Bisschop Lode op vorming in Rome

Bijna 350 nieuwe bisschoppen van over de hele wereld waren uitgenodigd in twee beurten. Onze bisschop nam deel aan de eerste (150 deelnemers). De tweede startte zondag jl.

Het thema van de vormingsweek was: “Het Evangelie verkondigen in veranderende tijden en na de pandemie: de dienst van de bisschoppen.”

Meteen al in de eerste sessie was het thema synodaliteit en dat zou ook het hoofdthema blijven van de vorming.

Paus Franciscus ziet synodaal werken trouwens als de nieuwe methode om in de Kerk leiding te geven op alle terreinen.

Daarnaast waren er ook sessies over crisismanagement en omgaan met seksueel misbruik, over enkele canonieke kwesties en over antropologische vragen zoals gender.

Bisschop Lode was vrij verrast van de wijze waarop het thema van de synodaliteit werd besproken door onder andere kardinaal Mario Grech en zuster Nathalie Becquart van het secretariaat voor de bisschoppensynode:

“Als ik de mensen van de top beluister die ons hier toespreken over synodaliteit, dan ben ik zeer onder de indruk. Ze spreken er hier met meer overtuiging over dan wie dan ook. De zo vaak verlammende tegenstelling tussen ‘zij’ en ‘wij’ komt niet overeen met ‘top’ en ‘bottom’. We zouden eigenlijk alleen maar over mensen moeten spreken die we ontmoet hebben.”

Ontmoetingen

Maar meest beklijvend zijn natuurlijk de contacten met collega’s bisschoppen van over de hele wereld:

“Dinsdag had ik een goed contact, ondanks de moeilijkheden van de taal, met de nieuwe (vrij jonge) Latijnse bisschop van Zaporizja (Oekraïne). Hij heeft een bisdom dat enorm uitgestrekt is en heel de oorlogszone ligt erin (oosten en zuid-oosten van het land). Hij blijft moedig bij zijn mensen. Die man beleeft een nogal andere eenzaamheid dan de onze. Ook omwille van de taal. Het gesprek voerden we met enkele woorden Duits en Italiaans. En met onze handen. Maar we verstonden elkaar. Hij was blij dat iemand het geduld opbracht om naar zijn verhaal te luisteren. Daarnaast had ik ook een gesprek met een jonge bisschop in Libanon. Onvoorstelbaar. Verder indrukwekkende getuigenissen uit Irak, Syrië, Brazilië, Columbia, Venezuela… Er waren geen Afrikaanse bisschoppen aanwezig, omdat zij deel zouden uitmaken van de tweede groep, de volgende week." 

Dialogeren met paus Franciscus

Een hoogtepunt was ongetwijfeld de audiëntie met de paus. Bisschop Lode:

"Hij ontving de 150 nieuwe bisschoppen als een grote familie (op zich al een kunst). Hij wou – ongebruikelijk in een officiële audiëntie – geen speech geven maar liever dialogeren. 'Dat hebben we alvast gemeen, de paus en ik,' dacht ik onmiddellijk. Het werd een boeiend anderhalf uur. Fysiek was de paus wel verzwakt, toch wat het gaan betreft, maar hij kwam te voet binnen en niet in een rolwagen. Mentaal honderd procent met veel zin voor humor. Hij bereidde zich voor op zijn reis naar Kazachstan en zag er duidelijk naar uit.

Tijdens de audiëntie ging hij geen enkele vraag uit de weg (en sommige vragen waren wel heel direct). Een overtuigend voorbeeld van synodale ontmoeting.

We voelden een echt meeleven met het lijden van de mensen en situaties zonder uitzicht. Maar ook hoe de vreugde van het evangelie kan aanwezig zijn zelfs als het over heel moeilijke kwesties gaat. 

Luisteren en een veranderende tijd

“De Kerk is echt een historische draai aan het maken," aldus paus Franciscus. "Maar die draai moeten wij maken. En zonder gebed en geloofsverdieping nemen we de verkeerde draai. Dat is al even duidelijk. We moeten geen dag wachten om op die manier Kerk te zijn. De tijd dringt.”

Bisschop Lode voegt er nog aan toe:

“Eigenlijk moeten we, ieder voor zichzelf, synodaal worden en niet het proces van anderen maken, die het niet genoeg zijn in onze ogen. Ja, luisteren. Nooit ophouden met luisteren. Wie doet het ooit genoeg?”

De bisschop past deze uitnodiging tot luisteren in de eerste plaats toe op hemzelf: 

“Door aan onszelf te werken trekken we de anderen mee. Maar door hun proces op te maken stoten we ze af. Laat ons trekkers – ja, voortrekkers – zijn. We beginnen aan een lange weg omdat velen maar stilaan en mettertijd zullen inzien hoe fundamenteel de verandering is.

Een veranderende tijd waarin wij terug naar het essentiële moeten, naar het essentiële van ons geloof en van ons menszijn.

Dit is de weg naar de toekomst. Een weg die nu al, in de woestijn van onze hedendaagse beproefde wereld, een richting geeft”.