COMECE-verklaring: De verantwoordelijkheid van Europa in het tijdperk van artificiële intelligentie

Een oproep tot bescherming van de menselijke persoon

Artificiële intelligentie (AI) verandert onze samenlevingen in een ongekend tempo. De toepassingen ervan bieden aanzienlijke kansen voor de integrale menselijke ontwikkeling en het algemeen welzijn. Tegelijkertijd roepen deze ontwikkelingen diepgaande antropologische, ethische, sociale en juridische vragen op die niet louter op basis van technologische of economische overwegingen kunnen worden beantwoord. De mensheid bevindt zich op een beslissend moment waarop technologische vooruitgang moet worden geleid door een hernieuwde aandacht voor de waardigheid van elke persoon, rechtvaardigheid en broederschap. In het tijdperk van artificiële intelligentie herinnert paus Leo XIV ons eraan dat „de kern van de christelijke visie op de mens  [ligt in] de belangrijke overtuiging dat man en vrouw geschapen zijn naar het beeld en de gelijkenis (vgl. Gen 1,26-27) van de Drie-ene God)  (paus Leo XIV, Magnifica humanitas, 50). Hij wijst ons op de „dringende plicht om ten diepste menselijk te blijven. We moeten met liefde dat schitterend mens-zijn behoeden dat ons is geschonken en dat in Christus in al zijn volheid is geopenbaard. Het bezit een luister die door geen enkele machine ooit kan worden vervangen” (O.c., 15).

Luisterend naar de zorgen en angsten die door velen worden geuit, erkennen wij, de bisschoppen die de bisschoppenconferenties van de EU vertegenwoordigen, de inspanningen die reeds zijn geleverd om het gebruik van AI te reguleren. We moedigen de Europese Unie aan om op dit gebied het voortouw te nemen in overeenstemming met haar grondwaarden en missie. Europa is geroepen om met urgentie, ambitie en verantwoordelijkheid te handelen. Het moet zijn digitale capaciteiten versterken en vorm geven aan het onderzoek, het ontwerp en de ontwikkeling van deze technologieën, ter bevordering van een visie die zich waarlijk op de mens richt.

Europa moet een positieve en leidende rol vervullen door bij te dragen aan internationale samenwerking en bestuur die de mensenrechten eerbiedigen. Het moet schadelijk gebruik van technologie voorkomen; een rechtvaardige toegang tot de winsten ondersteunen, en tevens zorg dragen voor de vrede en voor ons gemeenschappelijk huis. Dit moet worden bereikt met een collectief verantwoordelijkheidsgevoel, in samenwerking met instellingen, bedrijven, het middenveld, de onderwijsinstellingen en de burgers.

Als bisschoppen van COMECE moedigen wij de Europese Unie en haar lidstaten dan ook ten zeerste aan om de volgende beginselen toe te passen en deze in internationale fora te bevorderen:

• De menselijke waardigheid en de menselijke keuzevrijheid moeten voorop blijven staan.
• Algemeen welzijn, solidariteit, subsidiariteit, zorg voor de schepping en rechtvaardigheid moeten als leidraad dienen voor technologische innovatie.
• Verantwoordelijkheid, transparantie en verantwoording moeten gepaard gaan met AI.
• AI mag geen bron van discriminatie, uitsluiting of manipulatie worden.
• AI mag de uniciteit van de mens niet aantasten of verdringen, en mensen mogen niet worden gereduceerd tot digitale data of handelswaar.
• Gemeenschappelijke goederen op digitaal en technologisch vlak vereisen verantwoord bestuur.
• Democratie en de rechtsstaat moeten worden beschermd.
• AI moet bijdragen aan vrede en menselijke broederschap.

Artificiële intelligentie moet een middel blijven ten dienste van de mens, het algemeen welzijn en de vrede. De toekomst ervan moet niet alleen worden bepaald door wat de technologie kan, maar ook door wat menselijke waardigheid, verantwoordelijkheid, solidariteit en broederschap vereisen. De katholieke kerk gaat samen met de Europese Unie op weg ter bescherming van de mens in het tijdperk van artificiële intelligentie.

Ondertekend door de bisschoppen die zijn afgevaardigd door de bisschoppenconferenties van de Europese Unie, bijeen ter gelegenheid van de plenaire herfstvergadering van COMECE (16 oktober 2026).