Hoe Westmalle de ‘dubbel’ uitvond

De term dubbel klinkt vandaag alsof hij altijd al heeft bestaan. Toch ligt de oorsprong verrassend precies vast: bij de trappisten van Westmalle.

De monniken brouwden er sinds 1836 bier voor eigen gebruik. Naast een licht tafelbier ontstond later ook een steviger bruin bier. Na de Eerste Wereldoorlog werd dat recept verder verfijnd. In de jaren twintig verscheen de naam ‘Dubbel Bruin’ en in 1926 kreeg het bier de vorm die we vandaag kennen als Westmalle Dubbel.

Waarom heet een dubbel ‘dubbel’?

De naam verwees naar de grotere hoeveelheid mout die voor het zwaardere bier werd gebruikt. Het ging niet noodzakelijk om exact twee keer zoveel mout, maar wel om een forse verhoging tegenover het gewone bruine bier.

Het succes van Westmalle deed de rest. Andere brouwers namen de benaming over en zo groeide dubbel van een productnaam in één abdij uit tot een aanduiding voor een hele bierstijl.

Westmalle zou later nog een tweede bierterm helpen grootmaken: tripel.

Trappist is geen bierstijl

Dubbel en tripel verwijzen naar een biertype. Trappist betekent iets anders.

De benaming zegt vooral iets over de oorsprong en de manier waarop het bier wordt gemaakt. De productie moet verbonden zijn aan een trappistenabdij. Bovendien dient de opbrengst in de eerste plaats voor het levensonderhoud van de kloostergemeenschap, het onderhoud van de abdij en sociale of goede doelen.

In België dragen de bieren van vijf abdijen de naam trappist: Westmalle, Westvleteren, Chimay, Rochefort en Orval.

Brouwerij als onderdeel van het kloosterleven

Voor de monniken van Westmalle is bier brouwen geen doel op zich. Het past in de benedictijnse traditie waarin gebed en werk samengaan.

Binnen de abdijmuren zijn naast de brouwerij ook een boerderij, bakkerij en kaasmakerij actief. De monniken streven niet naar maximale productie of winst.

‘Voor de monniken was brouwen nooit een doel op zich’, zegt Philippe Van Assche, algemeen directeur van de brouwerij. De inkomsten dienen om de gemeenschap te onderhouden en worden daarnaast gebruikt om andere abdijen en goede doelen te steunen.

Vandaag wonen er 17 monniken in Westmalle. Daarnaast werken er 75 lekenmedewerkers, van wie 53 in de brouwerij. Die produceert vier bieren: Extra, Dubbel, Tripel en Duo.

De honderdste verjaardag van Westmalle Dubbel wordt dit jaar gevierd met tijdelijke jubileumetiketten, een speciaal Westmalle-glas en gelimiteerde grote flessen.

Ook de kaasmakerij doet mee. Voor het jubileum werd een beperkte hoeveelheid kaas gemaakt waaraan tijdens de bereiding Westmalle Dubbel werd toegevoegd. De kaas rijpte minstens honderd dagen en wordt dit najaar in een aantal cafés aangeboden bij een Dubbel van het vat.

Maar de grootste erfenis van Westmalle Dubbel zit misschien niet in een jubileumfles of speciaal glas.

Een naam die ooit binnen één abdij werd gebruikt, staat honderd jaar later op bierkaarten over de hele wereld.