Bloemenkruis op de golven

Niets is mooier dan een evenement waarin liturgie en folklore elkaar omarmen. Dan geven immers het sacrale en het menselijke elkaar de hand. Op dat snijpunt is religie op haar best. En dus ideaal voor de televisie (dit jaar vanuit Blankenberge op zondag 2 juli op één).

Voor de hoeveelste keer heeft de zeezegening plaats? Voor de tigste keer, zullen we maar zeggen. Want we weten het niet. Dat we van vrome gebruiken meestal niet weten wanneer ze precies zijn ontstaan, is mooi. De onduidelijkheid over het begin zegt immers dat ze van in den beginne de menselijke verlangens en verzuchtingen tegemoet zijn gekomen.

Dat het leven gezegend mag zijn met het goede en behoed mag worden voor het kwade, is 's mensen oudste religieuze vraag.

Gezegend tot symbool van leven, dood en verrijzenis

In het christelijke ritueel van de zegening is die existentiële vraag bovendien wars van magie. Vroeger sprak men van zeewijding. Fout. Voorwerpen worden niet gewijd. Alleen mensen kunnen worden gewijd. Omdat aan de gave van de wijding de teruggave van de toewijding kleeft. Mensen worden gewijd tot de dienst aan God en mens. Omdat wij ons toe kunnen wijden, kunnen wij worden gewijd. Voorwerpen kunnen nuttig zijn, maar kunnen zichzelf niet nuttig maken. Daartoe beslist de mens.

We spreken dus van zeezegening en niet van zeewijding.

Als de zee gewijd zou kunnen worden, zegt men, dan zouden alle oceanen van de wereld wijwater worden.

Dit klopt natuurlijk niet. Dat is larie. Was dit waar, dan was ons geloof een zaak van hocus pocus en onze religie één grote goocheltruc. Wijwater heeft ten andere geen magische kracht.

Wijwater is gezegend water, gezegend tot symbool van leven, dood en verrijzenis. Van leven, omdat de mens uit het vruchtwater de wereld inglijdt. Dood, omdat de kracht van water, zoals de verlokking van het kwaad, de mens kan meesleuren naar de diepten van de dood. Verrijzenis, omdat het doopwater aan de mens een nieuwe geboorte bezorgt, zoals het sterven zijn wedergeboorte tot eeuwig leven.

Een kruisje op het voorhoofd van de aarde

Ook de zee is bron van leven (vis), een diepte vol gevaren (verdrinking) en oord van herstel (vakantie).

Dat is de drievoudige betekenis van de zeezegening: vragen, hopen en verwachten dat (zoals bij de wonderbaarlijke visvangst) de netten vol mogen zijn, dat de zee geen mensen meer van ons weg zou nemen, dat het zicht over de eindeloosheid van het water ons rust en vrede mag schenken.

Als de priester bij de zeezegening het bloemenkruis op de golven werpt, tekent hij als het ware een kruisje op het voorhoofd van de aarde, zoals een vader en een moeder hun kinderen des avonds zegenen: God zegene en beware u.

Met de bede dat het met de zee - en dus met de hele aarde, want de zeeën gaan in elkaar over en omspannen de aarde - goed mag gaan, herinnert hij aan de zegening van de aarde in het scheppingsverhaal: En God zag dat het goed was. Zien zoals de dingen in wezen zijn, is hopen dat ze ook zo mogen worden. De zeezegening is geen magie, maar een teken van vertrouwen en trouw. Dat het goed mag zijn voor de mens en zijn aarde.

Komende zeezegeningen

• 25 juni: Zeebrugge, Oostduinkerke
• 2 juli: Blankenberge (uitgezonden op één), De Panne, Oostende
• 8 juli: Lombardsijde
• 6 augustus: Koksijde
• 15 augustus: Knokke-Heist