Commentaar Bijbellezing 13/09: ‘Klikken’ - Valérie Kabergs

Evangelie: Matteüs 18, 21-35  — ‘Hoe dikwijls moet ik hem dan vergeven?’

In die tijd kwam Petrus naar Jezus toe en sprak: ‘Heer, als mijn broeder tegen mij misdoet, hoe dikwijls moet ik hem dan vergeven? Tot zevenmaal toe?’ Jezus antwoordde hem: ‘Neen, zeg Ik u, niet tot zevenmaal toe maar tot zeventigmaal zevenmaal. Daarom gelijkt het Rijk der hemelen op een koning die rekening en verantwoording wilde vragen aan zijn dienaren. Toen hij hiermee begon, bracht men iemand bij hem die tienduizend talenten schuldig was. Daar hij niets had om te betalen, gaf de heer het bevel hem te verkopen met vrouw en kinderen en al wat hij bezat om zo de schuld te vereffenen. Maar de dienaar wierp zich voor zijn heer neer en smeekte: Heer, heb geduld met mij en ik zal u alles betalen. De heer kreeg medelijden met die dienaar, liet hem gaan en schold hem de geleende som kwijt. Maar toen die dienaar buiten kwam, trof hij daar een andere dienaar die hem honderd tienlingen schuldig was; hij greep hem bij de keel en zei: Betaal wat je schuldig bent. De andere dienaar wierp zich voor de eerste neer en smeekte: Heb geduld met mij en ik zal u betalen. Maar deze laatste weigerde en liet hem zelfs in de gevangenis zetten, totdat hij zijn schuld betaald zou hebben. Toen nu de overige dienaars zagen wat er gebeurd was, waren zij diep verontwaardigd en gingen hun heer alles vertellen. Daarop liet de heer de dienaar roepen en sprak: Jij, lelijke knecht, heel die schuld heb ik je kwijtgescholden, omdat je mij erom gesmeekt hebt. Had jij dan ook geen medelijden moeten hebben met je mededienaar, zoals ik met jou medelijden heb gehad? En in toorn ontstoken, leverde zijn heer hem over aan de beulen, totdat hij zijn hele schuld betaald zou hebben. Zo zal ook mijn hemelse Vader met ieder van u handelen die niet zijn broeder van harte vergiffenis schenkt.’

Commentaar Valérie Kabergs: ‘Klikken’

‘De juffen houden niet van klikken,’ zo vertelde mijn dochtertje op een keer. ‘Maar hoe kunnen ze het dan weten als iemand iets doet wat echt niet mag?’ Ik weet niet meer wat ik haar antwoordde, maar in het voorliggende Evangelie zitten wel wat richtingwijzers om met de vraag om te gaan.Er schuilen immers enkele verklikkers in het verhaal. Een aantal dienaren brengt de heer op de hoogte van het gebrek aan vergevingsgezindheid van hun mededienaar. De heer reageert daar woest op. Hij levert de dienaar zelfs over aan de beulen totdat hij het bedrag heeft terugbetaald dat hij zelf nog verschuldigd was aan de heer. Het komt me heel vreemd over dat er in een verhaal over vergeving zoveel gewelddadigheid zit. Des te meer omdat de heer vervolgens vergeleken wordt met de hemelse Vader. Wie bewijs wil vinden van een gewelddadig godsbeeld, kan deze passage alvast oplijsten. Zelf zou ik eerder zeggen: het enige wat God zo enorm boos kan maken, zijn situaties waarin de liefde het niet haalt van de haat.

Ik lees in het verhaal bovendien een spiegel voor elk van ons. Vaak vinden we het heel erg wanneer er ons - of mensen waarmee we ons sterk verbonden voelen - onrecht wordt aangedaan. We schieten in de verdediging en willen recht verschaft zien. Net zoals de dienaar. Wat meestal vlugger uit ons gezichtsveld verdwijnt, zijn de keren dat we zelf mee verantwoordelijk zijn voor onrecht. Ik denk ook aan alle kleine momenten waarin anderen onze beperkingen verdragen. Net zoals in de eerste reactie van de heer ten aanzien van dezelfde dienaar, schelden andere mensen zo vaak onze kleine schulden kwijt.

Soms hebben we anderen nodig om ons op rechte paden te houden en de Heer - met hoofdletter - die ons terechtwijst wanneer we toch te zeer erlangs blijven dwalen. Iemand ‘verklikken’ kan dus een manier zijn om onrecht hersteld te krijgen, zoals mijn dochter aanvoelde. Maar toch wil ik ook de juffen niet te zeer tegenspreken. Af en toe iets door de vingers zien, kan net een uiting zijn van die vergevingsgezinde houding én kinderen ervan bewust maken dat ze zelf ook af en toe iets doen wat de juf beter niet zou weten.

Valérie Kabergs is redactrice bij Otheo en bijbelblogster.