"Sint-Franciscus houdt ons een spiegel voor"

Met maar liefst 6 pastorale eenheden die bij hun oprichting ervoor kozen om als ‘pastorale eenheid Sint-Franciscus’ (of Heilige Franciscus en Heilige Clara) voort te gaan, staat de heilige Franciscus bovenaan het lijstje van meest gekozen heiligen in het bisdom Hasselt. De heilige uit Assisi kreeg ook bijzondere aandacht in ons bisdom met onder andere de recente tentoonstelling van Lucy D’Souza in het Pastoraal Centrum – Seminarie. Met het achthonderdjarige jubileum van zijn sterven in gedachten wilden we als redactie van SAMEN graag weten: op welke wijze blijft Franciscus vandaag de Limburgers inspireren? 

Daarom stelden we aan de pastorale eenheden die zijn naam dragen de vraag: van waar de keuze voor de heilige Franciscus?

“Sint-Franciscus is vandaag meer dan ooit actueel”, zegt Gert Devroye van de pastorale eenheid Heilige Franciscus en Clara Halen. “Franciscus was immers geen geleerde, geen theoloog, maar iemand die juist het hart van het gewone volk bereikte. Hij bekeerde zich tot een leven van armoede, gebed en dienstbaarheid. Onder zijn invloed legde ook Clara van Assisi zich toe op de navolging van Christus in radicale armoede. Zij beiden bieden naar onze mening een inspirerend en bezielend voorbeeld om samen de Halense geloofsgemeenschap perspectieven te bieden voor nu en voor de toekomst.” 

Voor de pastorale eenheid Sint-Franciscus Oudsbergen verklaart Jos Delbroek het als volgt: “Tijdens een bevraging onder kerkbetrokken vrijwilligers en geïnteresseerden kwam de naam van deze heilige al snel naar boven. Zijn radicale keuze voor de mens, in het bijzonder de hulpbehoevende, en zijn grenzeloos respect voor de natuur als geschenk van God, doorstaan al eeuwen de tijd en klinken actueler dan ooit. Ze houden een uitdaging in voor onze werking die we niet uit de weg willen gaan.”

Net zoals in Oudsbergen werd in de pastorale eenheid Sint-Franciscus Hasselt de keuze beslecht met een bevraging van de plaatselijke gemeenschappen. “Met bijna vijftig procent haalde de heilige Franciscus veruit de meeste stemmen”, weet parochieassistente Liesbet Raddoux.

Ook in Pelt was de keuze voor de heilige Franciscus er eentje vanuit de gemeenschap: “Samen met alle gelovigen uit Pelt kozen we voor de heilige Franciscus als patroonheilige voor onze pastorale eenheid. Zijn doorleefde vreugde en authenticiteit geven kracht en enthousiasme. Maar bovenal leert zijn liefdevolle uitstraling ons om onze verbondenheid met God, de anderen, met de natuur en met onszelf te versterken”, aldus deken Jan Philippe, tevens pastoor-moderator van de pastorale eenheid Sint-Franciscus Pelt.

Voor de pastorale eenheid Sint-Franciscus Heusden was er geen twijfel mogelijk voor de keuze voor de heilige Franciscus van Assisi, vertelt Willy Van Aelst: “Vooreerst denken we aan de jarenlange aanwezigheid van de Minderbroeders in Berkenbos, en het door hen opgerichte Sint-Franciscuscollege, maar evengoed aan het Sint-Franciscusziekenhuis. Ook kent onze pastorale eenheid een lokale groep van Tau, Franciscaanse spiritualiteit vandaag.”

Nomen est omen, zegt men wel eens. Op welke manier proberen de pastorale eenheden te leven naar het voorbeeld van de heilige Franciscus?

Willy Van Aelst: “Bij de naam Pastorale Eenheid Sint-Franciscus Heusden hoort ook een motto: ‘open voor dialoog’. Hier kozen we heel bewust voor: Heusden-Zolder is een multiculturele en multireligieuze gemeenschap. Als pastorale eenheid streven wij naar een samenwerking tussen al die culturen en levensbeschouwingen, geïnspireerd door de Heilige Franciscus’ voorbeeld toen hij in 1219 in Damietta sultan Malik-al-Kamil ontmoette.” 

“In de geest van Sint-Franciscus willen we in onze pastorale eenheid mensen verbinden. Mensen laten thuiskomen in een open, vierende gemeenschap. De geloofskernen in hun eigenheid en kracht erkennen, hen bemoedigen en aanvuren en stimuleren tot samenwerking”, legt Jan Philippe uit. “In zijn geest willen we vol vertrouwen en begeesterend de vreugde van het evangelie delen met anderen. Een plek aanreiken waar mensen de diepere zin van het leven kunnen ervaren. En samen zoeken naar een geloofstaal die mensen van vandaag inspireert en uitdaagt. En tot slot willen wij zoals de heilige Franciscus attent dienstbaar zijn. Op een eerlijke wijze, nederig maar ook hoopvol mensen nabij zijn. En in woord en daad laten ervaren dat God licht en liefde is.”

Jos Delbroek: “De levensvisie van Sint-Franciscus houdt ons een spiegel voor die ons vragen doet stellen over hoe onze aandacht is naar initiatieven die streven naar verbinding maken tussen mensen. Kerkgangers in onze zondagskerk worden verwelkomd met een geprojecteerde illustratie van Sint-Franciscus, we hebben een gebed van hem ter beschikking in de kerk en bij aanvang van de overlegmoment bidt het pastoraal team een gebed van de heilige Franciscus. Zo kunnen zijn woorden ons laten reflecteren over de vraag: doen we de goede dingen?”

E.H. Michael John Devanesan, pastoor-moderator in Halen, verwoordt het als volgt: “Wij willen leven naar het voorbeeld van Franciscus en Clara. We willen hun weg van nederigheid volgen, met meer liefde voor alle mensen en in het bijzonder voor de arme en zieke mensen.”

Hoe vieren jullie de heilige Franciscus? En wordt 2026 een bijzonder feestjaar?

“Elk jaar vieren we de heilige Franciscus uitvoerig in het weekend rond 4 oktober. Op zaterdagavond vieren we de eucharistie in de kerk van Heusden-Centrum, waarvoor we ook de Hasseltse Minderbroeders uitnodigen. Hierna volgen lezingen over Franciscus’ leven of spiritualiteit. Achteraf is iedereen ook welkom voor een kop koffie en een frangipannetje. Meestal combineren we dit ook met een tentoonstelling”, vertelt Willy Van Aelst. “Op zondag vieren we dan de eucharistie in de kerk van Berkenbos, waar het vroegere klooster van de Minderbroeders gevestigd was. Het Sint-Franciscuscollege organiseert in die dagen ook een Franciscuswandeling, waar we als team van de pastorale eenheid ook graag aan deelnemen.”

“Jaarlijks rond 4 oktober houden we onze startviering van de pastorale eenheid Sint-Franciscus Pelt. Dit doen we bewust rond de feestdag van Sint-Franciscus zodat hij als heilige ons telkens weer mag blijven inspireren. De gezinsviering die doorgaat in de buurt van 4 oktober staat ook in het teken van Sint-Franciscus. Sedert enkele jaren is er ook een dierenzegen aan het einde van de viering. Altijd leuk om te zien hoe kinderen met hun huisdier naar de kerk komen. Of het nu hun hond, kat of goudvis is”, vertelt deken Jan Philippe. “Graag hadden we in dit jubeljaar een bedevaart georganiseerd naar Assisi. Alles stond in de startblokken, de inschrijvingen waren afgesloten. Maar door de plots veranderende geopolitieke situatie hebben we hiervan moeten afzien. Maar we proberen ook bewust de figuur van Franciscus een plek te geven in onze pastorale eenheid. Zo werd ervoor gekozen om een beeld van Sint-Franciscus in de hoofdkerk van Pelt te plaatsen en zijn afbeelding een prominente plek te geven in het logo van de pastorale eenheid.”

“Tijdens dit heilig jaar Franciscus gaan we in het bijzonder met de vormelingen op weg met deze heilige”, vertelt Liesbet Raddoux. “Op 4 oktober zal er in de kerk van Kuringen aansluitend op de gezinsviering een Godly Playverhaal over Franciscus worden verteld. Daarna gaan we met de vormelingen op pelgrimswandeling naar de kluis van Bolderberg.”

Ook in Oudsbergen wordt de heilige Franciscus in oktober gevierd met een viering die de levensvisie van de heilige Franciscus wil beklemtonen. “Daarnaast brengen de lokale basisscholen in oktober het 800 jarig stervensjubileum van Franciscus onder de aandacht”, vertelt Jos Delbroek.