Kleurrijk jaar: Symbolen

Deze impuls werkt rond ‘symboolgevoeligheid’. Maak kennis met symbolen, zowel thuis als in de geloofsgemeenschap. Je kan deze impuls (deels) thuis verkennen of je kan deze beleven met kinderen en ouders samen tijdens de vormselvoorbereiding.

	Zomaar een dag
	Bij ons thuis
	Rondom ons
	Naar de reeks 'Kleurrijk jaar. Een mozaïek van impulsen'

Zomaar een dag

Terwijl ik Imres boekenrek afstof, valt mijn blik op een grote steen. 
Het is niet zomaar een steen.

Een tijdje geleden trof ik Imre, onze middelste zoon van tien, huilend aan in bed.
“Het is niet meer zoals vroeger,” snikte hij.
“Wat was er dan vroeger?”, vroeg ik.
“Toen maakten Rune en ik vaak plezier. We speelden samen en we konden samen lachen. Nu maken we alleen maar ruzie.”
“Ik heb ook al gemerkt dat het nu wat moeilijker gaat tussen jullie”, vervolg ik.
“Ja, en ik weet ook hoe het komt,” zegt Imre. “Ik weet waar het is misgegaan. Twee jaar geleden, toen we wandelden in het bos, heeft Rune me doen struikelen. Ik ben op een steen gevallen en toen is onze ‘klik’ in die steen gebleven.”

Ik weet even niet of ik in de lach moet schieten of ernstig moet blijven. Maar de overtuiging waarmee Imre me met zijn grijsgroene ogen aankijkt, doet me beseffen dat het menens is.
“Ik wil die steen terug gaan zoeken,” zegt hij, “en dan kan ik de klik terugvinden.”

Het daaropvolgende weekend trek ik met Imre naar het bos. Broer Rune heb ik apart ingelicht. Onze puber rolde eens met zijn ogen, maar hij voelt aan dat hij er niet moet mee spotten. In het bos blijft Imre bij een steen staan. “Deze is het!”, zegt hij vol overtuiging. De steen wordt vakkundig uitgegraven en krijgt een plekje op Imres kamer.
De weken nadien verandert er iets. Niet dat er mirakels gebeuren, maar de broers gaan voorzichtiger met elkaar om. Er groeit zelfs een soort van samenzweerderigheid. Alsof ze beseffen dat ze het de komende jaren toch met elkaar zullen moeten doen en dat je er dan maar beter het beste van kunt maken.
De steen ligt nog steeds op Imres kamer. Hij mag niet weg. 
De ‘klik’ is er wel ‘uit’, maar een symbool van broederliefde gooi je niet zomaar weg. Stenen zijn oneindig kostbaar.

Sylvie

Bij ons thuis

Elk gezin heeft zijn symbolen. Kijk maar eens op de kamers van de kinderen. Wat beschouwen ze als rommel en wat mag er zeker niet weg? Meestal zijn het eenvoudige dingen. Een leuke paperclip van een vriendin, een armbandje van een kazou-kamp, een zelfgemaakt cadeau van een boezemvriend. Het zegt veel over wat ze belangrijk vinden. Ook mama’s en papa’s hebben symbolen in huis: foto’s van belangrijke momenten, een doopkaars, een gedicht aan de muur. 
Met symbolen maken we elkaar gevoelig voor een diepere werkelijkheid.

Symbolen in huis leren kinderen dat er meer is dan wat je kunt zien en wat je kunt kopen. Ze stimuleren bij kinderen ook een basisgevoeligheid voor het religieuze.

Vaak stellen we ook symboolhandelingen: een kruisje geven voor het slapengaan, een vast zinnetje zeggen wanneer iemand vertrekt, kaarsjes uitblazen bij een verjaardag, …
Tijd om hiermee aan de slag te gaan!

Elk gezinslid mag een ‘top secret doos’ maken. Hierin stop je drie voorwerpen die iets speciaals voor jou betekenen: iets waar je blij van wordt, of iets dat jou aan iemand doet denken van wie je houdt, iets waar je van droomt, of iets wat ze nog niet van jou weten. Dat maakt het des te spannender! Je kan ook een gezamenlijke ‘gezins top secret koffer’ maken. Ieder stopt er zijn drie voorwerpen in.

Op een vooraf afgesproken ‘top secret avond’ worden alle dozen of wordt de koffer geopend. Elk gezinslid mag om beurten zijn of haar drie voorwerpen op een tafeltje zetten. Verklap niet meteen wat de voorwerpen voor jou betekenen. Het is de bedoeling dat de anderen eerst raden waarom je deze voorwerpen gekozen hebt. Nadien mag je toelichting geven bij je eigen voorwerpen. 
Je zal versteld staan in welke mate symbolen een wereld vol diepere betekenissen openen, ook bij kinderen.

Wie liever niets over zijn symbool kwijt wil, maar het gewoon wil laten ‘zien’, mag dat ook. Anderen kunnen dan genieten van de verhalen die het symbool in stilte vertelt.

Ben je benieuwd naar de koffer of ‘top secret doos’ van jouw geloofsgemeenschap? Catechisten en vormelingen kunnen samen op zoek gaan naar symbolen die in een vormsel-secret-doos passen. Zo zijn er voorwerpen die verwijzen naar de symboolhandelingen die aan bod komen in de vormselviering: handen in klei (handoplegging), olie (zalving), vuur (de gave van de Heilige Geest). Daarnaast zijn er ook heel wat symbolen denkbaar die iets zeggen over de vormselvoorbereiding.

Bijvoorbeeld:

• een ketting als symbool voor samenhorigheid
• een gebedssteen als symbool voor het samen bidden
• een natuurelement als symbool voor een Godsontmoeting
• een brood als symbool voor een opgenomen engagement t.v.v. de plaatselijke voedselbank
• een sleutel als symbool voor het openen van een nieuwe wereld of een nieuw verhaal
• een hart als symbool voor vriendschap
• enzovoort.

Deze vormselsymbolenkoffer kan ook een mooie, zichtbare plaats krijgen in de vormselviering.

Rondom ons

Bij een feestelijke gelegenheid kan het fijn zijn om iemand een symbolisch cadeau te geven. Kinderen maken graag zelf een cadeautje voor hun meter, peter, (groot)ouders of vrienden. Een leuk symbolisch cadeau is een “toppie-kader” nl. een groot blad, ingekaderd, waarop staat: “Ik vind jou toppie”

en daaronder dan wolkjes of hartjes of iets anders waarin staat wat zij voor leuke dingen doen met hun meter of peter of voor wie zij dit ineenknutselen.

Bijvoorbeeld: muziek maken, pannenkoeken bakken, blijven logeren, knutselen, ‘bedankt omdat je mij een bezoekje bracht in het ziekenhuis’, gezelschapsspelletjes spelen, frietjes eten, op uitstap gaan, nieuwe dingen leren kennen, grapjes maken, enzovoort.

Sommige buurten organiseren een kunstproject of maken een heuse kunststraat vol symboliek.

Bijvoorbeeld:

• Ze organiseren een poëzieworkshop en schrijven een heus straatgedicht.
• Ze ontwerpen een boekje over de ontstaansgeschiedenis van de buurt met mooie foto’s.
• Ze organiseren huiskamerconcerten.
• Ze versieren boom- en bloembakken met mozaïektegeltjes.
• Ze stellen hun venster ter beschikking voor het tentoonstellen van kunstwerken van buurtbewoners.
• Ze verfraaien een saaie muur in de straat.
• Ze maken dichtersvlaggen met gedichten rond de straatnaam.
• Ze organiseren optredens van plaatselijk talent.
• Ze organiseren een stoepkrijtwedstrijd voor kinderen.

Het kan ervoor zorgen dat je je buren op een andere manier leert kennen én dat mensen iets kunnen uitdrukken van wat hen ten diepste bezielt.

Kunst is toegankelijk voor jong en oud, zowel voor degene die creëert als voor degene die aanschouwt. Verschillende generaties kunnen elkaar hierbij verbindend en verdiepend ontmoeten.

Een eenvoudig kunstwerk kan je maken met kapla-blokken. Zo kan elke buur – volwassenen en kinderen – op één van de blokken schrijven wat er fijn is aan de buurt of welke dingen hij of zij graag samen doet met andere buren. Wanneer alle beschreven blokken verzameld zijn, wordt er een toren mee gebouwd die een centrale plaats kan krijgen in een buurtlokaal of op een buurtpleintje. Wanneer je het kunstwerk buiten zet, zorg er dan voor dat de blokken aan elkaar gelijmd worden en voorzie dat het kunstwerk afgeschermd is.