Maria draagt een nieuwe kroon

Gisteren, 25 augustus, was het exact 150 jaar geleden dat kardinaal Deschamps het genadebeeld Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel kroonde. Om dat te vieren, kreeg het beeld tijdens een plechtig Te Deum nieuwe juwelen. Doorheen de jaren offerden veel bedevaarders aan O.-L.-Vrouw van Scherpenheuvel juwelen uit dankbaarheid voor bekomen gunsten. Een gedeelte ervan kreeg een herbestemming als “kroonjuwelen”. 

De ontwerpster van de nieuwe kroonjuwelen - Lies Wambacq - zei vorige week in een artikel in Het Laatste Nieuws over haar werk: "Als als je een ring hebt geschonken, dan ga je hem kunnen herkennen. Voor mij zijn dat de mooiste parels aan de kroon van Maria. De kroning is voor mij een kroning van herkenning van de liefde, voor de vele mensen die ze hier hebben gevonden, en die ze hier hebben willen delen in een gebed, kaarsje, bezoek, bedevaart, lange wandeltocht.

Geen kroon van rijkdom en weelde en macht, maar een kroon van het hart.

'Zo de Zoon, zo de Moeder': homilie van de bisschop

Tijdens het plechtig Te Deum, kroonde hulpbisschop Koen Vanhoutte het genadebeeld met de nieuwe juwelen. Lees de homilie van de hulpbisschop hieronder.

HOMILIE BIJ HET TE DEUM NAAR AANLEIDING VAN DE VERJAARDAG VAN DE KRONING VAN HET GENADEBEELD IN SCHERPENHEUVEL 25 AUGUSTUS 1872-2022

Lucas 1, 26-38

De gedachtenis van ‘Maria, Koningin’ vorige maandag en de kroningsfeesten hier in Scherpenheuvel doen ons de vraag stellen wat het betekent als we Maria koningin noemen. Om hierop een antwoord te vinden, staan we best eerst stil bij het koningschap van Jezus. 
Bij de aankondiging van de Heer verneemt Maria wondere dingen over het Kind dat ze zal dragen en baren. Haar Kind wordt voorgesteld als Zoon van de Allerhoogste en als koning in eeuwigheid. In Hem zullen de profetische beloften over een komende Messias in vervulling gaan. De engel spreekt klare taal.

Bij Maria groeit de overgave. Ze stelt zich beschikbaar als dienares van de Heer.

Vraag blijft hoe alle beloften in vervulling zullen gaan, niet alleen bij de ontvangenis van de Heer maar ook later: hoe zal Jezus koning worden? Het wordt een lange weg voor de leerlingen om te aanvaarden dat Jezus geen wereldse vorst wordt. Hij wordt geen aardse koning met alle macht en rijkdom die daarbij hoort. In gesprek met Pilatus laat Hij duidelijk horen: ‘Mijn koningschap is niet van deze wereld’ (Joh. 18,36). Jezus wordt zelf slachtoffer van de machtsspelletjes van religieuze overheden en politieke machthebbers. In niets gelijkt Hij op de gekroonde hoofden van zijn tijd.

Wat dan met de beloften die klonken bij zijn aankondiging? Die blijven onverminderd van kracht maar krijgen een onverwachte invulling. Bij Pilatus bevestigt Jezus dat Hij koning is (cf. Joh. 18, 37). Zijn koningschap vindt geen erkenning in wereldse ogen. Zijn koningschap is van kracht in de nieuwe wereld van Gods rijk. Hij brengt Gods manier van koning zijn bij de mensen. Hij oefent geen druk uit. Hij eerbiedigt de vrijheid van de mensen. Hij schenkt nieuwe kansen. Hij geeft zijn leven om ons te bevrijden. Hij is koning in het rijk van liefde, gerechtigheid en vrede. Een vreemde koning voor wie denkt in termen van wereldse machtspolitiek. Een gezegende koning voor wie zijn hart keert naar het rijk van God.   

Zo de Zoon, zo de Moeder. Bij de boodschap van de engel worden ook over haar grote dingen gezegd. Maria mag zich verheugen als begenadigde.

Ze mag vertrouwen dat de Heer met haar is. De Geest zal over haar komen. Die beloften vormen niet de start van een comfortabel en succesvol leven. In de samenleving van haar tijd geniet Maria geen voorrechten. Ze zetelt niet op een troon om gediend te worden. Integendeel. In Bethlehem vliegt de deur van het gastenverblijf voor haar dicht. In een vluchthuis voor dieren wordt haar Kind geboren. Op Golgotha staat ze onder het kruis met een gebroken moederhart. Waar blijft de beloofde bijstand van God? Wat rest er nog van begenadiging?

 
In wereldse ogen is Maria geen edeldame. In de wereldgeschiedenis is ze een kleine voetnoot: een eenvoudige huisvrouw aan het begin van onze tijdsrekening.

Als we haar gedenken als onze koningin kan dit maar in het licht van Gods rijk. Daar is de wereld omgekeerd. Machtige vorsten vallen er van hun troon. Eenvoudigen worden er groot gemaakt. In de nieuwe wereld is Maria koningin. Ze wordt er zalig geprezen omwille van haar geloof. Opgenomen in Gods heerlijkheid wordt ze door haar Heer gekroond. Hoewel arm en klein in de ogen van de wereld krijgt ze een ereplaats in de hemel. Haar beschikbaarheid voor Gods werk wordt er erkend en geloofd.

 
Wanneer we vandaag het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel een nieuwe kroon geven, hoeven de machtigen van deze tijd niet te vrezen. Ze treedt niet in concurrentie met wereldse vorsten. Haar kroon vertelt vooral hoe kostbaar ze is in de ogen van God. Ze is door Hem gekend en bemind, voor eeuwig in zijn rijk geborgen.

Met het aanbrengen van een nieuwe kroon geven we ook graag uiting aan onze waardering voor moeder Maria. Ze is ons zo dierbaar. Haar voorbeeld inspireert ons. Haar voorspraak sterkt ons.

Wie Maria kroont en eert, kiest niet voor een zelfgenoegzaam leven. De solidariteit met mensen die rekenen op de voedselbank, is daarvan een sprekend teken. Wie Maria kroont en eert, zoekt zichzelf in te schrijven in de dynamiek van Gods rijk. Zo iemand doet wat haar Zoon vraagt: ons leven in dienst stellen van God en zijn mensen. Dienstbaarheid is de naam van de nieuwe koninklijke weg die ons thuis brengt in Gods rijk.

Koen Vanhoutte

Hulpbisschop Vlaams-Brabant & Mechelen