112de Werelddag van de Migrant en de Vluchteling op zondag 27 september 2026

Priester Dominique Ballegeer gaat in op de betekenis van de 112de Werelddag van de Migrant en Vluchteling.

Alvorens in te gaan op de boodschap van paus Leo voor deze jaarlijkse Werelddag, verwijs ik ook nog even naar zijn pastorale dagreis op 4 juli naar het Italiaanse eiland Lampedusa. Dit was ook de bestemming van de de eerste apostolische reis van paus Franciscus zaliger in 2013, en geldt sindsdien als een krachtig symbool van de migratieproblematiek op de kusten van de Middellandse Zee.

Wat nog maar recent gebeurde in de Spaanse enclave Ceuta in Noord-Afrika bewijst eens te meer de schrijnende toestand van zoveel radeloze migranten en vluchtelingen, waaronder veel minderjarigen. Volgens de paus lijkt de migratieroute over de Middellandse zee vandaag op de gevaarlijke weg van Jeruzalem naar Jericho in de parabel van de Barmhartige Samaritaan, een plaats waar mensen beroofd, mishandeld en aan hun lot worden overgelaten.

Nog vóór politieke of ideologische discussies, vraagt de ontmoeting met mensen die alles verloren hebben om nabijheid en medemenselijkheid. Daarbij dankte paus Leo op Lampedusa in het bijzonder de vele vrijwilligers en beroepskrachten. In hen wordt het wonder van mededogen opnieuw voltrokken. Voor de 112de Werelddag koos Leo voor een krachtig en confronterend thema:

Zelfs maar één van deze kinderen

Hiermee verwijst hij naar woorden van Jezus (Mt. 18,10) en richt hij zijn aandacht op de meest kwetsbaren in het migratieverhaal: kinderen die op de vlucht zijn, de zorg die zij verdienen en de belofte van de Heer Jezus zelf: “Wie zo’n kind in mijn naam ontvangt, ontvangt Mij.” (Mc. 9,37)

Hieronder neem ik met dank de samenvatting over van Rita Boeren (Attent, bisdom Antwerpen):

“Miljoenen kinderen worden vandaag gedwongen hun thuisland te verlaten door oorlog, armoede, geweld, milieurampen en andere tragedies. Velen verliezen familieleden onderweg, worden geconfronteerd met uitbuiting of dragen diepe traumatische ervaringen met zich mee. Hun vlucht houdt niet op wanneer ze een grens oversteken. Vaak begint dan pas een nieuwe strijd om veiligheid, erkenning en toekomstperspectief.

Liefde doorbreekt onverschilligheid

Toch bevat de boodschap niet alleen pijnlijke vaststellingen. Te midden van alle duisternis ziet de paus ook licht. Hij wijst op gezinnen die hun deur openen voor vluchtelingenkinderen, op leerkrachten, sociale werkers, vrijwilligers en hulpverleners die dagelijks het verschil maken. Hun inzet toont dat solidariteit geen abstract begrip is. Het zijn concrete gebaren die een kind opnieuw vertrouwen geven en laten ervaren dat het welkom is. Liefde blijkt sterker dan onverschilligheid.

Het Evangelie ‘telt’ niet

Centraal in de boodschap staat een eenvoudige maar indringende gedachte: het Evangelie nodigt ons uit om niet te tellen, zelfs niet één. Elk kind, elke mens, bezit een oneindige waardigheid, ieder is een aanwezigheid van de Heer. In het kwetsbare gezicht van het migrantenkind herkennen we Christus zelf. Gastvrijheid wordt zo niet alleen een menselijke plicht, maar ook een daad van geloof. De paus roept christelijke gemeenschappen om gastvrijheid zichtbaar te maken in de dagelijkse praktijk. Het gaat niet alleen om hulp, maar ook om werkelijke opname in de gemeenschap.

De kwetsbaarheid van kinderen overstijgt ook religieuze verscheidenheid. Een gedeelde humanitaire en spirituele verantwoordelijkheid is de vruchtbare bodem voor concrete interreligieuze dialoog, om samenwerking die beschermingsnetwerken weeft.

Vooraan staat het belang van het kind. De paus roept op om prioriteit te geven aan de bescherming en waardigheid van elk kind. Dat houdt ook het bevorderen van gezinshereniging in, de preventie van het trauma dat door scheiding wordt veroorzaakt en het garanderen van echte integratiemogelijkheden.”

Hieronder kan je ook de Nederlandse vertaling van paus Leo’s boodschap voor deze 112de Werelddag lezen, ter inspiratie en als oproep om ‘zelfs maar één van deze kinderen’ niet te vergeten.

pr. Dominique Ballegeer, Vicariaat Diaconie bisdom Brugge