkwoorden: herinneren, interpreteren, begeleiden, vieren. Synodaliteit is geen reeks vergaderingen, noch een werkwijze. Het is een geestelijke stijl. ‘Synodaliteit is geen doel op zich. Het bestaat zodat de Kerk het Evangelie effectiever kan verkondigen,' had kardinaal Grech benadrukt.

'Evangelie op geloofwaardige wijze beleven'

Paus Leo benadrukte dat de vernieuwing van de Kerk niet alleen afhangt van structurele hervormingen, maar vooral van het getuigenis van gemeenschappen die in staat zijn het evangelie op geloofwaardige wijze te beleven. 'De Kerk is geroepen om steeds vollediger te worden wat zij verkondigt,' zei hij, en benadrukte dat alle institutionele hervormingen alleen vrucht zullen dragen als ze voortkomen uit de ontmoeting met Christus en het sacramentele leven.

Leo XIV noemde na afloop het consistorie een kostbaar moment en een reden tot hoop, omdat hij kardinalen uit zulke uiteenlopende culturen en situaties naar elkaar had zien luisteren en samen had zien zoeken naar wat het beste het Evangelie dient. Hij benadrukte dat de kardinalenvergadering geen parlement of congres was waarin meningen of belangen de boventoon voeren, maar een ervaring van gemeenschap. Er was ook een boodschap voor de samenleving: 'In een tijd die gekenmerkt wordt door polarisatie, wordt de manier waarop de Kerk luistert en in dialoog treedt ook onderdeel van haar boodschap. Als we samen de wil van de Heer kunnen zoeken en ons laten leiden door de Heilige Geest, ben ik ervan overtuigd dat onze gemeenschap steeds vruchtbaarder zal worden voor de missie van de Kerk en voor de dienst aan de hele mensheid.'

De paus herhaalde ook zijn voornemen om deze jaarlijkse bijeenkomst vanaf volgend jaar voort te zetten. Hij verduidelijkte dat de datum nog niet is vastgesteld, maar hij hoopt deze voor het einde van dit jaar bekend te maken. Vele kardinalen participeerden 's maandags ook aan de plechtige mis voor Sint-Petrus en Paulus, waarbij traditioneel het pallium wordt overhandigd aan nieuwe aartsbisschoppen. (EDS)