Honderd jaar geleden kreeg het ‘heilig paterke’ van Hasselt een grafkapel in het centrum van de stad

Hoewel hij in Tongeren is geboren, kent iedereen hem als ‘het heilig paterke van Hasselt’. Zijn grafkapel in de Minderbroederskerk wordt tot op heden druk bezocht, niet alleen door Hasselaren, maar ook door bezoekers uit heel Limburg en ver daarbuiten. Ze voelen zich verbonden met hem en komen er hun vreugdes en zorgen delen. Sommigen blijven enkele minuten, anderen een half uur. Ze steken een kaarsje aan, maken een kruisteken, wrijven even over het bronzen beeld en vertellen in stilte wat hen bezighoudt. ‘Dat gevoel leeft hier al decennialang’, klinkt het in het minderbroederklooster.

Pater Valentinus overleed op 1 januari 1905. Hij werd 76. De verslagenheid in Hasselt was indertijd bijzonder groot. De franciscaanse pater had zich immers gedurende meer dan vijftig jaar onvermoeibaar ingezet voor de mensen. Hij stond bekend als een eenvoudige, hulpvaardige biechtvader die altijd tijd maakte voor wie hem nodig had. Armen en rijken, jongeren en ouderen vonden bij hem een luisterend oor.

‘De belangstelling na zijn overlijden was werkelijk ongezien’, vertelt pater Frans Cuypers, huidig vice-postulator voor de zalige Valentinus. ‘Twee dagen lang stroomden duizenden mensen toe om afscheid te nemen. Bij zijn begrafenis stonden langs de volledige route naar het oude kerkhof dichte rijen mensen opgesteld. Ondanks het gure winterweer wilden ze aanwezig zijn bij het afscheid van een man die zoveel voor hen had betekend. Zijn graf groeide dan ook vrijwel onmiddellijk uit tot een bedevaartsoord. Mensen kwamen er hun zorgen neerleggen, danken voor verkregen gunsten of gewoon even stilstaan.’

Grafkapel

Op 8 augustus 1906 werd zijn grafmonument op het oude kerkhof in Hasselt ingewijd. ‘Maar de gelovigen drongen massaal aan om pater Valentinus in hun midden te hebben, niet op een kerkhof, maar wel in een grafkapel’, zegt pater Frans. ‘Finaal is die kapel er 20 jaar later gekomen, met steun van velen.’

Op 11 augustus 1926 werd het stoffelijk overschot van pater Valentinus overgebracht van het oude kerkhof naar de nieuwe grafkapel in de Minderbroederskerk. Het grafmonument verhuisde op zijn beurt naar de tuin van de Minderbroederskerk en op het Oud Kerkhof werd een herinneringssteen geplaatst ter nagedachtenis van ‘het paterke’.

Viering en expo

Op dinsdag 11 augustus wordt de honderdste verjaardag van de overbrenging herdacht met een herinneringsdienst om 18.30 uur in de Minderbroederskerk in Hasselt. Bisschop Patrick Hoogmartens gaat voor in de viering, die muzikaal wordt opgeluisterd door het Valentinuskoor.

Diezelfde dag opent ook de fototentoonstelling ‘Zalige Valentinus, 100 jaar thuis in de grafkapel’. De expo loopt tot en met 15 september en brengt aan de hand van historische beelden het verhaal van de kapel, de overbrenging en de blijvende verbondenheid tussen het paterke en de vele mensen die hem vandaag nog opzoeken. En dat zijn er veel. Honderd jaar nadat hij zijn laatste rustplaats kreeg in de Minderbroederskerk, blijft pater Valentinus een bijzondere plaats innemen in hun hart. Alsof de wens van toen nog altijd voortleeft: dat pater Valentinus niet ver weg zou zijn, maar dichtbij. Midden tussen de mensen. In 2003 verklaarde paus Johannes Paulus II hem in Rome zalig.