Wat is een synodaal gesprek en hoe begin ik eraan?

Paus Franciscus bouwt aan een kerk waar iedereen kan meedoen. Op dat vlak is er nog veel werk aan de winkel, maar alles begint met luisteren. Daarom lanceerde hij een synode, die voor het eerst in de geschiedenis start met lokale gespreksrondes. Iedereen, hoe nauw of los ook verbonden met kerk en geloof, is welkom om mee na te denken en mag het initiatief nemen om een synodaal gesprek te voeren.

Wat is een synodaal gesprek?

Een synodaal gesprek is een gewoon gesprek waarin je probeert diep naar elkaar te luisteren en waarvan je enkele echo’s kan delen met de bredere geloofsgemeenschap en met het bisdom (vind de contactpersoon in jouw bisdom). Het is geen debat met argumenten. Het gaat er niet om wie gelijk heeft, wel om ieders ervaring en wat de heilige Geest daar doorheen wil zeggen.

De gesprekspartners maken (in gebed of stille tijd) ruimte voor de werking van de Heilige Geest, die verbinding schept en inzicht brengt.

Een synodaal gesprek wint aan kracht wanneer je in je gespreksgroep mensen betrekt met uiteenlopende achtergronden en mensen die doorgaans te weinig gehoord worden.

Wat is het doel van een synodaal gesprek?

Het doel is dubbel. Het kan zijn dat voor jullie groep de nadruk op het eerste doel ligt:

1. een deugddoend en verfrissend gesprek hebben, waardoor een nieuw elan ontstaat in je plaatselijke groep (parochie, pastoraal team in scholen, ziekenhuizen, verenigingen…)
2. een echo laten klinken in de bredere groep en naar het bisdom toe, als input voor de volgende fase van de synode, wanneer de bisschoppen met elkaar in gesprek gaan over de echo’s uit hun bisdom.

Wie mag het initiatief nemen voor een synodaal gesprek?

Iedereen. Werkelijk iedereen. Namens de stuurgroep van de synode in Rome zegt kerkjuriste Myriam Wijlens in een gesprek met Kerknet:

Wacht niet op elkaar, maar begin gewoon. 

> Lees het interview met Myriam Wijlens.

Hoe helpt ‘Open kaart over de kerk’ bij mijn synodaal gesprek?

De 48 gesprekskaarten van ‘Open kaart over de kerk’ zijn verdeeld over de 10 thema’s uit het voorbereidend document van Rome (samenvatting). Per thema zijn er kaarten met 3 verschillende insteken:

• levenservaringen en geloof
• kerkorganisatie
• kerk in de samenleving

Een gespreksleider kan, naargelang de groep, de kaarten uitkiezen die meer geschikt zijn.

Op 4 extra kaarten vind je tips en bijkomende informatie, onder meer via QR-codes naar de themapagina van Kerknet en het synodegebed dat je vooraf samen kan bidden. Je vindt er ook de lijst van contactpersonen in de bisdommen, naar wie je een echo van het gesprek kan opsturen.

Waar, wanneer en met wie houd ik een synodaal gesprek?

Alles kan, maar om je op ideeën te brengen, doen we enkele suggesties:

• Nodig in het kader van de veertigdagentijd mensen uit voor een geloofsavond. Denk daarbij zeker (maar niet uitsluitend) aan vrijwilligers in de parochie. 
• Koppel een synodaal gesprek aan een Koffiestop van Broederlijk Delen.
• Organiseer een 'Synodaal Café'.
• Religieuzen hebben vaak al een lange traditie in synodaal gesprek binnen hun gemeenschap. In hun apostolisch werk kunnen ze mensen uitnodigen om in gesprek te gaan.
• Paus Franciscus vraagt expliciet aan jongeren om zich te laten horen. Welke boodschap willen jouw leerlingen hem meegeven nu ze echt de kans krijgen? Voer voor (godsdienst)leerkrachten, catechesegroepen, jongerenwerkingen, families.
• De paus vraagt eveneens expliciet aan vrouwen om zich te laten horen. In de stuurgroep in Rome trekken 2 vrouwen mee aan de touwtjes. Dit is hét moment om de uitnodiging van de paus serieus te nemen.
• Verder nodigt de paus ook alle mensen uit die doorgaans te weinig gehoord worden. Zo hield de bisschop van Westminster een synodegesprek in de gevangenis van Londen. Ook mensen in armoede kunnen input geven over de rol van geloof en kerk in hun leven. Koppel het synodegesprek aan de dagelijkse werking.
• Nodig mensen uit om online met jou in gesprek te gaan.
• Deel de bijna dagelijkse Facebookposts van Kerknet met vragen uit ‘Open kaart over de kerk’ op je eigen pagina en breng ook daar het gesprek op gang.

Meer weten

• Ontdek de themapagina Synodale Kerk
• Bestel 'Open kaart over de kerk' (beschikbaar vanaf maart).