Intronisatie Paus Leo XIV: Kerk als bron van verzoening en hoop

Tijdens de inauguratiemis, riep de paus, zichtbaar ontroerd bij de overhandiging van het pallium en de vissersring, op tot eenheid en liefde als antwoord op de “te vele wonden veroorzaakt door haat, geweld, vooroordelen en angst voor het anders-zijn”. 

Petrus moet de kudde hoeden zonder toe te geven aan “de verleiding om een eenzame leider te zijn”; van hem wordt gevraagd “het geloof van zijn broeders en zusters te dienen, om samen met hen op weg te gaan”.

In zijn homilie keek paus Leo XIV terug op de pijnlijke dagen na de dood van paus Franciscus en de droefheid en het gevoel van verlatenheid van een menigte die zonder herder was achtergelaten. Een menigte die echter alles beleefde in het licht van de paasverrijzenis, in de zekerheid dat God naast ieder van ons wandelt en zijn verspreide kudde bijeenbrengt.

Eén melodie

Vervolgens ging paus Leo XIV in op het conclaaf. "Begeleid door jullie gebeden hebben we het werk van de Heilige Geest gevoeld, die ons in harmonie bracht, als muziekinstrumenten waarvan de snaren samenklonken in één enkele melodie".

De liefde ervaren

Eenheid: dat is wat het conclaaf ons meegeeft, een van de dimensies – zo benadrukte de paus – van de “missie die Jezus aan Petrus heeft toevertrouwd”. 

De andere is de oneindige liefde die God voor ons heeft. Petrus is de visser van mensen, zoals de Meester hem heeft geleerd door de mensheid te redden uit de woelige wateren van het kwaad. Het is aan hem en zijn leerlingen om “het net uit te werpen om de hoop van het Evangelie in de wateren van de wereld te dompelen, om op de zee van het leven te varen, zodat iedereen de omhelzing van God kan ervaren”.

Hoe kan Petrus deze taak voortzetten? Het Evangelie zegt ons dat dit alleen mogelijk is omdat hij in zijn eigen leven de oneindige en onvoorwaardelijke liefde van God heeft ervaren, zelfs in het uur van mislukking en verloochening.

Geen ruimte voor onderdrukking 

God geeft zich zonder voorbehoud of berekening en alleen het geraakt worden door deze liefde leidt tot dat ‘meer’ dat we kunnen geven, namelijk ons leven voor onze broeders en zusters. Zo schetste paus Leo XIV het leergezag van de paus, dat hij baseert op de liefde van Christus, in naastenliefde en zonder opgelegde regels; woorden die doen denken aan die van Benedictus XVI, die ook door Franciscus geliefd waren, voor wie ‘de Kerk niet groeit door bekering, maar door aantrekkingskracht, door getuigenis’.

Geen meesters maar dienaars

Een liefde die verandert en die ons verplicht om de ‘levende stenen’, de mensen, te bewaken, die geroepen zijn om ‘het bouwwerk van God op te bouwen in broederlijke gemeenschap, in de harmonie van de Geest, in het samenleven van verschillen’, zonder egoïsme.

Gist voor een verzoende wereld

In een tijd van onenigheid, waarin er “te veel wonden zijn veroorzaakt door haat, geweld, vooroordelen, angst voor het anders-zijn en een economisch paradigma dat de hulpbronnen van de aarde uitbuit en de armsten marginaliseert” riep paus Leo XIV op tot een verenigde Kerk, teken van eenheid en gemeenschap, die een gistende kracht wordt voor een verzoende wereld.

Een voorstel van liefde

De Kerk als “gist van eenheid, gemeenschap en broederschap” die de wereld “met nederigheid en vreugde” wil laten weten dat het Woord van Christus troost en verlichting brengt, dat het een aanbod van liefde is dat iedereen tot één familie maakt.

Eenheid in verscheidenheid

De Kerk zoals paus Leo XIV die voorstelde, is dus een missionaire Kerk, niet besloten in een kleine groep of in een houding van superioriteit, maar bereid om “aan iedereen Gods liefde aan te bieden, opdat die eenheid tot stand komt die verschillen niet tenietdoet, maar de persoonlijke geschiedenis van ieder mens en de sociale en religieuze cultuur van elk volk waardeert”.

Overhandiging van het pallium en de vissersring

Kardinaal Mario Zenari, pauselijke nuntius in Syrië, legde hem het pallium om, symbool van zijn herderschap. De Filipijnse kardinaal Luis Antonio Tagle deed de vissersring om zijn vinger, gegraveerd met de beeltenis van Petrus, als teken van de kracht en continuïteit van diens roeping. 

Voor twaalf vertegenwoordigers van alle geledingen van het volk van God legde hij zijn plechtige gelofte van gehoorzaamheid af. Bij de start van de liturgie bad hij samen met de patriarchen van de oosterse kerken bij het graf van Sint-Petrus in de Sint-Pietersbasiliek.

150 000 mensen

Naar schatting kwamen er 150.000 mensen  bijeen voor de inaugurele mis van Leo XIV waaronder meer dan 150 officiële delegaties uit alle delen van de wereld. Naast de Joodse gemeenschap namen ook moslims, hindoes, boeddhisten en sikhs deel, waarmee het universele karakter van de viering werd onderstreept.

Onder de politieke vertegenwoordigers bevonden zich president Sergio Mattarella en premier Giorgia Meloni van Italië, president Dina Boluarte van Peru, en uit de Verenigde Staten vicepresident James Vance met minister Marco Rubio. Verder waren aanwezig de presidenten Volodymyr Zelensky van Oekraïne en Isaac Herzog van Israël, evenals koning Felipe en koningin Letizia van Spanje, koning Filip en koningin Mathilde van België, en prins Albert II van Monaco met prinses Charlene.

Kardinaal Jozef De Kesel was samen met Bruno Spriet, secretaris-generaal van de Belgische bisschoppenconferentie aanwezig tijdens de inauguratieviering. "De homilie, waarbij paus Leo XIV zijn ambt omschreef als dat van een dienaar, vond ik bijzonder krachtig", aldus Bruno Spriet.