De Achthoek richt zich vooral op mensen met een klein sociaal netwerk die om uiteenlopende redenen tussen de mazen van het hulpverleningsnet vallen © Work in Progress vzw
Een thuis is meer dan een dak: De Achthoek biedt mensen een plek in de samenleving
Work in Progress vzw in Harelbeke is één van de projecten die Welzijnszorg steunt en dat past in het campagnethema van dak- en thuisloosheid. De Startavond van Welzijnszorg vindt plaats op donderdag 1 oktober om 19 uur in De Spil in Roeselare.
Wie thuisloos is, ziet er niet altijd uit als iemand die op straat slaapt. Er kunnen schulden zijn, psychische problemen, een verbroken relatie, een verleden van detentie of jarenlange eenzaamheid. En er is vooral veel schaamte.
Dat weet Work in Progress vzw maar al te goed. Sinds 2007 biedt de vzw met het project De Achthoek in Harelbeke een thuis aan alleenstaanden met een psychische kwetsbaarheid die elders moeilijk een plek vinden. Van daaruit zoeken ze stap voor stap hun plaats in de samenleving. We spreken met Tine Van Belle, die samen met enkele anderen de vzw oprichtte en nog steeds bestuurder en coördinator van De Achthoek is.
Vangnet
De Achthoek richt zich vooral op mensen met een klein sociaal netwerk die om uiteenlopende redenen tussen de mazen van het hulpverleningsnet vallen.
Zo kwam er een vrouw bij ons terecht die door haar vriend uit huis was gezet en niet bij haar ouders terechtkon. Bij andere initiatieven voor beschut of begeleid wonen werd ze als ‘te goed’ beschouwd. Achter haar verzorgde voorkomen bleek echter een zware schizofrene problematiek schuil te gaan.
Anderen sliepen tijdelijk bij vrienden op de bank. Sommigen werden zelfs uitgebuit door de mensen bij wie ze verbleven. Nog anderen kunnen na een psychiatrische opname nergens meer terecht. En er zijn bewoners die na jaren in detentie opnieuw aansluiting moeten zoeken bij de samenleving.
Van administratie tot boodschappen doen
Wie na jaren detentie bij De Achthoek terechtkomt, moet soms letterlijk opnieuw beginnen. Dagelijkse beslommeringen die voor anderen vanzelfsprekend lijken, vragen opnieuw aandacht. Ook wie een tijdlang op straat of op de bank bij vrienden of kennissen leefde, heeft soms ondersteuning nodig bij persoonlijke hygiëne of om het huishouden te organiseren.
De vrijwilligers van De Achthoek staan daarom letterlijk naast hun bewoners. Ze gaan mee naar het OCMW, helpen om de administratie op orde te krijgen en maken bewoners wegwijs in de stad. Soms doen ze samen boodschappen en bekijken ze hoe je met weinig geld toch gezond kunt eten. Ze leren hen indien nodig koken.
De Achthoek in Harelbeke © Work in Progress vzw
Luisteren is minstens zo belangrijk
Naast die praktische hulp is er tijd voor gesprek: waar is hij of zij bang voor? Is er verdriet of rouw? Zijn er lichamelijke klachten? Hoe gaat het met de psychische gezondheid?
Door goed te luisteren, zoeken de vrijwilligers samen met elke bewoner naar de ondersteuning die nodig is. Zo bouwen ze stap voor stap een netwerk uit dat ook na het verblijf in De Achthoek blijft bestaan. Dat kan een maatschappelijk werker van het OCMW zijn, thuisverpleging, een huisarts of psychiater, gezinshulp, vrijwilligerswerk of een zinvolle vrijetijdsbesteding.
Het uiteindelijke doel is duidelijk: na twee tot drie jaar moet iemand niet alleen een woning hebben, maar ook opnieuw voldoende houvast om zelfstandig verder te kunnen.
De druk om ‘mee te kunnen’
Dat is vandaag niet altijd eenvoudig. De vrijwilligers merken dat de problematiek bij bewoners zwaarder wordt en de maatschappelijke druk toeneemt. Wie opnieuw een beetje stabiel is, krijgt al snel de verwachting om ook weer te kunnen werken. Voor iemand die nog volop bezig is om zijn leven opnieuw op de rails te krijgen, kan dat erg veel zijn.
Ook de financiële onzekerheid weegt zwaar. Sommige bewoners zitten in schuldbemiddeling of moeten alimentatie betalen. Sommigen moeten het met een leefloon van €60 stellen, waarvan ook nog verplaatsingen naar therapie of vrijwilligerswerk mee betaald moeten worden.
Zelfs gezond eten en voldoende bewegen zijn niet vanzelfsprekend. Wie lange tijd in overlevingsmodus zit, grijpt sneller naar goedkope en gemakkelijke voeding. Een wandeling maken wanneer je angstig of gespannen bent, is bovendien vaak moeilijker dan een pilletje nemen. Ook daarin proberen de vrijwilligers niet te veroordelen, maar samen te zoeken naar haalbare stappen.
Vraag is groter dan wat De Achthoek kan bieden
De Achthoek werkt uitsluitend met vrijwilligers. Geschikte mensen vinden die zich voor langere tijd willen engageren, is niet altijd gemakkelijk. En de vraag naar ondersteuning is veel groter dan wat de kleine werking kan opvangen.
Toch zijn de resultaten hoopgevend: van de 23 personen die in De Achthoek verbleven, wonen vandaag bijna alle voormalige bewoners zelfstandig, ze hebben werk of doen vrijwilligerswerk.
Hun zelfwaarde groeit en ze nemen opnieuw volwaardig deel aan de samenleving. Bij de meerderheid van de bewoners kon een nieuwe psychiatrische opname of gevangenisstraf worden vermeden
Ook de vrijwilligers zelf veranderen door hun engagement. Sommigen vonden dankzij de ervaring bij De Achthoek werk. Anderen leerden vooral anders kijken naar mensen met een psychische kwetsbaarheid.
Kijk voorbij het gedrag
De boodschap van De Achthoek sluit nauw aan bij de campagne van Welzijnszorg over dak- en thuisloosheid:
Kijk even voorbij iemands gedrag en luister naar die unieke persoon die je ontmoet.
Achter afwijkend gedrag zit vaak een verhaal, een verhaal dat we niet kennen wanneer we iemand vluchtig voorbijlopen. Soms moet iemand meerdere keren de kans krijgen om zijn verhaal te vertellen. Om vertrouwen te krijgen én te ervaren dat iemand vertrouwen in hem of haar heeft. Pas dan ontstaat ruimte om hulp te aanvaarden.
Misschien begint een thuis daarom niet bij vier muren en een dak. Misschien begint het bij iemand die zegt: “Ik zie jou, ik luister naar jouw verhaal en je hoeft dit niet alleen te dragen.”
Laatste aanpassing op 22/09/2026 om 15:53
