Dagboek van een pelgrim in Lourdes

Dag 1

Het was een warm weerzien voor velen bij de start van de Lourdesbedevaart. De sfeer begeestert. Samen met Maria zijn we pelgrims van hoop in dit jubeljaar. De trein wordt volgeladen, iedereen vindt zijn plaats en dan richting Lourdes! Onderweg komen herinneringen boven aan vorige Lourdesreizen. Iemand vertelde me dat ze voor de 46ste keer meegaat, een record, vermoed ik. De meest uiteenlopende motivaties en intenties voeren ons naar de plek waar Bernadette Soubirous verschijningen zag. Het blijft een wonderlijk gebeuren dat blijft aantrekken en inspireren. Lourdes, een oord waar de meest kwetsbare mens centraal staat. Zoveel goedheid in een wereld met geweld en oorlog. De sprankeltjes van hoop zijn ontegensprekelijk zichtbaar, zeker weten.

Dag 2

Vandaag werden we officieel verwelkomd in de Bernadettekerk. Mgr Terlinden sprak ons toe. Deze woorden bleven me bij. 'Maria is geen omweg naar Jezus, maar een rechte, directe weg naar haar Zoon. Waar Maria is, daar is Jezus nooit ver weg.' Lourdes toont ons die rechte weg. 
Paul Van Assche vertelde dat hij getroffen was door wat in de lauden gelezen werd: 'Geef ons het verlangen om U te dienen, niet onszelf, maar U. De bedevaart wordt gedragen door elk van ons doorheen gebaren van hulp, een goeiedag, een woordje van bemoediging.' 
Bij de voorstelling van de deelnemende groepen uit ons aartsbisdom was een bepaalde groep nieuw en er voor de eerste keer bij, namelijk 'Fratelli Tutti'. Het zijn mensen die zich herkennen in de levensomstandigheden waarin Bernadette Soubirous zich bevond. Ook zij leven of leefden vaak in precaire omstandigheden met armoede, vernedering, ondermaatse huisvesting, onbegrip. Maar kijk, ze kozen de wondermooie naam 'Fratelli Tutti' en wat is het goed dat ze hier aanwezig zijn! Zij zijn voor mij dé sprankel van hoop op deze dag. Ze ontwierpen een kleurrijke banner en kregen een aanmoedigend applaus. Mgr. Terlinden wees ons erop dat we in Lourdes het evangelie in daden beleven, in zichtbare solidariteit. Het is hoop die van Jezus zelf komt, in daden en gebed.

'Ik zie hier vele mensen met een kruisverhaal, maar de kracht komt uit troostervaringen bij broze mensen. Onmacht wordt kracht', lichtte Dominique Derkoningen, kapelaan in Lourdes, toe en hij kan het weten. Hij woont er zes maanden per jaar.
Op weg over de esplanade vertelde iemand me over zijn broer die op driejarige leeftijd een zware ziekte te boven kwam na een bezoek aan Lourdes. De vader kwam sindsdien jaarlijks naar Lourdes, uit dankbaarheid. Dit zijn geen sprookjesachtige verhaaltjes, het diepgaande geloofsverhalen die me telkens opnieuw treffen. 

Na de middag ging Mgr Terlinden voor in de openingsviering in de Rozenkransbasiliek. Aan het verhaal van de bruiloft van Kana haakte onze aartsbisschop vier aandachtspunten over Maria. 
Door de vraag van Maria verricht Jezus een wonder dat verwijst naar de belofte van het kruis en de verrijzenis, de belofte van een bron van leven, de eeuwige bruiloft. Maria beloofde aan Bernadette die vreugde van een andere wereld. Maria's woorden zijn ook aan ons gericht, het eeuwige bruiloftsmaal is al begonnen.  
Maria riep op tot bekering, gebed voor zondaars. Bernadette richtte haar hart op God en zijn barmhartigheid. Dat proberen we hier ook te doen door de vele biechtgelegenheden, de kruisweg, het water van de doop.
Maria riep op om een processie te houden. De dagelijkse kaarsprocessie toont ons de weg van solidariteit, de weg naar een stukje hemel op aarde.
Maria maakte zich bekend als 'De Onbevlekte Ontvangenis'. Maria droeg de vrucht van het heil dat Jezus aan het kruis zou volbrengen. Onze hoop wordt hier gesticht, met Maria. 

Samen, Fratelli Tutti, met Maria als onze moeder gaan we verder op weg.

Dag 3

De nationale bedevaart van Lourdes voor de Fransen is volop bezig. Die loopt van 11 tot 16 augustus, met 15 augustus als hoogtepunt, natuurlijk. Het feest van OLV ten Hemelopneming werd massaal meegevierd in de internationale mis om 10:00. Ik was om 8:20 present en de ondergrondse Pius X-kerk zat al meer dan halfvol. Ik liet me vertellen dat er ongeveer 10000 aanwezigen waren.
Voorganger was Mgr Geschwind uit Pamiers, bijgestaan door tientallen priesters en diakens. 
Een dame nam plaats naast mij en vertelde me dat ze ongeneeslijk ziek is. Ze bad zo intens. Ik kan me niet voorstellen dat hoop groter kan zijn als je leven op het spel staat. Ik kan me überhaupt niet voorstellen om zo erg ziek te zijn. Ze vindt troost in Lourdes tussen vele andere zieken. De heilzame baden vond ze een ervaring die haar sterkte. Het aanraken van de grot was voor haar bijzonder en ze raakte die niet alleen aan met haar hand, maar ook met haar zakdoek. Die nam ze mee voor een zieke, thuis. Door het aanraken van de zakdoek, had die de grot ook een beetje aangeraakt. Mij komt dit verregaand over, maar mensen die op die manier vorm geven aan hun geloof, respecteer ik. Ik wens haar moed en troost. Haar getuigenis ontroerde me.
Mgr Gschwind riep de jongeren op om God te danken voor alle genaden want 'Hij roept ook jullie!' Zijn krachtige stem zinderde na. Onmogelijk dat ze dit niet gehoord hebben. Verder legde hij de klemtoon op de ontmoeting tussen Elisabeth en Maria, de evangelielezing van de dag. Hun ontmoeting staat model voor de vele ontmoetingen hier in Lourdes. Beide vrouwen hadden er nood aan om samen te zijn, hun belevenissen te delen en elk hebben ze dit vreugdevol en diep gelovend ervaren. En wat is er nog meer hoopvol dan het Magnificat, de lofzang van Maria die heel het evangelie samenvat. 
De namiddagexcursie bracht dan ook een ideale rustpauze. De heerlijke panorama's van het Val d'Azun en de verkoeling aan het Lac d'Estaing bracht rust in mijn hoofd. We bezochten ook de Eglise de Saint-Felix in Aucun, een Romaans kerkje uit de 12de-13de eeuw. Felix Van Meerbergen werd verwelkomd door de gids in 'zijn' kerkje! De stilte en de kleinschaligheid van deze dienstdoende parochiekerk was een groot contrast met die van de voormiddag. Heerlijk!
Het orgelpunt van de dag was de kaarsjesprocessie. Wonderlijk hoe dit telkens in alle sereniteit verloopt. Eens half augustus is het om 21:00 duister. Het wordt donker en kaarslichtjes symboliseren de hoop in duizendvoud. Ik ervaar vaak dat samen bidden me beter lukt dan individueel en alleen, thuis. Ik heb een gedragenheid nodig. 
René Laurentin vertelt in zijn boek over de verschijningen in Lourdes dat Bernadette geheimen gekregen had van de witte dame: 'Eén van die geheimen was dat de Maagd haar gevraagd had een kaars achter te laten. Deze vraag leidde tot een waar lichtfeest. De sfeer is er een van vreugde, een vreugde zo discreet en intens als het licht van de kaarsen, die met hun lichtschijnsel het maanlicht bezielen.' Het begint van de kaarsjesprocessie was geboren.
Morgen een nieuwe dag op deze bedevaart.

Dag 4

Mgr Terlinden ging vandaag voor in de mis bij de grot. Dit is de plek waar het allemaal begon en de evangelielezing van vandaag paste wonderwel bij wie Bernadette was: ontvankelijk en vol vertrouwen. Ze ervaarde de roep van Maria. Het koninkrijk der hemelen behoort mensen zoals zij toe. De hemel is onderwerp van onze hoop, geen gebeuren ver weg, maar hier, nu en later. Wie beter dan Bernadette kan de woorden uit dit evangelie beter begrijpen dan zij. Ze was iemand zonder aanzien, nederig, arm zoals vele kinderen in de tijd van Jezus. Machtigen en rijken voelen zich niet kwetsbaar en zijn niet afhankelijk van anderen. Waar moeten zij op hopen? Ze hebben alles. Bernadette weerspiegelt de grondhouding waartoe we worden opgeroepen. Ze wil geen idool worden, maar wel is ze een kleine profeet die ons de weg naar Maria en Jezus toont. 

Het klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Hoe vaak staat onze trots ons niet in de weg? We herkennen allemaal dat stille verlangen naar toch wel wat erkenning en aanzien. Kijk toch eens hoe belangrijk ik ben... Niets daarvan bij Bernadette en precies daarom verscheen Maria aan haar. 
Na de mis volgde de doorgang langs de grot en het vertoeven bij de bron. 'Terug naar de bron', zou een mooi moto zijn voor de bedevaarders die hier jaar na jaar terugkeren. Het komt me over dat mensen die een leven leiden met veel uitdagingen ons de weg wijzen naar die bron, ook symbolisch. Zij voelen als eersten aan wat echt telt in het leven. Een dame vertelde me op de terugweg: 'Een gezonde mens is een rijke mens.' en zij kan het weten. Haar gezondheid is wankel en toch hoor ik zoveel dankbaarheid in haar woorden. Ze bedankt Onze Lieve Vrouw uit de grond van haar hart voor de kleine dingen in het leven die haar gelukkig maken. Ik kan er een voorbeeld aan nemen. Zieke mensen danken niet omdat ze ziek zijn, maar omdat ze ervaren dat elke situatie, hoe moeilijk ook, een mogelijkheid inhoudt om in relatie te treden met Marie, met Jezus, met God. Ze praat honderduit over 'onsliefvrouwke' alsof het haar beste vriendin is. Ze vertrouwt er al haar zorgen aan toe en doorheen kleine dingen ervaart ze dat Maria haar bijstaat met raad en daad. Dat zijn voor mij de kleine mirakeltjes naast de 72 grote erkende wonderbaarlijke genezingen. Bronnen werden in 1858 al erg gewaardeerd in Lourdes want daardoor kon de waarde van een stuk grond wel tot het dubbele stijgen. In 1858 was er veel droogte. Momenteel is er de hitte. Het verborgen water dat uit het binnenste van de aarde tevoorschijn komt, lijkt een belofte in te houden. Het is dat opborrelend water me het meest intrigeert bij de doorgang langs de grot. Ik zou er uren kunnen blijven bijzitten. Mediteren over Maria bij de bron. Miljoenen hebben hun spirituele dorst al gelaafd aan dit water en bij de hoge zomertemperaturen bij bijna 40°C laaft het uiteraard ook de fysieke, lichamelijke dorst. 

We kochten met alle bedevaarders samen een kaars uit dankbaarheid voor ons samenzijn in Lourdes en als licht van hoop voor zovele mensen die ons gebed vragen. Ik zie het kaarslicht als een waakvlam die blijft branden, net zoals het gebed dat hier nooit verflauwt, nooit. Wat een genade. 

Dag 5

De Nederlandstalige mis van vandaag werd voorgegaan door bisschoppelijk vicaris Tony Frison. In zijn homilie zei hij dat een bedevaart geen reis is om te relaxen en enkel maar te genieten. Een bedevaart gaat altijd ook binnenwaarts. Je innerlijke groei krijgt het hoofdaccent. Typisch daarbij is dat iets kan tegenwringen of storen als een vervelend steentje in je schoen. Niet alles loopt steeds comfortabel. Soms voel je weerstand. Dat kan zijn omwille van praktische zaken die niet gaan zoals jij dat zou willen, maar het kan ook binnen in jezelf tegensteken. Dan heb je veel zin om het glas halfleeg te zien. Maar het kan ook anders, halfvol dus, want we hebben elkaar! De groepssfeer is erg aangenaam. Iedereen is met iedereen begaan en samen zijn we gericht op de inspiratie die Bernadette in haar ontmoetingen met Maria heeft overgeleverd. Ik voel die band echt. En die gaat verder dan alleen binnen onze groep. Alle nationaliteiten en talen hoor ik hier op straat en in het heiligdom spreken. 'Te Lourdes op de bergen' wordt zelfs in het Chinees gezongen.

In de namiddag volgde het gebaar van het water en de ziekenzalving voor wie dat wenst. Nog nooit heeft dat gebaar zo'n deugd gedaan. Kapelaan Dominique Derkoningen startte met een processie richting Bernadettekerk. Ik voelde het zweet over mijn rug lopen en van mijn voorhoofd druipen. Het was bloedheet. Eens in de kerk kregen we wat uitleg over de symboliek van het water en volgde een verfrissend gebaar! Twaalf mensen stonden vooraan opgesteld met een kommetje, ze werden bijgestaan door diakens, priesters en vrijwilligers die water in onze handen goten. Daarmee verfristen we ons gezicht, onze polsen en handen. Wat deed dat deugd!

 
Mgr Terlinden leidde daarna de ziekenzalving in. Het trof me diep hoe meer dan honderd mensen individueel het oliesel van de ziekenzalving toegediend kregen. Het moet voor hen een enorm krachtig gebeuren zijn. Zo mooi, die olie in de handen en op het voorhoofd. Olie verzacht en trekt tegelijk ook diep in het oppervlak dat wordt ingewreven. De manier waarop het wordt toegediend is zeer teder en zorgzaam. De priester staat oog in oog met soms echt zeer zwaar zieke mensen, mensen die we meestal niet zien in ons dagelijks leven omdat hun zorgprofiel zeer hoog is. Ze leven in speciaal voor hen uitgeruste woonplaatsen. Hier in Lourdes horen ze er gewoon bij. De hospitaliers zijn bijzonder in de weer bij deze hitte. Voortdurend wordt fris water aangereikt of een kussen opnieuw opgeschud zodat het zitten comfortabel blijft of er wordt eens over hun gelaat geaaid met een verfrissingsdoekje. Mensen op hun mooist! Vandaag verdienen Maryse en Aimé een pluim voor de zang en het orgelspel tijdens de viering vanmorgen en de dienst van de ziekenzalving.

   
Tegelijk wil ik ook graag Marina en Gui bedanken, twee schatten van medebedevaarders. Met hen blik ik terug op een heerlijk tochtje richting Pic du Jer. Met een treintje door de stad tot aan de funiculaire en daarna 500m bergop. Samen wandelden we tot op de top waar een kruis staat dat 's avonds verlicht is en tot in het heiligdom te zien is. Verre zichten zijn rustgevend. Ik word er stil van. We hebben opvallend veel roofvogels gespot die vanop grote hoogte plots pijlsnel naar beneden duiken als ze hun prooi gezien hebben. Tussendoor even de natuur in trekken, is heerlijk en zeker in goed gezelschap! 
Ik ga zo meteen nog eens naar de kaarsjesprocessie kijken en sluit dit schrijven voor vandaag af. 
Deze nacht wordt een forse daling van de temperatuur verwacht. Hopelijk kan ik morgen aan het eind van de dag ervaren hoe de avondkoelte uit de bergen neerdaalt. 

Dag 6

Mijn eerste gedachte vanmorgen was de school waar vandaag de herexamens beginnen. Het schooljaarritme is me ingebakken. Ik wens vanuit Zuid-Frankrijk alle studenten een succesvolle tweede examenkans en dat bedoel ik niet cynisch. Mijn hart is oprecht bij de jongeren op school. Bernadette zal het me allicht niet kwalijk nemen. Eén van de honderden kaarsen in de lichtkapel is voor hen. 
De langverwachte regen bracht wat verkoeling. Maar precies door de regen kon de dagelijkse mis niet doorgaan in de 'cathédrale de verdure' in Cité Saint-Pierre. Dat hield ons niet tegen om te vieren in een binnenruimte. Het was de wens van Bernadette zelf om kansarme pelgrims te verwelkomen in Lourdes. Op initiatief van de Secours Catholique-France en zijn oprechter Jean Rodhain kwam dit domein van 38ha er.  
Ook vandaag wist mgr Terlinden de evangelielezing van de dag meesterlijk te linken aan dit pelgrimsoord.
De jongeman uit Mt.19, 16-22 keerde misnoegd terug want Jezus gaf hem niet het antwoord dat hij wilde horen, ook al wilde hij oprecht het goede nastreven. Zijn rijkdom verhinderde hem echter om Jezus te volgen en voor de armen te zorgen. Hij had genoeg aan zichzelf. Wij zijn soms zelfgenoegzaam door geld, professionele vaardigheden, kennis, fysieke kracht of macht en status. Dit belemmert ons echter om in relatie te treden met anderen. We zijn bekwaam op ons eigen domein, maar als we in relatie willen treden met andere mensen, lukt dat niet. Ook priesters kunnen niet zonder een levende relatie met Jezus en medemensen. Je hart blijft dan ver van God die zelf relatie is! Maria roept op tot bekering. Eigenliefde verlamt de relatievorming. Het enige dat ons daarvan bevrijdt, is ons laven aan de bron zoals Bernadette. We zijn geroepen tot solidariteit, aandacht voor de meest kwetsbaren. Maria leidt ons tot bij Jezus die zegt: 'Kom en volg Mij'. Laten we in de vreugde van een volmondig 'ja' gaan staan en Jezus herkennen in het gelaat van de ander. Dat is het mooiste geschenk dat we kunnen meenemen vanuit Lourdes. Dus, neen, wij keren niet misnoegd terug zoals de jongeman in de evangelielezing. 
De omhaling van deze mis wordt geschonken aan Cité Saint-Pierre opdat Bernadettes wens in vervulling kan blijven gaan. 
Ondanks de regen, ben ik toch even tot aan de 'cathédrale de verdure' gewandeld. Het is er heerlijk vertoeven onder het loof van de bomen. Ze rijzen als grote zuilen uit de grond en hun gebladerte biedt beschutting tegen de hitte. Even kwam de zon erdoor en het licht tussen het groen was minstens tien glasramen waard! De wandeling in de frisse lucht richting hotel deed deugd. 
Vandaag koop ik enkele zaken op vraag van mensen aan het thuisfront en breng ik mijn geleend klapstoeltje terug naar het uitleenpunt in het heiligdom. Vanavond worden onze 'souvenirs' gezegend. Onze pelgrimage met Maria loopt stilaan ten einde.

Dag 7

Huiswaarts. Gisterenavond heeft Filip Hacour de souvenirs gezegend. We baden een Weesgegroet uit dank voor deze prachtige pelgrimage van hoop met Maria. De bedevaart laat sporen na voor de komende tijd. Dank aan Paul en Christian voor het vele, vele werk!