’t Moet niet altijd brood zijn: Mariamaand (1)

Verhaal en traditie

Alhoewel de precieze oorsprong van de traditie van de ‘Mariamaand’ mei niet helemaal duidelijk is, lijdt het weinig twijfel dat de plaats van oorsprong Italië is. Zo richtte de Milanese bisschop Carolus Borromeus (1538-1584) tijdens de maand mei gebedsmomenten voor Maria in die aansloten bij de meivieringen. Aangezien er in die tijd ook pest uitbrak in de stad Milaan, lokten die vieringen veel mensen die om genezing kwamen bidden naar de kathedraal van Milaan. 

De diensten werden door zoveel mensen bijgewoond, dat ook andere Italiaanse steden ze begonnen te organiseren. Rond 1739 werden bijvoorbeeld ooggetuigenverslagen opgetekend van Mariadevotie in de meimaand nabij de Italiaanse stad Verona. Later zouden Italiaanse jezuïeten het gebruik ook in de rest van Europa promoten.

In 1747 moedigde de aartsbisschop van Genua bovendien aan om de devotie van de meimaand ook te vieren als devotie voor ‘thuis en gezin’. Dat zijn thema’s die we nog steeds associëren met Mariadevotie. Veel verschillende mensen speelden zo doorheen de geschiedenis een rol in de totstandkoming van tradities van de moderne Mariaverering. 

Toch waren er eerder ook al verschillende sporen van de traditie te vinden. De Romeinen vierden in de meimaand (Maius) de godin Maia. Die godin was in de Griekse mythologie de oudste van de Pleiaden. Ze is een van de zeven dochters van Atlas en Pleione en is de moeder van de boodschappergod Hermes. 

De Floralia waren bij de Romeinen het feest van Maia: het was een meerdaags ‘bloesemfeest’ met de klemtoon op vruchtbaarheid, het heropbloeien van de natuur en de moederrol van de godin. Het woord maia betekende in het oud-Grieks namelijk eerst ‘moeder’, later ‘vroedvrouw’. 

Die thema’s zien we natuurlijk ook nu nog in de huidige Mariaverering. Verschillende middeleeuwse bronnen die tradities in de meimaand beschrijven, bevestigen ook de connectie tussen het Romeinse feest en de Mariaverering.