Enige vrouwelijke rabbijn van België aangesteld in Leuven

In Leuven is de enige vrouwelijke rabbijn van het land aangesteld. Ilana Sumka wordt de geestelijke leider van de progressieve Joodse gemeenschap Ohel Yachdav. De Leuvense gemeenschap trekt leden van over het hele land. Vaak zijn ze op zoek naar een gemeenschap waar ze aanvaard worden, ongeacht geaardheid, overtuiging of mening over Israël.

Daarmee is Sumka de enige vrouw die aan het hoofd van een Joodse gemeenschap staat in ons land, maar niet de eerste. Dat was Floriane Chinsky. In 2005 volgde ze rabbijn Dahan op als rabbijn van de Beth Hillel-synagoge in Brussel, van de liberale Joodse gemeenschap van België. Chinsky woont en werkt nu in Parijs.

Ilana Sumka werd geboren in de Verenigde Staten. In haar studententijd raakte ze betrokken bij het Joodse gemeenschapsleven. Daarna was ze in New York actief als linkse activiste, voor ze verhuisde naar Israël. Daar heeft Sumka de Israëlische bezetting voor het eerst ervaren, zegt ze. ‘Het heeft mijn ogen geopend voor de schending van mensenrechten tegenover Palestijnen. Iets wat ik nooit heb meegekregen als kind. Het is een ervaring die ik elke Jood toewens. Het heeft me enorm veel bijgeleerd en me een geïnformeerd beeld gegeven over de bezetting.’

In 2010 ontmoette Sumka haar Belgische echtgenoot en sindsdien leeft ze in ons land. In 2020 werd ze opgeleid tot rabbijn.

Alternatief voor traditionele synagogen

De Leuvense Joodse gemeenschap ontstond uit studenten. Het is geen synagoge, maar een havurah (meervoud: havurot), een kleine, informele groep gelijkgestemde Joden die samenkomen voor gebed, studie, vieringen of sociale actie, vaak als alternatief voor traditionele synagogen. De term komt van het Hebreeuwse chaver (vriend) en legt de nadruk op vriendschap. Havurot komen samen voor Shabbat- en feestdagenvieringen, het bestuderen van teksten, discussiegroepen of gemeenschappelijke interesses zoals kunst of thema’s van sociale rechtvaardigheid.

Anno 2016 leefden er zo'n 40.000 Joden in België. De Joodse gemeenschap van Antwerpen is met 20.000 leden een van de grootste in Europa, maar de Antwerpse gemeenschappen behoren uitsluitend tot de orthodoxe en conservatieve richtingen, waar vrouwelijke rabbijnen niet kunnen. (EDS)