In memoriam E.H. Jos Opdebeeck (12 november 1936 - 28 april 2025)

Vijfenzestig jaar geleden werd Jos priester gewijd. Hij mocht dus briljant vieren… De pastorale eenheid St.Dimpna en Gerebernus wou dit feestelijk vieren in oktober… Maar Jos is ons voor geweest. Een week na de dood van paus Franciscus is hij plots gestorven.  Dat is een beetje tekenend voor hem: gevierd worden lag hem niet.  Als wij terugblikken op zijn leven, zien wij heeft leren leven en samen leven in de scouts, die begeleid werden door de leraars van het college. 

Na zijn priesterwijding werd hij benoemd tot leraar aan het St. - Jan Berchmanscollege van Mol.  Daar kreeg hij de opdracht om de veranderende catechese te begeleiden in het basisonderwijs, en kreeg hij ook een beperkte opdracht in de eerste cyclus van het middelbaar onderwijs. Daar ontpopte hij zich als een man met enorm veel kwaliteiten: een kinderkoor,  een blokfluitensemble, sport en jeugdbeweging , en natuurlijk zijn heel gekende lessen van klassieke gitaar. Ook in de parochie zette hij zich in: het Gregoriuskoor en de begeleiding van de anonieme alcoholisten. Daarnaast was er ook nog zijn tekentalent, waarmee hij soms ondeugend spotprenten maakte van zijn collega’s, en dan heb ik nog niets gezegd over zijn vogelkwekerij. 

Toen hij in 1980 hij door de bisschop benoemd werd als aalmoezenier van de gezinsverpleging in Geel, was dat voor hem een hele omschakeling. Als geboren Gelenaar kende hij wel het leven van de patiënten  of beter gezegd van de gasten, maar moest hij Mol verlaten, zijn vrienden en leerlingen, zijn jeugdbeweging. Het was met slepende voetjes dat hij de taak op zich nam, maar achteraf heeft hij gezegd, dat hij zich daarin duidelijk vergist had. Als aalmoezenier van het OPZ heeft hij schitterend werk gedaan. In de voormiddag deed hij de rondgang bij de mensen, die , zoals wij in Geel zeggen, binnen zaten, en in de namiddag zagen wij hem rustig door Geel fietsen om alle gastgezinnen minstens eenmaal per jaar te bezoeken. Met zijn groot geheugen kende hij alle patiënten en de gastgezinnen. Ook zijn zondagsvieringen werden niet alleen meegevierd door patiënten en personeel, maar ook door vele buren. Die laatste vielen stil na corona. 

Maar als wij ons Jos herinneren, zal dat altijd verbonden blijven met zijn levenswerk  als kenner en schilder van iconen. Hij is daar altijd bescheiden over gebleven , maar het is een feit dat hij in Europa geldt als een autoriteit.  Zijn boek : 'Iconen van de 16° tot de 20° eeuw'  is een standaardwerk.  Voor de oosterse christenen, waar iconen vereerd worden, zijn die afbeeldingen veel meer dan een schilderijtje. Door een icoon treedt de gelovige in verbinding  met God en de heiligen. De vierde-eeuwse kerkvader Basilius van Caesarea zei het zo: „De eer die de afbeelding wordt bewezen geldt het origineel” – de heilige dus.  Iconen worden ook wel vensters op de eeuwigheid genoemd, omdat zij een stukje van de Hemel, een stuk van Gods Koninkrijk laten zien.  Vele gelovigen noemen het schilderen van een icoon zelf een gebed. Dan heeft onze confrater heel veel gebeden in zijn leven. Want op vraag van de Orthodoxe Oekraiense kerk in Genk schilderde hij eigenhandig de ganse iconostase van 72 panelen, een werk waarmee hij zes jaar bezig was. Nadien kreeg hij een gelijkaardige opdracht voor een Slavisch Byzantijnse kerk in Maastricht. 

Na de coronaperiode vond Jos het te lastig om voor te gaan in de eucharistie omwille van rugproblemen. Hij vond er dan niet beter op dan zijn diensten aan te bieden aan het koor van St. Amands, die hem met dankbaarheid opnam.  Met de leden van dit koor, aangevuld met de koren  van Bel en St. Dimpna, heeft hij vorige maand de ganse  Goede Week gevierd en meegezongen en zo ook de paasdiensten. Een paar dagen later is hij dan echt Pasen gaan vieren bij de Heer en bij alle heiligen, die hij ooit geschilderd heeft. En die zullen hem zonder twijfel jubelend ontvangen hebben. En samen met hem zingen zij nu voor eeuwig: "Alleluja, alleluja, Loof de Heer, want eeuwig is zijn genade.  Alleluja, alleluja. "

Rik Aegten