"Het synodaal proces mag niet stilvallen" (brief)
Beste lezer van Kerkplein,
Terwijl we in ons bisdom uitzien naar een nieuwe bisschop, beweegt er veel in de wereld en in de kerk. Er zijn heel wat redenen tot bezorgdheid: op verschillende plaatsen woeden verwoestende oorlogen, met wereldwijde gevolgen. Internationale rechtsregels worden met de voeten getreden, de kloof tussen arm en rijk groeit, de klimaatverandering wordt op vele plaatsen in de wereld prangend voelbaar … Maar er zijn ook tekenen van hoop: overal ter wereld zijn er mensen en bewegingen die blijven opkomen voor rechtvaardigheid, menselijkheid en solidariteit. Paus Leo toonde tijdens zijn reis in Afrika dat hij niet bang is om profetisch te spreken en te handelen. In ons eigen land dienen er zich jonge mensen aan die ernstig op zoek zijn naar zingeving en diepgang.
De wereldwijde kerk beleeft ondertussen een periode van onderscheiding en hervorming. Het Algemeen secretariaat van de Synode in Rome heeft de plaatselijke kerken opgeroepen om de besluiten van het Slotdocument van de bisschoppensynode rond het thema ‘Voor een synodale Kerk: gemeenschap, participatie, zending’ te implementeren en in praktijk om te zetten. De goedkeuring van dit document (26 oktober 2024) vormde een belangrijke stap in het ‘synodaal proces’ dat paus Franciscus in oktober 2021 was opgestart. Hij wilde de wereldwijde kerk oproepen om te onderscheiden wat er vandaag nodig is om trouw te zijn aan de zending die Jezus Christus haar heeft toevertrouwd. En hij wilde uitdrukkelijk de betrokkenheid van alle gedoopten bij die zending bevorderen. Het slotdocument bundelde de ideeën en aanbevelingen die in verschillende fasen van overleg werden verzameld. De uitdaging is nu om ze te integreren in het concrete leven van de kerk, op alle niveaus.
In ons bisdom was de pastorale raad een belangrijke motor voor het ‘synodaal proces’. In mei 2024 formuleerde deze raad vier adviezen aan bisschop Lode Van Hecke, rond de thema’s:
1. de toekomst van de parochies
2. de invoering van een synodale manier van werken
3. de diaconie aan de zwaksten en
4. de zorg voor plekken van stilte, bezinning en schoonheid en de verdieping van spiritueel leven.
Deze adviezen werden tussen mei 2024 en februari 2026 in verschillende overlegorganen ter bespreking voorgelegd en aangevuld met concrete voorstellen en actiepunten, zodat ze uitgroeiden tot ‘beleidsoriëntaties’: richtingwijzers voor de toekomst van de pastoraal in ons bisdom.
Het Algemeen secretariaat van de Synode vraagt dat er in elk bisdom tegen de zomer van 2027 een samenkomst gehouden wordt om een stand van zaken op te maken over het synodaal proces en te evalueren of en waar er vooruitgang is geboekt. Met de tijdelijke beleidsploeg en het synodale team hebben we geoordeeld dat het gesprek en het overleg niet mogen stilvallen. We beslisten om op 17 mei 2027, Pinkstermaandag, een diocesane ontmoetingsdag te organiseren, waarop we zoveel mogelijk mensen willen uitnodigen. Noteer deze datum alvast in uw agenda. We hopen dat onze nieuwe bisschop u dan kan verwelkomen!
In de aanloop daarvan nodigen we alle geïnteresseerden uit om in hun geloofsgemeenschappen in gesprek te gaan over de verzamelde beleidsoriëntaties. Deze werden gebundeld in een handige brochure, die op de vormingsdagen voor de parochieploegen in mei en juni 2026 wordt voorgesteld. We vragen aan de parochieploegen om in de aanloop van 17 mei 2027 over de vier thema’s met zoveel mogelijk mensen in gesprek te gaan, om zo de geplande diocesane samenkomst voor te bereiden. De brochure omvat ook een handreiking om gesprekken te organiseren volgens de methode van het ‘Gesprek in de Geest’. Zij laat toe om de grondhoudingen van een synodale cultuur verder in te oefenen: we willen als gelovigen de boodschap van het Evangelie beluisteren, proberen te onderscheiden wat Gods Geest vandaag van ons vraagt en met vrijmoedigheid keuzes maken voor de toekomst.
Het komende werkjaar hopen we dus niet alleen om een nieuwe bisschop te mogen ontvangen. We willen met zoveel mogelijk mensen onderscheiden hoe onze geloofsgemeenschappen meer missionair en synodaal kunnen worden en wat daarvoor nodig is. Moge de goede Geest ons daarbij inspireren en helpen!
Joris De Jonghe
Diocesaan administrator