Van zonsopgang tot zonsondergang

Een terugblik op de oecumenische viering in de O.L.V. St-Pieterskerk met voorgangers uit de verschillende christelijke gemeenschappen van Gent.

Voorgangers en medewerkers van de verschillende christelijke gemeenschappen in Gent © bisdom Gent

In heel het noordelijke halfrond loopt van 18 tot 25 januari de Gebedsweek voor de eenheid onder de christenen. In het zuiden vindt deze meestal plaats rond Pinksteren, want daar is het nu zomervakantie.

Jaarlijks vragen de Commissie voor ‘Geloof en kerkorde’ van de Wereldraad der Kerken (opgericht in 1948) en het rooms-katholieke ‘Dicasterie voor de bevordering van de eenheid van de christenen’ aan telkens een andere kerkgemeenschap om deze week inhoudelijk voor te bereiden. Dit jaar was het de beurt aan de Armeens-apostolische Kerk.

Hoewel deze oriëntaals-orthodoxe Kerk in het Westen voor velen onbekend is, geldt ze als een van de oudste christelijke gemeenschappen ter wereld. Ze werd officieel opgericht in 301, maar heeft wortels tot in de apostolische tijd en gaat terug op de verkondiging van de apostelen Thaddeüs en Bartholomeüs, die Armenië al in de eerste eeuw evangeliseerden.

De Armeens-apostolische Kerk is een Kerk van vele martelaren. Ze heeft zwaar geleden ten tijde van de grote Armeense genocide tussen 1915 en 1923, waarbij anderhalf miljoen Armeniërs vermoord werden. Niettemin is ze een bruggenbouwer, een voorloper in de dialoog met de andere Kerken en religies, zoekend naar begrip en vrede.

Vader Malachia en enkele mensen van de Armeense delegatie. © DVB

Vele Armeense gelovigen leven sinds de genocide en door latere politieke gebeurtenissen in de diaspora, ook in ons land. Het oecumenisch avondgebed van zondag 18 januari in de Gentse O.L.V. St-Pieterskerk werd bijgewoond door een hele delegatie van deze Armeense christenen. Een van hen was vader Malachia, die als Armeense priester de dienst voorging, samen met leden van het Interkerkelijk beraad (IKB) en vertegenwoordigers van het rooms-katholieke bisdom en dekenaat.

De avond verliep ingetogen en het gebed ontroerde bij momenten. Bijvoorbeeld bij de intredeprocessie met de negen voorgangers van verschillende Kerken, terwijl het ‘Laudate omnes gentes’ (Taizé) werd ingezet door een omvangrijk instrumentaal ensemble en koor (Arte Musicale o.l.v. Steve De Veirman). Of bij het aansteken van de paaskaars en het verspreiden van het licht ervan door vader Malachia. Of bij het samen belijden van het credo van Nicea-Constantinopel.

De viering zelf was een bewerking van het dagelijkse ‘officie van de zonsopgang’ dat uniek is voor de Armeense kerk en dat is samengesteld door de heilige Nerses van Gla in de twaalfde eeuw. De beeldspraak van Christus als de eigenlijke zonsopgang, als het Licht – ‘Looys’ zoals door allen in het Armeens gezongen werd – doordesemde de viering. Christus is meer bepaald ‘Licht uit Licht’, zoals ons gemeenschappelijke credo Hem typeert.

Eén in Christus © bisdom Gent

Ds. Eefje Van der Linden © bisdom Gent

In haar preek bij een fragment uit de Efeziërsbrief (Ef 4,1-13) verwees ds. Eefje van de protestantse Rabotkerk naar de noodzaak om de eenheid te doorleven en naar de grondhoudingen die daartoe nodig zijn: genegenheid, dienstbaarheid en grootmoedigheid. De predikante getuigde:

‘De eenheid is ons al gegeven. We hoeven haar niet meer te zoeken of uit te vinden. We mogen leven uit die genade, uit dankbaarheid, en elkaar vanuit die genade aankijken, bij elkaar op bezoek gaan, van elkaar leren, voor elkaar zorgen. Wij denken maar al te vaak dat het van ons afhangt of die eenheid of die vrede er komt. Maar in se is ze ons al gegeven omdat God haar ons gegeven heeft.

Het is aan ons om die eenheid te bewaren, te koesteren, want ze is zo breekbaar en kwetsbaar. Het is niet moeilijk elkaar vast te houden wanneer je vrienden bent, wanneer je dezelfde achtergrond hebt, dezelfde interesses en denkbeelden. Heel anders wordt het als je er verschillende denkbeelden op nahoudt.'

Lees hier de volledige tekst

De viering in de OLV St-Pieterskerk was welbeschouwd een kleine paaswake rond Christus als het Licht. We konden er ervaren wat op andere momenten moeilijker te begrijpen valt: dat wij – anglicanen, protestanten, orthodoxen, rooms-katholieken… – hoewel feitelijk nog verdeeld, in werkelijkheid inderdaad al één zijn, het ene Lichaam van Christus.

Aan het einde klonk in die zin een oud Armeens gebed van de heilige Gregorius van Narek. Hij was een monnik die leefde rond het jaar 1000. Hij wordt niet enkel in de Armeens-apostolische, maar ook in de rooms-katholieke Kerk vereerd als heilige (feestdag op 27 februari). In 2015 werd Gregorius door paus Franciscus als een van de weinige oosterse christenen aangewezen als ‘kerkleraar’.

‘Heer Jezus, licht uit licht,

blijf bij ons die hier bijeen zijn om uw heilige en kostbare naam te verheerlijken.

Laat uw levengevende uitstraling

een diepere liefde voor elkaar in ons ontsteken.

Laat uw schitterende licht ons leiden tot een steeds grotere eenheid.

Laat ons, net als de verschillende bloemen van uw koninklijke tuin,

in harmonie bloeien door uw goddelijke glans,

om zo U altijd in vreugde te loven en in eenheid te verheerlijken,

samen met de Vader en de Heilige Geest,

nu en altijd, tot in de eeuwen der eeuwen.’

Christus, Licht uit Licht © bisdom Gent

Met de woorden van de heilige Gregorius is een ochtendgebed uit het Oosten, uit het morgenland van de Kerk, een avondgebed geworden bij Gentse christenen in het Westen. En zo bezingen wij hetzelfde Licht, ‘van zonsopgang tot zonsondergang’.

Dieter Van Belle
(verantwoordelijke voor de oecumene in het bisdom Gent)

Bekijk hieronder meer foto's of ga naar de Flickr pagina