Waarom de paus een halfjaar in psychoanalyse was

In een boek dat eerstdaags verschijnt, vertelt paus Franciscus (80) dat hij op zijn 42ste een halfjaar in therapie was bij een psychoanaliste. De paus zegt dat dit nodig was ‘om een aantal zaken uit te klaren’. Wat kunnen die zaken zijn geweest?

Jorge Bergoglio was op zijn 42ste, in 1979 dus, overste van de jezuïeten in zijn geboorteland Argentinië. Op dat moment was in het land een militaire junta aan de macht. Mensenrechten werden op grote schaal geschonden, elke tegenstand in de kiem gesmoord. Het enige publieke verzet waren de donderdagse bijeenkomsten van de ‘dwaze moeders’ op het Plaza de Mayo.

Naar schatting 30.000 mensen werden in die jaren vermoord, onder wie 150 katholieke priesters.

Bergoglio zat geprangd tussen enerzijds de junta en anderzijds het verzet, waar ook jezuïeten aan deelnamen. Al waren er ook die op goede voet leefden met het regime. Mogelijk zorgde die tweespalt voor een gewetenscrisis en zocht hij daar hulp voor.

Vijf maanden gegijzeld

Verscheidene media, waaronder de Britse krant The Guardian, brengen de therapie van Bergoglio in verband met de ontvoering van twee jezuïeten: Franz Jalics (linkse foto) en Orlando Yorio, in 1976. Beiden waren oud-leraar van Bergoglio en ze werkten in de sloppenwijken. Bergoglio wilde hen daar weg om veiligheidsredenen, maar dat weigerden ze. Daarop werden ze uit de orde gezet. De twee werden niet veel later ontvoerd, gefolterd en vijf maanden vastgehouden, geboeid en geblinddoekt. Jalics en Yorio werden verdacht van banden met verzetslui.

Bergoglio werd er eerst van beschuldigd dat hij te weinig deed om de twee vrij te krijgen.

Eén van de ontvoerde geestelijken beweerde zelfs dat Bergoglio hen had uitgeleverd aan de militairen na een meningsverschil over het werk in de sloppenwijken. Brieven uit die tijd tonen echter het omgekeerde aan.

Spirituele dialoog

De paus blikt in het boek met warmte terug op de psychoanalytica:

Gedurende zes maanden heeft ze me erg geholpen.

Op een dag, toen ze wist dat ze zou sterven, belde ze me, citeert de Italiaanse krant La Stampa. Niet om de sacramenten te ontvangen, want ze was Joods, maar om een spirituele dialoog aan te gaan. Ze was een goede persoon.

Bronnen: America Jesuit Review, The Guardian, The Telegraph, The NY Times, La Stampa