Werelddag van Verzet tegen Extreme Armoede 17 oktober 2026

Deze Werelddag, in 1992 erkend door de Verenigde Naties, is een dag waarop wereldwijd organisaties en verenigingen armoede en vooral mensen die in armoede moeten leven, onder de aandacht willen brengen van het grote publiek.

Deze dag gaat terug op 17 oktober 1987 toen zeker 100.000 mensen verzamelden op ‘Place du Trocadéro’ in Parijs, waar in 1948 de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd ondertekend. Ze herdachten toen ook het dertigjarig bestaan van ATD VierdeWereld.

Hun stichter, père Joseph Wresinski (1912-1988), onthulde er de eerste gedenksteen voor de slachtoffers van armoede. Ondertussen zijn er in veel landen replica’s van deze steen te vinden, zoals ook in Brussel op de Esplanade voor het Europees Parlement. Op alle stenen staan in 1 of meer talen deze woorden van Joseph Wresinski te lezen:

“Waar mensen gedoemd zijn in armoede te leven, worden de Rechten van de Mens geschonden. Zich verenigen om die rechten te doen eerbiedigen is een heilige plicht.”

Hij bracht toen ook een huldebetuiging aan de moed, het lijden en het verzet van de allerarmsten: “Je témoigne de vous” (Ik getuig van u).

De armoede uit zijn eigen jeugd leerde Joseph Wresinski: mensen in armoede verwachten vooral dat men naar hen luistert.

De ontmoeting in 1957 met gezinnen in het daklozenkamp van Noisy-le-Grand, een voorstad van Parijs, was de katalysator. Samen met hen zette hij zijn eigen ervaringen om in een maatschappelijk project en in een internationale beweging die armoede weigert te aanvaarden: ATD Vierde Wereld. 

ATD stond oorspronkelijk voor “Aide à toute détresse” en werd later “Agir tous pour la dignité, Quart Monde”. In het Engels: “All Together for Dignity” en in het Nederlands: “Samen voor Waardigheid”.

In de basisopties van ATD Vierde Wereld staat:

“Ieder mens draagt in zich een fundamentele en onvervreemdbare waarde die hem bevestigt in zijn menselijke waardigheid.”

ATD Vierde Wereld is sinds al die jaren een internationale beweging die wereldwijd met mensen in armoede, met vrijwillig(st)ers en medestanders, strijdt voor een wereld zonder armoede en sociale uitsluiting. De boodschap is steeds:

“Armoede is geen noodlot. Wij moeten ons verenigen om armoede uit te roeien.”

Ook in ons land blijft deze beweging actief via verschillende lokale en regionale ATD-groepen in Vlaanderen, Wallonië en Franstalig Brussel.

In dialoog en samenwerking met andere partners in de armoedebestrijding worden sensibiliseringsacties opgezet om de problematiek van mensen in extreme armoede kenbaar te maken, met een duidelijke boodschap ook naar de politieke overheden.

In verschillende steden en gemeenten is ATD Vierde Wereld steeds (mede-)organisator van deze jaarlijkse Werelddag (op 17 oktober zelf of daar dichtbij).

Tot slot toch nog deze aanvulling:

Bij zijn verkiezing tot paus in 2013 zei een bevriende kardinaal tot Franciscus: ‘Vergeet de armen niet’. Paus Franciscus zaliger blijft ons steeds oproepen om de armen nooit te vergeten! Zijn opvolger paus Leo heeft dit meteen ook duidelijk bevestigd in zijn 1ste apostolische exhortatie‘Dilexi te’, over de liefde voor de armen (4 oktober 2025):

“De waardigheid van elke menselijke persoon moet nú gerespecteerd worden, niet morgen, en de ellendige situatie van zovelen wiens waardigheid ontzegd wordt, moet ook een aanhoudende oproep zijn voor ons geweten.” (DT 92)