Vrijwilligers: goud waard, maar hoe vind je ze?
Carine Dochy
In België ‘vrijwilligt’ 12,5% van de bevolking, maar liefst 1.166.000 mensen. Alleen al in de parochiepastoraal van de Belgische katholieke Kerk zijn er 125.000 vrijwilligers (cijfers van het jaarrapport 2022). Zoveel vrijwilligers, maar toch horen we vaak dat het moeilijk is om vrijwilligers te vinden.
Waarmee moet je rekening houden als je vrijwilligers zoekt?
De organisatie Vrijwilligerswerkwerkt stelt dat vrijwilligers zich het gemakkelijkst laten aanspreken door mensen die ze (her)kennen en wanneer ze persoonlijk gevraagd worden om een specifieke taak uit te voeren. Er wordt bovendien aan toegevoegd dat Vlamingen gemiddeld drie keer moeten aangesproken worden vooraleer ze “ja” zeggen. Ze zeggen ook eerder “ja” als het gaat om een gerichte opdracht of taak dan op de eerder algemene vraag om vrijwilliger te worden.
Wat kan helpen bij de zoektocht naar vrijwilligers ?
Vergroot je aantrekkingskracht als pastorale eenheid
Stel je het beeld voor van een markt. Op die markt proberen verschillende verkopers hun producten aan de man te brengen. Vraag is wat jou als klant beweegt om bij een bepaald kraam je producten te kopen. Vaak speelt het enthousiasme van de verkoper, de manier waarop de producten liggen uitgestald en natuurlijk de producten zelf de belangrijkste rol.
Dat beeld van de markt kunnen we toepassen op onze pastorale eenheden. Het doet ons nadenken over verschillende vragen.
Stralen wij net zoals de enthousiaste verkoper op de markt iets uit wat andere mensen weet te boeien?
Iets wat andere mensen vragen doet stellen naar het waarom en hoe? Welk 'product' bieden wij aan? Is dat 'product' aantrekkelijk en doen we er iets aan om het aantrekkelijk(er) te maken? Doen we bijvoorbeeld voldoende wat we verkondigen? Zijn we voldoende wie we zeggen te zijn? En hoe ziet onze 'etalage' eruit? Om maar een paar voorbeelden te noemen: is onze kerk netjes en voor iedereen toegankelijk, zijn de communicatiekanalen eigentijds en up to date?
Recruteer hedendaags
Dat wil zeggen: kijk met de bril van de aankomende vrijwilliger. Onze samenleving kenmerkt zich door enkele duidelijke trends die impact hebben op het vrijwillig engagement. Denk maar aan grotere flexibiliteit, jobhoppen, permanente connectiviteit,... Als je deze trends extrapoleert naar het vrijwilligerswerk, zie je significante verschuivingen in dat vrijwilligerswerk in vergelijking tot vroeger:
engagementen zijn korter van duur, niet meer allesomvattend, mensen zoeken de win-win in vrijwillig engagement, ze hoppen meer van het ene engagement naar het andere.
Hoe kun je hierop reageren? Vroeger stond 'het systeem' centraal. Vrijwilligers vragen meer en meer flexibiliteit. Spelen we daar als Kerk op in? Houden we daar voldoende rekening mee? En hoe doen we dat concreet?
Denk na via welk kanaal je het best recruteert
Spreek mensen persoonlijk aan, wees steeds alert op nieuwe mensen. Je zoekt best mensen als het niet dringend is. "Niemand van ons zet graag ligstoelen open op de Titanic," dixit Walter van Wouwe.
Blijf niet in de kerk of op vertrouwd terrein, maar sta eens op een beurs, een (kerst)markt en maak je zo kenbaar als pastorale eenheid.
En vergeet vooral niet dat een tevreden vrijwilliger misschien wel de grootste reclame vormt voor je pastorale eenheid! Daar kan geen enkele wervingscampagne tegenop!
Licht mensen in – maak goede afspraken
Zijn onze vrijwilligers voldoende ingelicht over hoe ze verzekerd zijn (polissen BA en AO) en wat de kilometer- en onkostenvergoeding inhoudt? Voor deskundig advies kunnen ze hiervoor terecht bij het economaat van ons bisdom.
En last but not least: waardeer (nieuwe) mensen
Een pastoor zei het ooit eens zeer kernachtig: “Je moet animeren, inspireren en trakteren!” Beter kan het niet gezegd worden!
Aan alle vrijwilligers in onze parochies: dank voor alles wat jullie dag in dag uit voor onze kerken/onze Kerk doen! Goede moed in het vrijwilligen!