Beeld bij de 7de zondag van Pasen - Achtergrond
Het feest van Pinksteren
Pinksteren, oudgrieks: Πεντηκοστή, Pentèkostè Nederlands: wil vijftig zeggen. Dit omdat het feest 50 dagen na Pasen gevierd wordt (de 7de zondag na Pasen) Pinksteren is een christelijke feestdag, waarmee de uitstorting van de Heilige Geest wordt herdacht. Met deze gebeurtenis herdenken we het begin van de christelijke kerk.
Meer informatie over Pinksteren vind je hier:
Pinksteren - WikipediaBetekenis Pinksteren - KU Leuven
Wat betekent Pinksteren voor christenen vandaag?
In het filmpje via deze link vertelt Mgr. Hoogmartens welke betekenis dit feest voor ons Christenen kan hebben. Wat betekent Pinksteren voor christenen vandaag? (video)
Veni Creator Spiritus
Laat je raken door deze mooie priesterlijke hymne. Veni Creator Spiritus - YouTube
De tekst in het Latijn | De tekst in het Nederlands |
Veni, creator Spiritus mentes tuorum visita, imple superna gratia, quae tu creasti pectora. | Kom Schepper, Geest, daal tot ons neer, houd Gij bij ons uw intocht, Heer; vervul het hart dat U verbeidt, met hemelse barmhartigheid. |
Qui diceris Paraclitus, altissimi donum Dei, fons vivus, ignis, caritas et spiritalis unctio | Gij zijt de gave Gods, Gij zijt de grote Trooster in de tijd, de bron waaruit het leven springt, het liefdevuur dat ons doordringt. |
Tu septiformis munere, digitus paternae dexterae tu rite promissum Patris sermone ditans guttura. | Gij schenkt uw gaven zevenvoud, O hand die God ten zegen houdt, O taal waarin wij God verstaan, wij heffen onze lofzang aan. |
Accende lumen sensibus, infunde amorem cordibus, infirma nostri corporis, virtute firmans perpeti. | Verlicht ons duistere verstand, geef dat ons hart van liefde brandt, en dat ons zwakke lichaam leeft vanuit de kracht die Gij het geeft. |
Hostem repellas longius pacemque dones protinus, ductore sic te praevio, vitemus omne noxium. | Verlos ons als de vijand woedt, geef ons de vrede weer voorgoed, Leid Gij ons voort, opdat geen kwaad, geen ongeval ons leven schaadt. |
Per te sciamus da Patrem, noscamus atque Filium, te utriusque Spiritum credamus omni tempore. | Doe ons de Vader en de Zoon aanschouwen in de hoge troon, O Geest van beiden uitgegaan, wij bidden U gelovig aan. |
Deo Patri sit gloria, et Filio qui a mortuis Surrexit, ac Paraclito, in saeculorum saecula. Amen. | Aan God de Vader zij de eer en aan de opgestane Heer en aan de Geest die troost en leidt van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen. |
De Nederlandse vertaling door J.W. Schulte Nordholt, zingbaar en berijmd, vind je terug in het Compendium van de Catechismus van de Katholieke Kerk.
Miniatuurkunst en boekverluchting
Het woord miniatuur komt van het Latijnse woord ‘miniare’. Dat betekent ‘minimaal schrijven’
In middeleeuwse handschriften werden vaak miniaturen gebruikt, meestal om de tekst met een beeld kracht bij te zetten. Een miniatuur dient dus duidelijk onderscheiden te worden van initialen, voetteksten en andere randversieringen.
Toen men hiervoor ook bladgoud en zilver begon te gebruiken, werd de techniek illuminatie genoemd, wat terugslaat op het Latijnse ‘illuminare’, dat verlichten betekent.
Het vroegmiddelnederlandse ‘verlichten’ betekent: met goud of kleuren afzetten, inzicht brengen, verlichten. In het moderne Nederlands is dit ‘verluchten’ geworden, vandaar de term ‘boekverluchting’.
In de ontwikkeling van de boekverluchting, in het bijzonder van de miniaturen, onderscheiden we verschillende stijlperiodes.
De miniatuur die we hier zien, komt uit de preromaanse periode, uit de Engelse kathedraalscholen en abdijen. In deze periode zijn niet langer de vorstenhuizen maar eerder de bisschoppen en abten de belangrijkste opdrachtgevers voor het maken van manuscripten.
Het manuscript waarin we deze miniatuur vinden, wordt het ‘pauselijk Winchester’ genoemd, aan het eind van de tiende eeuw gemaakt, vermoedelijk in Winchester, en sinds 1020 bewaard in de bibliotheek van Rouen.
Een late aantekening bij het manuscript, in de 17e eeuw, geeft aan dat het een geschenk is van ‘aartsbisschop Robert’. Vandaar dat dit manuscript ook wel ‘de bénédictionnaire van aartsbisschop Robert’ genoemd wordt. Men weet wel niet of het dan gaat om Robert de Jumièges (aartsbisschop van Canterbury in 1051-1052) of om Robert de Deense (aartsbisschop van Rouen in 990-1037)
Hier kan je de miniatuur bewonderen op zijn plaats in het manuscript. Je kan door het hele gedigitaliseerde manuscript bladeren, en andere miniaturen ontdekken waarin je duidelijk dezelfde kenmerkende stijl herkent, bekend als de ‘Winchester-stijl’.
Een commentaar bij de miniatuur vermeldt hoe je ziet dat de duif – die de H. Geest voorstelt – tongen van vuur uitstort over de hoofden van de apostelen. Op deze manier werd hen de gave van de tong – de talen – gegeven om de wereld te evangeliseren.
| Terug naar BEELD | Download geheel als PDF |