Caritas International focust uitdrukkelijk op migranten en vluchtelingen

Caritas International, de Belgische poot van Caritas, viert 75 jaar. Die verjaardag kan men niet los zien van een veel grotere geschiedenis, die van het Caritasnetwerk. Vandaag is dat netwerk de op één na grootste solidaire organisatie ter wereld. Alleen het Rode Kruis is nog groter. Caritas is, zo bleek tijdens het bijzondere verjaardagsfeest in Sint-Gillis, nog steeds een ‘organisatie met een ziel’. Een bijzonder spektakel met aangrijpende verhalen uit het veld bevestigde dit.

Onder de indruk van de encycliek Rerum Novarum van Leo XIII stichtte de Duitse priester Lorenz Werthmann (1858-1921) Caritas in 1895 in het Zwarte Woud. Het eerste objectief was toen binnenlandse noodhulp. Werthmann breidde dat idee uit tot een verband voor sociale rechtvaardigheid. Caritas betekent ‘liefde’, maar Bernard Woronoff, huidig voorzitter van Caritas International, verwijst ook naar het Engelse woord ‘care', wat zorg betekent. Woronoff blijkt zelf af te stammen van vluchtelingen na de Eerste Wereldoorlog.

Het begon met Baskische kinderen

De eerste Belgische plaatselijke secties ontstonden in 1929 om in te spelen op de schok veroorzaakt door de Grote Depressie. Weeshuizen, ziekenhuizen en dispensaria verenigden zich onder de hoede van de Belgische bisschoppen. In 1937 organiseerde Caritas in België de eerste internationale actie met de opvang  van 253 Baskische kinderen, op de vlucht voor de Spaanse burgeroorlog. Sommigen bleven vele jaren. Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er Duitse, Oostenrijkse en Hongaarse kinderen. Pater Cauwe, de directeur op dat moment, zei het goed: ‘Catechese, liturgie, het geloof? Anderen zijn daarmee bezig. Het geloof omzetten in daden, daar gaat het bij ons om. Wij hebben onze rol te spelen bij de solidariteit tussen mensen.’

In 1949 werd een speciale vzw opgericht. Onder leiding van de eerste voorzitter, ondernemer en politicus Paul Heymans, een van de stichters van Kredietbank, richtte de vzw zich op het ondersteunen van slachtoffers van rampen, oorlog en armoede, en het herenigen van families.
In de jaren 1960 ging de aandacht naar Afrika, en vanaf de jaren 1980 heel sterk naar vluchtelingen. In de jaren 1980 werkte Caritas samen met maatschappelijk werkers om huisvesting voor vluchtelingen te vinden. In 1992 werd een aparte dienst Huisvesting opgericht, in eerste instantie om spontane opvanginitiatieven van burgers te ondersteunen, later om een structurele speler te worden binnen het Belgische opvangbeleid.  De aandacht voor alle mensen ‘on the move’ en de sociaal-juridische specialisatie gaande van asiel tot vrijwillige terugkeer, maken nu van Caritas International een organisatie die niet weg te denken is op het gebied van bescherming en migratie. Het beleidsplan 2025-2035 focust zich dan ook op deze sector.

Waardig bestaan

Huidig directeur Luc Van Haute riep op om te vernieuwen, maar ook om mensen te blijven mobiliseren: ‘Momenteel zijn er in de wereld 123 miljoen mensen ‘on the move’, op zoek naar veiligheid. Overal in de wereld hebben we geleerd om bovenop noodhulp te werken aan de structurele oorzaken van kwetsbaarheden en conflicten. In België blijft de kernactiviteit van Caritas International het begeleiden van vluchtelingen zodat ze een waardig bestaan kunnen opbouwen. Zolang er crisissen zullen zijn, zullen er ook mensen zijn die we moeten beschermen. En zolang er mensen zullen zijn die bescherming nodig hebben, zal er een Caritas zijn.’