In memoriam E.H. Hugo Dierick (2 januari 1938-17 maart 2026)
Hugo werd geboren te Antwerpen op 2 januari 1938 en overleed in Boechout op 17 maart 2026, in WZC Capenberg, gesterkt door Gods zalvende liefde. Hij was docent aan Thomas More - Campus Turnhout, maar wij hebben hem vooral gekend als priester in de Sint-Joriskerk. Hij stond ook bekend als priester van Marriage Encounter en als inwonend priester van de Karmel. Op het rouwprentje stond – terecht – “uitzonderlijk priester”. Daar willen we dieper op ingaan, te beginnen met de getuigenis van Jan Dierick. “Jij was een charismatisch en charmant priester! Eén uit de duizend, een man met een luisterend oor en een spitsvondige woordenschat. Je teksten, brieven en voordrachten waren doorspekt van fijne en doordachte bewoordingen. Het geloof maakte volgens jou deel uit van de mensen en werd ook actief gecultiveerd onder de mensen en vooral in hun relaties. Je straalde rust en wijsheid uit en je schuwde de fantasierijke gedachten niet. Je was een bruggenbouwer en wij zullen jouw visie verder in deze wereld uitdragen!” Getekend “De helper” Jan Dierick.
Een visie à la Franciscus van Assisi
Franciscus van Assisi had een opvallendn unieke visie op vrede voor zijn tijd, en één van de meest bijzondere episodes uit zijn leven is zijn ontmoeting met de sultan van Egypte, Malik al-Kamil, tijdens de Vijfde Kruistocht. Franciscus van Assisi (1181/82–1226) leefde in een tijd waarin christenen en moslims vaak tegenover elkaar stonden, vooral door de kruistochten. Terwijl veel leiders opriepen tot strijd, benadrukte Franciscus geweldloosheid, respect voor alle mensen als schepselen van God, het zoeken naar dialoog in plaats van conflict, vrede die voortkomt uit nederigheid en broederschap. Dit was in zijn tijd heel uitzonderlijk. In 1219 reisde Franciscus naar Egypte, naar het militaire kamp van de kruisvaarders. Hij stak vervolgens – onbegeleid – de frontlinie over om de sultan persoonlijk te ontmoeten. Hij ging niet om de vijand te bestrijden, maar om in vrede te spreken. Het was midden in een actieve oorlogssituatie. De sultan ontving hem met respect en nieuwsgierigheid, ondanks dat Franciscus een vijandige religie vertegenwoordigde. Volgens verschillende bronnen voerden ze een open, hoffelijk gesprek over geloof. Franciscus probeerde niet met geweld te overtuigen, maar sprak vanuit eenvoud en dialoog. De ontmoeting veranderde niet onmiddellijk de koers van de oorlog, maar werd later gezien als een voorbeeld van interreligieuze ontmoeting, eeuwen voordat dat woord bestond. De ontmoeting tussen Franciscus en Malik al-Kamil wordt tegenwoordig vaak aangehaald als een voorbeeld van vreedzame dialoog tussen christenen en moslims, een vroege vorm van wat wij nu “interreligieuze dialoog” noemen, een toonbeeld van moed, vrede en respect in tijden van conflict, een model voor vredeswerkers, religieuze leiders en diplomaten. Vooral in de 20e en 21e eeuw kreeg dit verhaal opnieuw aandacht door pauselijke documenten en vredesinitiatieven die verwijzen naar de geest van Franciscus. Ongeveer jaarlijks vindt er een grote vredesconferentie plaats in de geest van Assisi, geïnspireerd door de beroemde ontmoeting van 1986 die paus Johannes Paulus II organiseerde. Het begon met de Werelddag van Gebed voor de Vrede in Assisi op 27 oktober 1986, en sindsdien is het een terugkerende traditie van interreligieuze vredesontmoetingen. Ik had sterk de indruk dat Hugo geen vijandbeeld had. Integendeel, net zoals Franciscus van Assisi, ging Hugo ervan uit dat alle mensen goedaardig waren. Helaas wisten oplichters en bedriegers Hugo wonen in zijn laatste jaren in Antwerpen. Ik herinner me hoe hij telkens weer de voordeur een kwartier op voorhand open zette, wanneer wij een afspraak hadden. Toen ik hem zei dat dit gevaarlijk was in deze tijden, antwoordde hij dat hij bang was dat hij de bel niet zou horen. Vandaar…
De noodzakelijke derde
In de klassieke christelijke theologie (orthodox, katholiek en protestants) wordt God verstaan als één God in drie Personen. Volgens onder meer Augustinus is de Heilige Geest de liefde (Lat. caritas) die Vader en Zoon verenigt. De Vader bemint de Zoon; de Zoon bemint de Vader en die wederzijdse liefde is de Heilige Geest. Zonder deze derde persoon zou God geen volmaakte liefde in zichzelf zijn. Hier is de Geest een noodzakelijk derde omdat hij de eenheid van de drie Personen als een levende dynamiek mogelijk maakt. Moderne theologen zoals Jürgen Moltmann en John Zizioulas spreken over de Drie-eenheid als een soort “goddelijke gemeenschap”. De Geest is de ruimte van vrijheid, liefde en gemeenschap waarin Vader en Zoon zich tot elkaar verhouden. In spiritualiteit is de Geest vaak de “brug”: God komt naar ons toe door de Geest. Christus wordt aanwezig door de Geest. Ik hoop dat mijn geheugen mij niet in de steek laat, als ik zeg dat Hugo deze gedachte extrapoleerde naar het hebben van kinderen: een koppel dat – opzettelijk - kinderloos bleef kon verstikkend werken en een kind was dan de noodzakelijke derde die de liefde ademruimte gaf.
Tot slot
Net zoals David, Jeremia, Jezus, Paulus,… ervaarde Hugo af en toe een soort onrust in zijn ziel. Gemarkeerd door een jeugdtrauma was hij niet ongevoelig voor spanningen. Dat maakte hem juist zo kwetsbaar en vooral menselijk… Kortom: uitzonderlijk.
Bernard Nys
