Visietekst stichting openbaar nut DECANI

• Context en noodzaak

Binnen het bisdom Gent worden we geconfronteerd met een toenemende uitdaging: het behoud en beheer van het kerkelijk patrimonium. Het gaat hierbij om allerhande onroerend goed zoals parochie- of feestzalen, huizen, appartementen, landbouwgronden, soms schoolgebouwen, allemaal eigendom van plaatselijke vzw’s.

Zonder uitzondering werden deze goederen in de loop van decennia op lokaal niveau bijeengebracht door schenkingen of aankoop en beheerd met belangeloze inzet van plaatselijke gelovigen en clerici, steeds met als doel de bloei van de plaatselijke geloofsgemeenschap. 

Het is een zaak van eerbied voor het engagement van de schenkers en beheerders dat dit patrimonium als kerkelijk goed ter beschikking is en blijft voor de toekomstige pastorale noden van de plaatselijke kerk.

Door de voortschrijdende secularisering, een complex juridisch en administratief kader en een afname van vrijwilligers, dreigt waardevol patrimonium verloren te gaan. De conclusie dringt zich op: bundeling van krachten, met professionele ondersteuning is hoogst aangewezen om de toekomst van de lokale pastorale initiatieven te verzekeren.

• Stichting DECANI – doel en activiteiten

De stichting DECANI heeft als algemeen doel de ondersteuning en bestendiging van de Rooms-Katholieke Kerk binnen het bisdom Gent, door het verlenen van steun aan de opbouw van de pastorale werking in de dekenaten en parochies, alsook door het mogelijk maken van diverse religieus geïnspireerde initiatieven.

De stichting ontplooit haar werking in overeenstemming met het Belgisch recht, het Wetboek van Canoniek Recht, alsmede de toepasselijke diocesane decreten en richtlijnen, en draagt daarbij een wezenlijk Rooms-Katholiek en confessioneel karakter.

De stichting DECANI wordt opgericht niet enkel met de bedoeling dit parochiaal en dekenaal patrimonium bijeen te brengen en te beheren maar ook dit patrimonium tegebruiken als ondersteuning van de pastorale werking van de parochies en dekenaten binnen het Bisdom Gent, nu en in de toekomst. 

Daarnaast voorziet de stichting in organisatorische, boekhoudkundige en financiële ondersteuning van zowel haar eigen patrimonium als dat van de dekenale en/of parochiale vzw’s binnen het bisdom Gent die de visie van DECANI onderschrijven.

Deze ondersteuning is gericht op de verdere uitbouw en werking van de Rooms-Katholieke Kerk binnen de betrokken kerkelijke entiteiten.

Ook al brengt deze stichting parochiaal en dekenaal patrimonium van het bisdom Gent zoveel als mogelijk bijeen, het is daarom geen stichting ‘van het bisdom’, wel een stichting die vanuit de dekens, in verbinding met de bisschop als diocesane stichting beheerd wordt. 

De stichting biedt via haar statuten en haar reglement van inwendige orde de nodige garanties aan lokale entiteiten over het gebruik van hun inbreng en streeft naar een transparante en participatieve werking.

De structuur van stichting DECANI is diocesaan verankerd via de dekenaten en werkt nauw samen met de pastoraal-moderatoren en lokale vrijwilligers. Door deze samenwerking wordt een gedragen en efficiënte aanpak mogelijk gemaakt, waarbij lokale noden en contexten centraal staan. 

De dekens hebben zich alvast geëngageerd in dit verhaal en zijn bij de oprichting leden van het bestuursorgaan.

• Benadering

Voorafgaandelijk wordt goed afgestemd met de dekenale ploeg, de finacor en de parochieploeg over de doelstelling van stichting DECANI en de geboden ondersteuningsmogelijkheden. Er wordt een overzicht gemaakt en wordt contact gelegd met de parochiale / plaatselijke patrimonium-vzw’s en exploitatie-vzw’s.

In een kennismakingsgesprek wordt het doel van de stichting uitgelegd en wordt nagegaan of en in welke mate de lokale/ parochiale / plaatselijke patrimonium-vzw of exploitatie-vzw bereid is mee te gaan in het opzet en doel van stichting DECANI, namelijk de ondersteuning van de pastorale werking binnen de lokale entiteit, de parochie of  het dekenaat. 

Het moet finaal duidelijk zijn of er al dan niet een engagement bestaat om de doelstelling van de stichting DECANI te onderschrijven en zich hier, op korte of middellange termijn, bij aan te sluiten.

In geval van een inbreng wordt uiteraard overleg gepleegd met het bestuursorgaan van de kandidaat-inbrenger om de staat en de bestemmingsmogelijkheden van het onroerend goed na te gaan. In onderling overleg kan beslist worden om een grondige analyse te maken van de bestaande situatie (beschrijving van de roerende en onroerende goederen, de huidige staat van de gebouwen, de voorziene renovaties en/of bouwplannen, toekomstvisie op niveau dekenaat,…). 

In de visie van de stichting DECANI staat het kerkelijk patrimonium altijd ten dienste van de lokale pastoraal, tenzij voor die gebouwen waarvoor al een diocesane structuur bestaat. 

De stichting zal instaan voor de begeleiding van de betrokken entiteit.
In elke geval dient alles in lijn te zijn met hetCharter van goed kerkelijk beheer. (herwerkte uitgave 2022)

Er moet vooraf ook duidelijk zicht zijn op de huidige werking en het facilitair beheer van de desbetreffende onroerende goederen. Vanuit dit perspectief kan gekeken worden welke ondersteuning er nodig en haalbaar is.

• Toetreding

Op dit ogenblik is de stichting Decani in de fase van oprichting en worden doel en opzet door middel van o.a. dit document gecommuniceerd.

In een volgende stap zullen pastorale entiteiten, parochies en dekenaten uitgenodigd worden na te denken over of en hoe zij wensen in te gaan op de uitnodiging om toe te reden en/of over het niveau waarop zal samengewerkt worden. Daarbij zijn verschillende scenario’s en tijdslijnen mogelijk.

Als die oefening slaagt, betekent dit een vereenvoudiging, ontzorging en verdere professionalisering waarbij het Kerkelijk patrimonium zoveel mogelijk gevrijwaard wordt. Bovendien waarborgt een grote betrokkenheid van de dekens en pastoraal-moderatoren een betere verankering en een efficiëntere inzet van de schaarse vrijwilligers.

Gent, 15.01.2026