Diaconie als vindplaats van God: boekvoorstelling Toon Arens

Dat de auteur, die diaconale theologie doceert aan het Hoger Diocesaan Godsdienstinstituut, net de Arkgemeenschap als thuisbasis voor zijn boekvoorstelling koos, is niet toevallig. Het is immers - zo leidde Peter Vande Vyvere in - een plek die uitstraalt wat hij in zijn nieuwe boek uiteenzet: het is een plek waar evangelische dienstbaarheid handen en voeten krijgt. 

Ook Monseigneur Van Looy - die als eregast aanwezig was - sprak de 140 aanwezigen toe en beklemtoonde aan het begin van deze voorstellingsavond het belang van de diaconie in het kerkelijk wezen. Als één van de vier pijlers van het kerkelijk leven, moeten we de plaats van de diaconie benadrukken en zelfs herontdekken omdat het juist deze is die de wereld in de huidige kerkelijke en maatschappelijke context kan wakkerschudden.

De Kerk is langzaamaan gegroeid in het besef dat de dienst aan zwakke mensen de harteklop betekent van de Kerk vandaag. Daarom juist fungeert diaconie als draad die de Kerk met de samenleving verbindt. De Gentse bisschop ijverde ervoor om in het gelaat van de arme en zwakke mens het gelaat van Christus te herkennen en duidde dit door middel van een sprekende metaforische verwijzing naar een van Leonard Cohens muziekteksten: "There is a crack in everything, that's how the light gets in."

Er is een scheur in alles, zo komt het licht binnen. In die arme - waardige maar lijdende - persoon opent zich net die spleet waarlangs het Licht binnenkomt en dat Licht heet Christus.

Monseigneur Van Looy sloot zijn pleidooi voor de diaconale zending van de Kerk af met enkele lovende woorden over het boek van Arens:

Dit boek is een uiting van vreugde, de vreugde van het evangelie. 

Na de plechtige overhandiging van de allereerste exemplaren van het boek 'Als God gebeurt' door uitgever Toon Osaer (Halewijn) aan Toon Arens, Monseigneur Van Looy en Barbara Focquaert (gemeenschapsverantwoordelijke Arkgemeenschap Gent), nam ook de auteur zelf het woord. Hij grondvestte de ontstaansgeschiedenis van zijn boek in de concrete, dagelijkse en kwetsbare werkelijkheid van zijn diaconale zending in het dekenaat Wetteren. Toons toelichting bij het boek stelde scherp op de identiteit van de diaconie; namelijk diaconie als 'vindplaats van God' en als 'verbindplaats met God'. 

Diaconie als gewijde grond

Arens waarschuwde vooreerst zijn toehoorders voor een zeker nonchalance waarmee de huidige mens - zelfs gelovige - soms voorbijgaat aan de diaconale taak van de Kerk. De vanzelfsprekendheid waarmee we vandaag diaconie als 'vrucht van' of 'antwoord op' de ontmoeting van God zien, doet niet geheel recht aan de kern van de diaconie. Ze is immers in sé ook de ontmoetingsplaats zelf met God waar Hij zijn voetsporen nalaat. De auteur legde de aanwezigen en lezers van zijn boek een vraag voor die hem tijdens de redactie van zijn werk bezighield: "Welk denken hebben we voor handen om recht te doen aan de kern van de diaconie?"

Zich beroepend op de kerkelijke autoriteit van Etienne Grieux en kerkvader Augustinus, lichtte Toon al een tip van de sluier op over het antwoord dat zijn boek biedt op deze vraag:

De (diaconale) liefde is een goddelijke deugd. Ze wordt niet alleen opgeroepen en gevoed door Gods liefde, ze is die liefde zelf. Waar mensen naar mensen omzien, daar gebeurt God.

Diaconie als verbindplaats met God

Tot slot beklemtoonde Toon ook dat we God niet enkel passief vinden in de diaconale dienstbaarheid, maar dat er ook werkelijk iets gebeurt in deze ontmoeting met de ander en met God. In de relatie met deze kwetsbare ander, keren we ons tot God en hebben we Hem lief doorheen de kleinste gebaren van menselijkheid die we aan de naaste verlenen. Arens idealiseert echter niet: hij drukt zijn publiek op het hart dat het weldegelijk soms een moeilijke missie is. Het is soms een moeilijke, maar vooral een Blijde Boodschap die we verkondigen.

Waar we menselijkheid toevoegen aan het bestaan, stellen we ons hart af op Hem bij wie alle liefde is.

Het laatste woord werd deze avond verleend aan de Arkgemeenschap van Drongen. Zij stelden zichzelf op spontane wijze voor aan de hand van concrete dagelijkse gebruiksvoorwerpen die voor hen de identiteit van de Ark en diaconie uitdragen.  

De muzikale omlijsting bij deze boekvoorstelling werd verzorgd door Bruno Van Renterghem. De plechtige voorstellingsavond werd afgesloten met een feestelijke receptie waar de aanwezigen de kans kregen om een exemplaar van de literaire parel 'Als God gebeurt' aan te kopen. 

• Interesse om het boek zelf aan te kopen? Neem dan zeker een kijkje op de website van uitgeverij Halewijn!
• De volledige schriftelijke neerslag van de inleiding van Mgr. Van Looy kan je hier nalezen. 
• De volledige schriftelijke neerslag van de inleiding van Toon Arens kan je hier nalezen. 

Foto's en verslag:  Ellen Eeckhout

Lees ook:  Moet diaconie verkondigen? 9 Q&A over naastenliefde