Filippus en de Ethiopiër of hoe rouwenden pastoraal nabij zijn

Hoe kan je rouwende mensen pastoraal nabij zijn? Renaat Desmedt getuigde op de jaarlijkse navormingsavond voor uitvaartsgebedsleiders.

In juni 2025 was er de jaarlijkse navormingsavond voor uitvaartgebedsleiders. Renaat Desmedt gaf een doorleefde getuigenis over hoe hij rouwende mensen pastoraal nabij is en hoe hij met hen de voorbereiding van de uitvaartliturgie bespreekt. We sloten de avond af met een gebedsmoment, waarbij deken Renaat ons meenam naar het verhaal over de ontmoeting tussen Filippus en de Ethiopiër (Hand. 18, 26-40). We delen hier graag zijn inspirerende woorden. Mogelijks kunnen ze je helpen om gelovig toe te leven naar de dagen van Allerheiligen en Allerzielen binnenkort.

Het verhaal van Filippus en de Ethiopiër (Handelingen 18, 26-40) heeft eenzelfde opbouw als het verhaal van de Emmaüsgangers (Lucas 24, 13-35). Niet toevallig: Lucas is de auteur van beide verhalen. In het begin van het verhaal is er onbegrip, op het einde intense vreugde. Vanwaar die ommekeer? Een toevallige tochtgenoot ontsluit de Schrift, breekt het brood of doopt met water.

Wat de Emmaüsgangers en de Ethiopiër overkwam, kan ook ons overkomen vandaag.

Filippus, die een diaken is, is het type van de ideale verkondiger. Hij sluit zich niet op, doch begeeft zich op weg. Hij luistert. Hij stelt vragen. Hij toont interesse. Hij laat zich uitnodigen plaats te nemen in de koets. Hij wordt een tochtgenoot. Hij dwingt zich niet op. Op het passende moment verkondigt hij Jezus. Hij getuigt.

De Ethiopiër is een zinzoeker. Rijk, maar zonder houvast. Op terugtocht van een bedevaart naar Jeruzalem leest hij in zijn reiskoets de profeet Jesaja. Uit zichzelf verstaat hij niet wat hij leest. Het is Filippus die hem de ogen opent. De Ethiopiër ontdekt dat het verhaal dat hij leest, zijn verhaal is. Catechese is geen les geschiedenis, doch een moment van herkenning. Een ontmoeting die toekomst opent. Filippus is een bruggenbouwer: hij brengt God en mensen dichter bij elkaar.

Filippus en de Ethiopiër dalen samen af in het water. Voor Filippus is het een herbronning. Filippus en de Ethiopiër staan samen onder het Woord van God. Geloven en gelovig worden doe je trouwens nooit alleen: mensen worden gelovig aan elkaar.

Het verhaal van beiden gaat verder. De Ethiopiër zet vol vreugde zijn reis voort. Filippus trekt verder en verkondigt in alle steden de blijde boodschap. In Caesarea komt hij thuis en deelt met anderen zijn ervaringen. Het Woord van God zet mensen telkens opnieuw in beweging. Verkondigen houdt nooit op.

Bij nader toezien is de Heilige Geest het hoofdpersonage. Hij is het die Filippus inspireert en aanstuurt om op weg te gaan. Het is het werk van de Geest als een mens God op het spoor komt.

Uit onszelf zijn we te zwak en te klein.

De weg die van Jeruzalem naar Gaza loopt is eenzaam. Verkondigen verloopt niet altijd even gemakkelijk. Uitdagend, ja, maar bron van diepe vreugde en innerlijke vrede.

Het verhaal van Filippus en de Ethiopiër

(Handelingen 8, 26-40)

Een engel van de Heer sprak tot Filippus:
‘Begeef u op reis naar het zuiden.
Ga de weg op die van Jeruzalem naar Gaza loopt.
Deze is eenzaam’.
Filippus begaf zich op reis.
Terzelfder tijd bevond zich een Ethiopiër
op de terugweg van een pelgrimstocht naar Jeruzalem.
Gezeten in zijn reiskoets
was hij de profeet Jesaja aan het lezen.
De Geest sprak tot Filippus:
‘Ga naar die reiskoets
en blijf in de nabijheid’.
Toen Filippus er naartoe gegaan was,
hoorde hij hem de profeet Jesaja lezen.
Filippus vroeg hem:
‘Begrijp je wat je leest?’
Maar de Ethiopiër antwoordde:
‘Hoe zou ik dat kunnen,
als niemand mij daarin behulpzaam is?’
Hij nodigde Filippus uit in te stappen
en bij hem te komen zitten.
Filippus begon te spreken en
uitgaande van deze tekst
verkondigde hij hem Jezus.
Al voortreizende kwamen zij bij een water
en de hoveling zei:
‘Hier is water.
Wat is erop tegen dat ik gedoopt word?’
De Ethiopiër liet de koets stilhouden
en beiden, Filippus en de Ethiopiër,
daalden af in het water
en Filippus doopte hem.
Toen zij uit het water gekomen waren,
rukte de Geest Filippus weg.
De Ethiopiër zag hem niet meer
en zette vol blijdschap zijn reis voort.
Filippus echter werd aangetroffen in Azotus.
Daar trok hij rond
en predikte de blijde boodschap in alle steden
totdat hij in Caesarea kwam.