Katholiek Jaarboek toont aan: Europa nog altijd meest klerikale continent, gewicht Afrika neemt toe

De nieuwste edities van het Annuario Pontificio 2026 en het Annuarium Statisticum Ecclesiae 2024, jaarboeken met statistieken die worden samengesteld door het Centraal Bureau voor Kerkelijke Statistiek van het Staatssecretariaat, werden op 28 maart gepubliceerd.

1 | Groei volgt tempo wereldwijde bevolkingsgroei

In de afgelopen twee jaar is het aantal gedoopte katholieken wereldwijd stabiel gebleven op ongeveer 17,8%. In 2024 bedroeg de katholieke bevolking iets meer dan 1,422 miljard, vergeleken met ongeveer 1,406 miljard in 2023, een relatieve stijging van 1,14% ten opzichte van de wereldbevolking.
In Europa stijgt het aantal katholieken met 0,8%, wat nog lichtjes positief is ten opzichte van de bevolkingsgroei (eigenlijk een afname). Katholieken maken nu 39,7% van de Europese bevolking uit.

In Noord- en Zuid-Amerika en Azië groeit de katholieke bevolking langzamer dan de totale bevolking, terwijl Oceanië een aanzienlijkere groei laat zien (+2,1%).

Afrika vertoont de grootste stijging, met een groei die bijna vijf keer zo groot is als die van Azië (2,7%) en boven de demografische groei van het continent ligt. Het aantal katholieken in Afrika steeg van iets meer dan 281 miljoen in 2023 tot meer dan 288 miljoen in 2024.

2 | Afrikaanse Kerk neemt in belang toe, maar Latijns-Amerikaanse is grootste

Bovenstaande cijfers tonen het toenemende gewicht van de Afrikaanse Kerk. Haar aandeel in de wereldwijde Kerk stijgt van 19,9% naar 20,3% gelovigen, terwijl het aandeel van Europa licht daalde, van 20,4% in 2023 naar 20,1% in 2024. In Azië en Oceanië blijft het stabiel, met respectievelijk 11,0% en 0,9% van het wereldtotaal.

Noord- en Zuid-Amerika blijven het grootste aandeel vertegenwoordigen: 47,7% van het wereldtotaal. Ook binnen het continent zelf is het katholicisme de belangrijkste godsdienst. Katholieken maken er 64,0% van de bevolking uit, tegenover 39,7% in Europa, 25,9% in Oceanië, 19,9% in Afrika en 3,3% in Azië.

3 | Europa meest klerikale gebied

Als je naar het personeelsbestand van de Kerk kijkt, zegt het onderscheid tussen gewijde bedienaren en religieuzen enerzijds en lekenwerkers anderzijds ook veel.

Wereldwijd vormen geestelijken (bisschoppen, priesters en permanente diakens) 10,4% van alle pastorale werkers. Dit aandeel is lager in Afrika (9,2%) en Amerika (6,8%), en hoger in Europa (20,7%), Oceanië (20,6%) en Azië (10,9%). 'Dat wijst op een meer lekengeoriënteerd apostolaat in het eerste geval en een meer klerikale oriëntatie in het laatste’, zo analyseert Vatican News. Wat de cijfers niet vertellen, is dat de leeftijd van de priesters in veel landen van Europa, zeker bij ons in België, vaak al erg hoog is. De cijfers zullen in de nabije toekomst dus nog sterk veranderen.

De grootste groei van bisschoppen doet zich voor in Azië (+3,3%) en Afrika (+2,6%), terwijl Oceanië (+1,5%), Noord- en Zuid-Amerika (+1,3%) en Europa (+1,1%) onder het wereldwijde gemiddelde blijven. Europa en Noord- en Zuid-Amerika zijn samen nog steeds goed voor ongeveer 68% van alle bisschoppen. Het aantal katholieken per bisschop varieert ook per continent. In 2024 bedroeg het wereldwijde gemiddelde 257.000 katholieken per bisschop, met de hoogste verhoudingen in Afrika (365.000) en Noord- en Zuid-Amerika (333.000), en lagere verhoudingen in Oceanië (88.000), Europa (170.000) en Azië (180.000).

De verhouding tussen het aantal katholieken en het aantal priesters illustreert de verschillen in pastorale dekking: in 2024 waren er iets meer dan 1.800 katholieken per priester in Europa, meer dan 7.600 in Zuid-Amerika, ongeveer 5.000 in Afrika en iets minder dan 2.100 in Azië.

4 | Aantal permanente diakens is in opmars

Het aantal permanente diakens steeg wereldwijd met 1,3%, van 51.433 in 2023 tot 52.102 in 2024. De groei was het meest uitgesproken in Afrika (+7,0%, in totaal 8.860), terwijl Noord- en Zuid-Amerika de grootste regionale basis blijven, met 86,8% van het wereldtotaal.

5 | Aantal religieuzen en priesterroepingen groeit enkel in Afrika 

Eind 2024 waren er 48.511 religieuzen die geen priester waren, een daling van 0,5% wereldwijd. Het aantal vrouwelijke religieuzen bedroeg 589.423, met enkel een stijging in Afrika (+2,6%). Het aantal leden van seculiere instituten bedroeg in totaal 18.177, een daling van 1,8%, waarbij ook alleen in Afrika een groei werd genoteerd (+1,5%).

Ook het aantal studenten filosofie en theologie daalde wereldwijd van 106.495 in 2023 tot 103.604 in 2024 (-2,72%), en tekent alleen een groei op in Afrika (+2,25%). Daarmee telt Afrika momenteel 34,5% van de priesters en pastorale werkers in opleiding, gevolgd door Azië (26,7%), Amerika (26,2%), Europa (11,7%) en ten slotte Oceanië (0,9%). (LW)

Bron: Vatican News